Bất cập pháp lý từ chuyện trẻ bị bỏ rơi

Bạn đọc viết:

Phạm Ngọc Hà (Phường Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình)

Mỗi đứa trẻ bị bỏ rơi là một câu chuyện đau lòng. Đằng sau mỗi vụ việc có thể là những hoàn cảnh khác nhau, nhưng điều cần được đặt lên hàng đầu vẫn là bảo vệ sự an toàn, quyền được chăm sóc và cơ hội lớn lên trong một mái ấm gia đình của trẻ.

Pháp luật đã có những quy định nghiêm cấm, xử lý hành vi bỏ rơi trẻ em. Nghị định 98/2026/NĐ-CP đã quy định rõ mức phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng cho hành vi không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc, bỏ mặc trẻ tự sinh sống hoặc cắt đứt quan hệ tình cảm, vật chất với trẻ; phạt tiền từ 20 đến 25 triệu đồng đối với cha, mẹ, người chăm sóc có hành vi cố ý bỏ rơi trẻ em.

Tuy nhiên, qua một số vụ việc trẻ sơ sinh bị bỏ rơi thời gian gần đây, tôi nhận thấy các quy định nêu trên dường như chưa phù hợp thực tiễn. Đầu tiên là hầu hết các vụ việc thường rất khó tìm được danh tính người bỏ rơi. Cùng với đó, tâm lý của cộng đồng khi phát hiện thường tập trung cứu sống, tìm cho đứa trẻ một mái ấm mới. Các cơ quan chức năng chỉ có thể truy cứu trách nhiệm hình sự nếu chứng minh được hành vi bỏ rơi gây hậu quả nghiêm trọng, khiến trẻ tử vong hoặc tổn hại sức khỏe nặng nề. Trường hợp còn lại, hầu như không ai muốn gắt gao tìm một người mẹ đang trong hoàn cảnh bế tắc để phạt hành chính.

Có lẽ chúng ta nên chuyển từ trừng phạt sang tạo cơ hội sống tốt hơn cho những đứa trẻ không may bị bỏ rơi bằng cách đơn giản hóa thủ tục nhận nuôi. Trường hợp người bỏ rơi không có khả năng chi trả, có thể chuyển thành phạt lao động công ích gắn với định danh cá nhân.