Hiện có hai trường hợp điển hình: Thứ nhất, CP A đang có giá 3.000 đồng/CP nhưng DN lại phát hành CP để tăng vốn cho cổ đông (CĐ) hiện hữu với giá 10.000 đồng/CP. Thứ hai, CP B có giá 25.000 đồng/CP nhưng DN có thể chào bán cho đối tác chiến lược thông qua phát hành riêng lẻ với giá 35.000 đồng/CP.
Cả hai trường hợp đều có điểm chung là tạo ra kỳ vọng cho NĐT hay CĐ về việc tăng giá CP. Lập luận được ra ở đây là “CP phải có gì đó thì bên mua mới chấp nhận mình bị “hét giá” như vậy”.
Cụ thể như ở trường hợp thứ nhất, nếu NĐT mua với giá 10.000 đồng/CP thì không ai chấp nhận bán với giá 3.000 đồng/CP mà phải có những lý lẽ để bảo đảm giá tăng vượt 10.000 đồng/CP để NĐT có lãi. Còn kỳ vọng của CĐ hiện hữu sẽ là CP đang bị định giá thấp hơn giá trị nên tin tưởng nắm giữ. Còn với NĐT bên ngoài, đây lại là một trường hợp điển hình để kỳ vọng giá CP tăng để rồi từ đó mua vào, tìm cách thu được lợi nhuận hoặc lướt sóng ngắn hạn nhờ chênh lệch giá. Nhìn chung, các kỳ vọng này đều có thể trở thành hiện thực với xác suất khá cao. Tuy nhiên, nếu chỉ kỳ vọng sóng ngắn và áp dụng một cách cứng nhắc có thể dẫn đến những rủi ro đáng tiếc và NĐT có thể trở nên hằn học với DN theo một cách không đáng có.
Cần nhấn mạnh một điều, DN không thể nào “nói thách” được NĐT, khi có người chấp nhận mua CP với giá cao hơn giá TT nghĩa là phía DN phải bảo đảm một chiến lược đúng đắn và đáng tin cậy. Tuy nhiên, sự tích cực này chỉ cho “quả ngọt” trong dài hạn, hiếm có chuyện sau khi phát hành với giá cao tầm một quý thì lợi nhuận DN trở nên đột biến vì lúc này TT sẽ đặt nghi vấn DN ưu ái các NĐT mua riêng lẻ. Thời gian sau một đợt phát hành giá cao cho đến khi hoạt động của DN có sự chuyển biến có thể tính bằng năm.
Vậy giá CP sẽ chuyển động như thế nào? Chắc chắn DN không thể chi phối được suy nghĩ của NĐT mà ngược lại kỳ vọng sẽ nằm ở TT. Trong trường hợp NĐT bên ngoài kỳ vọng nhanh chóng, đôi khi thái quá thì giá CP có thể bật mạnh trong ngắn hạn, nhưng diễn biến sau đó rất khó lường, có thể điều chỉnh giảm trở lại, hoặc đi ngang. Trong những lúc CP bùng nổ ngắn hạn, không tuân theo sự chi phối từ các yếu tố cơ bản, chỉ cần NĐT thiếu cẩn trọng là có thể thua lỗ và có thể đổ lỗi tại… DN.
Tuy nhiên, có lẽ cạm bẫy đáng sợ và rủi ro nhất nằm ở câu chuyện DN đưa ra một phương án phát hành thiếu khả thi, không có chuyển biến về mặt dài hạn kèm theo những thông tin thiếu chính xác về mức độ thành công. Cùng với đó là những tin đồn có thể chào bán thành công, việc CP nổi sóng tại một số thời điểm tạo ra hiện tượng đầu cơ. Lúc này, có khi chính các NĐT tự nhảy vào tranh mua đẩy giá CP lên và tạo cơ hội cho một số bên tranh thủ xả hàng. Sau đó DN lại công bố chào bán không thành công, số lượng NĐT mua vào không đủ, giá CP giảm và NĐT thua lỗ, lúc đó lại có lực mua vào ở giá thấp. Những hiện tượng như vậy là quá cũ trên TT nhưng không phải NĐT nào cũng đủ tỉnh táo để nhìn nhận, nhất là khi thấy giá CP nhảy múa trong giai đoạn TT thuận lợi.