"Danh chính"  để "ngôn thuận"

Trên dải đất Ga-da (Gaza) trăm năm binh lửa, khát vọng cháy bỏng về một "Nhà nước Pa-le-xtin" độc lập đúng nghĩa đã được cụ thể hóa mạnh mẽ trong những ngày đầu tiên của năm 2013 này, không chỉ trên các vấn đề về văn bản.

"Chúng ta đã có một tấm giấy khai sinh, và chúng ta cần phải hoàn tất con đường. Năm 2013 sẽ chứng kiến một Nhà nước Pa-le-xtin hoàn toàn độc lập!" - ngày cuối cùng của năm 2012, Tổng thống Pa-le-xtin (Palestine) M.Áp-bát (Mahmoud Abbas) tuyên bố đầy tin tưởng.

Hơn một tháng sau thành quả ban đầu dành cho những nỗ lực không mệt mỏi của bao nhiêu thế hệ, cũng như cá nhân ông, Tổng thống Áp-bát không chậm trễ trong việc tận dụng Quy chế nhà nước quan sát phi thành viên mà LHQ vừa trao cho Pa-le-xtin hồi tháng 11-2012, trong việc tạo nên những chuyển biến. Ngày 6-1, một sắc lệnh đã được ban hành, quy định rõ Bộ Ngoại giao, các Ðại sứ quán Pa-le-xtin, mọi văn kiện chính thức và các văn bản pháp quy đều sẽ sử dụng cụm từ mới "Nhà nước Pa-le-xtin" thay cho khái niệm cũ khá mập mờ là "Chính quyền Pa-le-xtin".

Với động thái này, những người kế tục con đường của cố Tổng thống Y.A-ra-phát (Yasser Arafat, 1929 - 2004) đã hành động một cách thiết thực nhằm khẳng định chủ quyền của mình, ít nhất là trên danh nghĩa, nhằm hướng đến một nền độc lập đích thực và trọn vẹn.

Dĩ nhiên, nếu chỉ đơn thuần là ngôn từ, sự "chính danh" đang được nêu cao sẽ khó lòng tạo nên được một xuất phát điểm tích cực cho những chuỗi hoạt động kế tiếp trong năm mới. Tuy nhiên, điều đáng mừng là dường như những người Pa-le-xtin lại đang tìm thấy ở đó một sợi dây gắn kết, một ngọn cờ hiệu triệu.

Lực lượng Hồi giáo vũ trang Ha-mát (Hamas), từ xưa đến nay, vẫn có khá nhiều bất đồng về phương thức đấu tranh giành độc lập với Phong trào Pha-ta (Fatah, phong trào đấu tranh chính trị do cố Tổng thống A-ra-phát khởi xướng và Tổng thống Áp-bát là người lãnh đạo đương nhiệm). Những khác biệt giữa họ, đặc biệt là "thái độ" đối với I-xra-en, từng là nguyên nhân chính cản trở việc thành lập một Nhà nước Pa-le-xtin thống nhất trong quá khứ.

Song, hai tháng trước, thủ lĩnh Ha-mát K.Me-sa-an (Khaled Meshaal) đã tuyên bố "hoan nghênh việc Pa-le-xtin đề nghị LHQ nâng cấp quy chế thành viên". Hiện tại, Ha-mát đã chấp thuận để lễ kỷ niệm Ngày thành lập Phong trào Pha-ta được tổ chức ngay trên những vùng lãnh thổ do mình kiểm soát. Và tương lai, như những tín hiệu được phát đi trong ngày 8-1, một tiến trình hòa giải dân tộc đang được mở rộng, khi các lãnh tụ của Pha-ta và Ha-mát sẽ gặp nhau tại Cai-rô (Cairo, Ai Cập) ngay trong những ngày đầu tháng 1-2013 này.

Như vậy là với tính "chính danh", những người anh em Pa-le-xtin đã bước đầu tìm được một chất kết dính tạo nên sự đồng thuận. Họ đã tìm thấy những điểm chung để đứng sát lại gần nhau, cùng tiến về mục tiêu độc lập ngay trong năm 2013, đối diện với những động thái "lấn chiếm từng tấc đất" của I-xra-en (thông qua các khu định cư mới được xây dựng ồ ạt) cũng như áp lực của phương Tây và Mỹ.

I-xra-en sẽ không từ bỏ tham vọng xóa sổ "giải pháp hai nhà nước" - vốn vẫn còn đang hiện hữu trong mọi lộ trình hòa bình, nhưng ở phía người Pa-le-xtin, một thứ tiềm lực mới đã bắt đầu được nhen nhóm từ sự gắn bó. Việc bắt đầu được xem là một "nhà nước thực thụ" đã không chỉ mang đến những giá trị về tư cách phát ngôn...