Trui rèn ở Mỹ
Cri-xtin La-gác-đơ (nhũ danh La-lu-ết), chào đời ngày 1-1-1956, tại Pa-ri, trong một gia đình trí thức Pháp: cha là giảng viên đại học, mẹ là cô giáo trường dòng. Cô bé cao ngồng với mái tóc bạch kim rất ham thể thao, từng giành huy chương bạc và đã hai năm trong đội tuyển bơi lội Pháp, nhưng người cha sớm qua đời, "kình ngư" phải sớm chú tâm vào học tập. 17 tuổi, cô nhận học bổng của một chương trình trao đổi học sinh quốc tế, sang Mỹ học một năm.
Về Pháp, cô tiếp tục nghiên cứu về nước Mỹ tại Học viện Khoa học chính trị, theo học tại Đại học Pa-ri X ở Năng-tơ và nhận bằng luật sư. Không muốn làm việc trong nước vì tệ "trọng nam khinh nữ", năm 1981, cô gia nhập "Baker & McKenzie" - công ty tư vấn luật lớn nhất thế giới đặt trụ sở tại Chi-ca-gô (Mỹ) có văn phòng tại Pa-ri, và từ 1999 trở thành người phụ nữ đầu tiên đứng đầu tổ chức toàn cầu đó.
Sáu năm do Cri-xtin La-gác-đơ lãnh đạo, đến 2004, "Baker & McKenzie" đã nhân đôi số vốn và đạt doanh số hơn 1 tỷ USD. 25 năm làm việc tại đó, với tiếng Anh là "tiếng mẹ đẻ thứ hai", bà thường xuyên tham gia Diễn đàn kinh tế Đa-vốt, quen nhiều yếu nhân, rộng mở sự nghiệp. Giai đoạn 1995- 2002 bà còn làm việc cho Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế, cùng với cựu ngoại trưởng Mỹ Dơ-bíc-nép Bơ-giê-din-xki lãnh đạo một chuyên ban.
Trong nội các Pháp
Năm 2005, nghe cựu Thủ tướng Pháp Giăng Pi-e Ráp-pha-ren, Cri-xtin La-gác-đơ về nước và rẽ sang chính trường. Trong nội các Pháp, bà nhận chức Bộ trưởng Bộ Thương mại, rồi Bộ Canh nông, đến năm 2007 thì nhận chiếc cặp Bộ trưởng Bộ Tài chính - trọng trách ấy lần đầu tiên được đặt vào một người phụ nữ!
Giữ được cương vị Bộ trưởng qua suốt thời kỳ khủng hoảng kinh tế, bà còn dùng tài thuyết khách thiết lập mối quan hệ tuyệt vời với hầu hết các Bộ trưởng Tài chính thuộc EU và G-20. Làm Bộ trưởng Bộ Canh nông một thời gian ngắn, bà áp dụng nhiều biện pháp bảo vệ người sản xuất nông nghiệp. Bà kêu gọi nước Đức láng giềng hãy vì lợi ích của cả châu Âu mà hạn chế xuất khẩu sản phẩm và nâng mức lương tối thiểu. Bà mạnh tay điều chỉnh khối tài chính ở quy mô quốc gia, chứng tỏ trình độ nghiệp vụ cao và kinh nghiệm ngoại giao: năm 2009 bà xắn tay thành lập Quỹ hỗ trợ những nước châu Âu gặp khó khăn với 750 tỷ ơ-rô... Ấy vậy mà chính trị gia Đô-mi-ních Xt'rôt-Can từng hoài nghi về bà Bộ trưởng, rằng "thiếu nghiệp vụ chuyên môn, chỉ được cái mã bên ngoài". Trớ trêu thay - sau này, ngày 14-5-2011, tại Niu Oóc, ông ta lâm vòng lao lý vì "cưỡng hiếp cô hầu khách sạn", buộc phải từ chức Tổng Giám đốc IMF, rồi bị thay thế bởi... chính Cri-xtin La-gác-đơ, người từng được những báo chí uy tín xếp thứ 5 trong số nữ doanh nhân châu Âu xuất sắc năm 2002 và "Bộ trưởng Tài chính của năm 2009".
Trên trường quốc tế
Cri-xtin La-gác-đơ quyết định ứng cử vào chiếc ghế trống ở IMF và tại Hội đồng Thống đốc IMF (nơi 80% vị trí lãnh đạo thuộc về phái khỏe) giành được số phiếu tuyệt đối từ khối EU. Nhưng đó mới chỉ là 35% tổng số phiếu, vì khối "BRICS" (bao gồm các nền kinh tế lớn mới nổi: Bra-xin, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) không muốn để người châu Âu độc quyền chức Tổng giám đốc nữa. Nước Mỹ giữ tới 17% tổng số phiếu đã góp phần làm cho ngã ngũ: người Mỹ vốn ưa phong cách Mỹ của bà -thẳng thắn, rành mạch và thực dụng. Rốt cuộc, bà đã đắc cử ngày 28-6-2011 rồi thực thi nhiệm kỳ 5 năm từ ngày 5-7-2011, giải quyết các vấn đề về chính sách lưu thông tiền tệ, điều chỉnh thị trường tỷ giá ngoại tệ và điều kiện tín dụng...
Khác người tiền nhiệm trong tranh luận về các vấn đề nền tảng của kinh tế, bà không đề ra mục tiêu cứng khi đến diễn đàn, mà lắng nghe các ý kiến, tôn trọng vai trò của trọng tài, dùng ảnh hưởng của mình để ủng hộ những quan điểm gần với mình. Chiến lược đó đem lại cho bà rất nhiều bạn hữu ở IMF.
Đạt được danh vị sáng chói giữa thế giới đàn ông, nhưng Cri-xtin La-gác-đơ vẫn giữ gìn nữ tính, nhã nhặn và duyên dáng - nết đẹp thừa hưởng sự giáo dục của người mẹ biết uốn nắn con cái trong ăn uống, đi lại, đứng ngồi, may mặc, nói năng, hành xử.... bảy ngày đi đến ba nước châu Phi nghèo nhất, bà bàn việc nâng cao vị thế đồng kva-cha của Ma-la-vi, cây ca-cao ở Cốt-đi-voa và nghề cá ở Ma-vri-tan. Trong các chuyến công cán, bà thường gặp giới chuyên gia, trí thức và sinh viên để lắng nghe và giải đáp các câu hỏi của họ, có khi hoãn cả... bữa tiệc. Bà biết, khi bên cạnh không có đàn ông, phụ nữ cởi mở hơn nên không quên gặp riêng các đại biểu cùng giới để nắm bắt các ý tưởng. Bà được xếp thứ sáu trong 10 phụ nữ quyền lực nhất thế giới năm 2015.
Là "người theo trường phái tự do mang máu xã hội chủ nghĩa", Cri-xtin La-gác-đơ không ưa trào lưu híp-pi, thích ban nhạc Bít-tơn hơn Đá lăn. Bà đã qua hai cuộc hôn nhân để quay lại với người bạn học cũ - một doanh nhân bất động sản ở Mác-xây. Những lúc rảnh rỗi, người đứng đầu IMF chịu trách nhiệm chế ngự 1.000 tỷ USD thường luyện y-ô-ga, đi bơi, thích sưu tập tranh biếm họa và làm mứt quả.
IMF là một tổ chức quốc tế giám sát hệ thống tài chính toàn cầu, theo dõi tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán, hỗ trợ kỹ thuật và giúp đỡ tài chính khi có yêu cầu. Hiện IMF có 188 nước thành viên, gấp sáu lần số thành viên ban đầu, có nguồn vốn chủ yếu do các thành viên đóng góp theo cổ phần. Vốn cổ phần được tính bằng quyền rút vốn đặc biệt (SDR - đơn vị tính toán tiền tệ của IMF). Hiện thành viên có vốn cổ phần lớn nhất là Mỹ (42,1 tỷ SDR - khoảng 64 tỷ USD), nhỏ nhất là Tu-va-lu (1,8 triệu SDR -khoảng 2,7 triệu USD). Tại IMF, nước có tỷ lệ góp vốn ít rất khó tham gia tranh cử chức Tổng giám đốc điều hành cũng như can thiệp vào hoạt động của tổ chức này.
