- Thưa họa sĩ, làm truyện tranh cho người lớn khó nhất điều gì?
- Không ít người nghĩ rằng, truyện tranh chỉ dành cho thiếu nhi. Thật ra ở mỗi lứa tuổi đều có những nhu cầu truyện tranh riêng cho mình, nói về những vấn đề mình quan tâm. Người lớn cũng có những mối quan tâm riêng của họ, về các vấn đề gia đình, xã hội, cuộc sống, những điều chung quanh mình. Làm truyện tranh cho người lớn có cái khó, mà cũng có cái dễ. Nếu chúng ta sử dụng truyện tranh như một phương tiện để truyền tải những thông điệp liên quan tới những vấn đề mà người lớn quan tâm, họ sẽ đón nhận, thậm chí tạo được hiệu quả cao. Tuy nhiên lâu nay bản thân những họa sĩ làm truyện tranh cũng quên mất là có một thị trường và nhu cầu truyện tranh dành cho người lớn.
Về mặt quy trình làm việc, sáng tác truyện tranh cho người lớn và trẻ em cơ bản không khác nhau, nhưng tư duy kịch bản lại khác, bởi truyện tranh cho thiếu nhi phải đơn giản hơn, trong sáng hơn, sử dụng đề tài mà trẻ em quan tâm. Chẳng hạn như sáng tác về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, các độc giả nhỏ tuổi sẽ không thích, bởi đó không phải là vấn đề mà các em quan tâm. Còn truyện tranh cho người lớn đòi hỏi phải chuẩn bị kịch bản thật cẩn thận, đầy đủ dữ kiện, có khi phải mất tới vài tháng. Làm truyện tranh cho người lớn còn một điều khó nữa là ngoài đề tài phù hợp, phải có cách thể hiện sao cho vừa hài hước, vừa châm biếm mỉa mai sâu cay. Không dễ dàng để lồng các yếu tố này vào trong một cuốn truyện tranh.
- Làm truyện tranh cho người lớn tuy khó nhưng nếu thành công thì cũng tạo ra tiếng vang lớn và hiệu ứng xã hội nhất định. Ðiều đó có trở thành sức ép đối với các họa sĩ làm truyện tranh cho người lớn?
- Ðúng là truyện tranh cho độc giả trưởng thành thường dễ tạo tiếng vang, và tôi rất thích thú với việc làm truyện tranh cho người lớn. Tuy nhiên, tôi quan niệm rằng sáng tác là việc cá nhân, mình vẽ trước hết là cho bản thân mình. Vì vậy mỗi tác phẩm hoàn thành, được công chúng đón nhận, sau đó tôi lại tiếp tục với những dự án khác mà không chịu bất kỳ một sức ép nào.
- Phần quan trọng nhất quyết định thành công của một bộ truyện tranh là gì?
- Theo tôi kịch bản đóng vai trò rất quan trọng trong việc giữ chân người đọc ở lại đối với một bộ truyện tranh. Có thể hình vẽ là thứ bắt mắt đầu tiên thu hút người ta đến với quyển sách và cầm lên đọc. Nhưng điều khiến người ta tiếp tục theo dõi những tập tiếp theo đối với bộ truyện dài là nội dung.
- Ðó có phải là khâu yếu của truyện tranh Việt Nam hiện nay không?
- Các tác giả trẻ hiện nay đúng là đang yếu về kịch bản. Có lẽ bởi vì họ còn trẻ, chưa có đủ trải nghiệm và vốn sống. Thực ra hiện nay làm truyện tranh chuyên nghiệp là phải có các ê-kíp làm các khâu kịch bản và tranh vẽ riêng biệt. Ở Việt Nam hiện nay vẫn còn những tác giả phải đảm đương tất cả các khâu, từ kịch bản đến hoàn thiện tranh vẽ. Nhưng cũng bắt đầu có những nhóm bạn trẻ sáng tác theo lối chuyên nghiệp, vừa tiết kiệm thời gian đồng thời hiệu quả công việc cũng cao hơn.
- Khó khăn đối với một họa sĩ truyện tranh?
- Khó khăn lớn nhất đối với một họa sĩ là không tìm được kịch bản hoặc không tìm được cách thể hiện. Còn khó khăn bên ngoài là chưa được bạn đọc và phía xuất bản ủng hộ, dẫn đến việc họ phải sáng tác một mình, phải lo lắng cho cuộc sống, kinh tế của họ.
- Kinh tế cũng là một vấn đề?
- Kinh tế thật sự là vấn đề đối với việc sáng tác lâu dài, bởi truyện tranh là nghề đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức. Nếu sinh sống được bằng nghề vẽ truyện tranh thì quá tuyệt vời. Hiện nay, bên cạnh làm truyện tranh, tôi còn tham gia vẽ bìa, vẽ tranh minh họa. Tôi không coi nghề nào là tay trái hay tay phải cả, đơn giản vì mình thích chứ không phải làm nghề này để nuôi sống nghề kia.
- Kế hoạch sắp tới của anh? Một bộ truyện tranh cho người lớn chăng?
- Tôi dự định làm một cuốn sách tranh về thời bao cấp. Hiện tại cuốn sách đang trong quá trình sáng tác, và còn phải qua nhiều khâu sau khi hoàn thiện. Bây giờ mới là những bước đi đầu tiên, và tôi hy vọng trong năm nay sẽ ra mắt được bạn đọc.
* Tôi tin chắc rằng truyện tranh sẽ phát triển mạnh ở Việt Nam. Nhưng tôi cũng nhấn mạnh là sự phát triển này trước hết phải thông qua báo chí. Giống như điện ảnh, nhiếp ảnh, truyện tranh là môn nghệ thuật thu hút tất cả mọi giới. Ðiều quan trọng là chúng ta cần phải thay đổi quan niệm rằng: truyện tranh không chỉ dành cho trẻ em. (Jean Auquier- Giám đốc Trung tâm Truyện tranh Bỉ)
