Chuyến công du của Thủ tướng Đức là chuyến thăm Mỹ đầu tiên của một nguyên thủ châu Âu kể từ khi ông Biden đắc cử Tổng thống. Đây là chuyến thăm cuối cùng của bà Merkel tới Thủ đô Washington D.C trước khi mãn nhiệm vào cuối năm nay. Trước cuộc hội đàm với Tổng thống Biden, bà Merkel đã có cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris. Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Đức đã ký Tuyên bố Washington về các nguyên tắc chung sau cuộc hội đàm.
Tuyên bố Washington khẳng định cơ sở mối quan hệ giữa hai nước là cùng tuân thủ các nguyên tắc, giá trị và thể chế dân chủ. Hai nước cam kết đấu tranh vì một “châu Âu toàn vẹn, tự do và hòa bình”, ủng hộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), phát triển các quan hệ đồng minh và đối tác hiện có. Tuyên bố cũng đề cập sự ủng hộ đối với “các quy tắc, chuẩn mực và tiêu chuẩn” liên quan các công nghệ mới.
Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Joe Biden, Thủ tướng Angela Merkel nhấn mạnh, Đức cần phối hợp chặt chẽ với Mỹ trong các vấn đề quốc tế, đồng thời cho rằng các vấn đề an ninh có ý nghĩa hoàn toàn khác trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Do vậy, ngoài các nội dung khác, hai bên cũng muốn trao đổi về việc phối hợp xây dựng các chuẩn mực trên internet. Bên cạnh đó, hai nước cũng tuyên bố khởi động quan hệ đối tác về khí hậu và năng lượng nhằm giảm phát thải khí nhà kính hơn nữa. Tổng thống Biden cũng điểm lại một số nội dung hai bên đã thảo luận, bao gồm dự án Dòng chảy phương Bắc 2, cam kết đối phó các mối de dọa khủng bố và chống đại dịch Covid-19.
Chuyến công du của Thủ tướng Merkel tới Mỹ diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Biden đang nỗ lực củng cố quan hệ với các đồng minh thân cận và đảo ngược chính sách “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền tiền nhiệm. Dưới thời Thổng thống Donald Trump, quan hệ Mỹ - Đức đã ghi nhận hàng loạt dấu mốc buồn, như việc Mỹ dọa rút khỏi NATO sau khi gây sức ép buộc các thành viên phải đóng góp thêm ngân sách quốc phòng, hay việc Washington đòi cắt giảm một phần ba quân số Mỹ tại Đức. Sự lạnh nhạt của Mỹ đối với các đồng minh châu Âu thời điểm đó được xem là chưa từng có trong lịch sử hợp tác xuyên Đại Tây Dương.
Bên cạnh đó, quan điểm dỡ bỏ trừng phạt đối với Nga của hai “đầu tàu” châu Âu là Đức và Pháp được xem là đi ngược lập trường của Mỹ, khiến quan hệ Berlin - Washington càng thêm xa cách. Đó là chưa kể dự án Dòng chảy phương Bắc 2 do Nga khởi xướng còn khiến Mỹ lo ngại sẽ đe dọa an ninh năng lượng châu Âu, khi phải phụ thuộc vào nguồn cung khí tự nhiên của Nga và điều này sẽ giúp Moscow gia tăng sức ép chính trị đối với một số quốc gia ở Trung và Đông Âu, đặc biệt là Ukraine.
Tuy nhiên, kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Joe Biden ngày càng chứng tỏ mong muốn cải thiện quan hệ xuyên Đại Tây Dương và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh châu Âu lâu đời. Trong chính sách đối ngoại mới của Tổng thống Joe Biden, ngoài nhu cầu cải thiện quan hệ với đồng minh bên kia bờ đại dương, Washington còn muốn bổ sung những năng lực cần thiết nhằm duy trì sự hiện diện ở lục địa này. Qua đó, Mỹ sẽ tăng cường năng lực và khả năng phòng thủ trước hàng loạt thách thức an ninh, bao gồm mối đe dọa mà Washington cho là tới từ phía Nga. Ngoài ra, Mỹ cũng đang giảm dần sức ép ngân sách đóng góp cho NATO lên các quốc gia thành viên, có ý định gửi thêm quân tới Đức và mới đây, ông Biden đã gỡ bỏ trừng phạt đối với các thực thể Đức tham gia Dòng chảy phương Bắc 2.
Những chuyển động nói trên cho thấy Washington đang từng bước hàn gắn mối quan hệ Mỹ - Đức nói riêng và với “lục địa già” nói chung, vốn sứt mẻ nghiêm trọng dưới thời chính quyền Mỹ tiền nhiệm. Chuyến công du của Thủ tướng Angela Merkel tới Thủ đô Washington D.C do đó được xem là hợp thời điểm, giúp “phá băng” giữa hai bờ Đại Tây Dương.
