(Tiếp theo & hết)
Kỳ 3: Quyết liệt hơn trong chỉ đạo & thực hiện
Những kết quả đáng ghi nhận
Là một trong hai bộ đầu tiên thực hiện kết nối NSW, tích cực triển khai ASW, Bộ Công thương đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, đặc biệt trong việc tạo thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp (DN). Hiện nay, Bộ Công thương đã triển khai kết nối sáu dịch vụ công trực tuyến lên Cổng Thông tin NSW, gồm: Cấp giấy phép chứng nhận xuất xứ mẫu D; cấp phép NK tự động xe mô-tô phân khối lớn; cấp phép NK chất làm suy giảm tầng ôzôn; cấp giấy phép xuất nhập khẩu (XNK) vật liệu nổ công nghiệp; cấp giấy chứng nhận XNK kim cương thô theo quy trình kimberley; khai báo hóa chất NK. Đáng chú ý, 4/6 dịch vụ công đã thực hiện ở mức độ 4, tức là DN hoàn toàn không cần đến cơ quan hành chính để làm thủ tục, giấy phép, từ đó giảm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho DN.
Đơn cử, với thủ tục khai báo hóa chất NK được thực hiện qua Cổng Thông tin NSW, DN gần như nhận được kết quả ngay tức thời để làm thủ tục thông quan. So quy định cũ, DN thực hiện khai báo hóa chất giảm được năm ngày thực hiện, nhờ đó tiết kiệm chi phí, thời gian đi lại và in ấn hồ sơ…
Năm 2018, Bộ Công thương tiếp tục triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiệm vụ được phân công tại Quyết định 2185/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại, Bộ đang phối hợp Tổng cục Hải quan triển khai kết nối năm thủ tục mới đến NSW. Trong đó, thống nhất cơ chế phối hợp, phương án kỹ thuật cho ba thủ tục, hoàn thành xây dựng hệ thống tiếp nhận hồ sơ từ NSW gồm: Thủ tục cấp giấy phép XNK tiền chất vật liệu nổ công nghiệp; thủ tục cấp giấy phép XNK tiền chất sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp; thủ tục đề nghị cấp văn bản chấp thuận tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ trong ASEAN. Với hai thủ tục còn lại (Thủ tục NK thuốc lá nhằm mục đích phi thương mại; thủ tục thông báo chỉ tiêu NK nguyên liệu thuốc lá, giấy cuốn điếu thuốc lá), Bộ Công thương đã hoàn thành việc xây dựng hệ thống dịch vụ công trực tuyến và gửi tài liệu, quy trình thủ tục sang Tổng cục Hải quan.
Bên cạnh đó, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Thông báo số 50/ TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, sau khi rà soát danh mục thủ tục đã đăng ký theo Quyết định số 2185/QĐ-TTg, Bộ Công thương tiếp tục đề nghị bổ sung sáu TTHC triển khai mới trên NSW giai đoạn từ năm 2018 –2020. Đồng thời, chủ động, tích cực thực hiện Quyết định 2185/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch tổng thể triển khai NSW, ASW giai đoạn 2016 - 2020.
Chốt lộ trình, giao rõ trách nhiệm
Để thúc đẩy NSW, ASW và tạo thuận lợi thật sự cho thương mại, tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục những tồn tại trong triển khai NSW, ASW và cải cách kiểm tra chuyên ngành (KTCN), Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, mục tiêu đến hết năm 2019, triển khai các TTHC có số lượng giao dịch nhiều, tác động lớn tới hoạt động của các DN, tổ chức và người dân đạt ít nhất 80% trên tổng số các TTHC của các bộ, ngành có liên quan đến hoạt động XK-NK, xuất cảnh (XC) - nhập cảnh (NC), quá cảnh hàng hóa, người và phương tiện. Đến hết năm 2020, hoàn thành triển khai tất cả các TTHC của các bộ, ngành tham gia quản lý hàng hóa XK-NK, quá cảnh; Người và phương tiện vận tải XC-NC, quá cảnh thông qua NSW. Đến năm 2020, 100% các TTHC thực hiện NSW thu phí, lệ phí bằng phương thức điện tử. Đồng thời, trong năm 2018 và các năm tiếp theo, tiếp tục cắt giảm và đơn giản hóa danh mục hàng hóa NK thuộc diện phải quản lý và KTCN trước khi thông quan; Cải cách toàn diện hoạt động KTCN đối với hàng hóa XNK để giảm số lô hàng NK thuộc diện KTCN tại cửa khẩu còn dưới 10%. Đến năm 2019, tất cả các lô hàng thuộc diện KTCN trước thông quan phải có đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chí kiểm tra.
Để đạt được mục tiêu đến hết năm 2020, tất cả các TTHC liên quan đến quản lý nhà nước đối với hàng hóa XNK, quá cảnh, người và phương tiện vận tải XC-NC, quá cảnh được thực hiện thông qua NSW dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4. Đồng thời, Việt Nam tham gia và triển khai đầy đủ ASW theo đúng cam kết và lộ trình thực hiện của các nước ASEAN; sẵn sàng về mặt kỹ thuật để kết nối và trao đổi thông tin với đối tác thương mại khác ngoài ASEAN theo các hiệp định và thỏa thuận mà Việt Nam tham gia.
Trên phương diện là đơn vị được giao chủ trì, Phó Tổng cục trưởng Hải quan Nguyễn Công Bình cho biết, ưu tiên trước mắt là thiết lập và hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng về công nghệ thông tin có khả năng kết nối thông suốt từ Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) tới 10 bộ, ngành khác và kết nối từ Việt Nam tới bốn nước trong khối ASEAN, gồm: Malaysia, Thái-lan, Singapore, Indonesia. Đặc biệt, Tổng cục Hải quan sẽ tiếp tục tham mưu cho Bộ Tài chính sớm trình Chính phủ thông qua Nghị định quy định thực hiện TTHC theo NSW, ASW và KTCN đối với hàng hóa XNK. Đồng thời, trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch hành động thúc đẩy NSW, ASW và TTLTM giai đoạn 2018-2020. Tổng cục Hải quan sẽ đôn đốc, giám sát và trực tiếp triển khai, có giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc bảo đảm điều phối các nguồn lực để triển khai hiệu quả mục tiêu đề ra. Hiện tại, chưa có quy định pháp lý về việc công nhận lẫn nhau đối với chứng từ, giấy phép điện tử giữa Việt Nam với các đối tác thương mại trên thế giới.
Tại hội nghị, Thủ tướng yêu cầu Ủy ban 1899 chỉ đạo Bộ Tài chính tiếp thu, tổng hợp các ý kiến tại Hội nghị lần này khẩn trương hoàn thiện Nghị định và Kế hoạch hành động của Chính phủ thúc đẩy NSW, ASW, cải cách KTCN để trình Chính phủ ban hành. Coi đây là hai văn bản pháp quy của Chính phủ để thúc đẩy các bộ, ngành, địa phương thực hiện NSW, ASW và TTLTM. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được giao phối hợp chặt chẽ với Ủy ban 1899, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan thường xuyên quan tâm chỉ đạo, giám sát việc thực hiện NSW, ASW và TTLTM trên địa bàn, địa phương mình, tiếp tục phát huy những kết quả bước đầu, khắc phục những bất cập để Việt Nam là nơi thực thi tốt những cam kết quốc tế, tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho nhà đầu tư vào Việt Nam.
Đã thống nhất, phải bắt tay ngay vào hành động
Chốt lại những điểm quan trọng nhất được lãnh đạo các bộ, ngành, hiệp hội ngành hàng và đại diện các DN và các định chế tài chính thương mại quốc tế nêu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đánh giá cao các ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện, trình dự thảo Nghị định và Kế hoạch hành động để Chính phủ sớm ban hành. Trong dự thảo Nghị định và Kế hoạch hành động, phải đề xuất cải cách mang tính đột phá sâu rộng, hiệu quả, thiết thực hơn; đặc biệt công tác QLCN đối với hàng hóa XNK để tháo gỡ các tồn tại, bất cập, góp phần thúc đẩy XNK, giao thương quốc tế và khu vực. Đây chính là động lực cho tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, cần phải kiểm soát, chống gian lận thương mại, buôn lậu, bảo vệ sức khỏe người dân, kể cả hàng XK và NK. Do đó, không thể thiếu chế tài xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm về an toàn thực phẩm, gian lận thương mại.
Với tâm thế lời nói đi đôi với hành động, Thủ tướng đã chỉ đạo năm nội dung mà các bộ, ngành, các cấp cần bắt tay thực hiện ngay. Một là, tiếp thu đến mức cao nhất các ý kiến nêu tại hội nghị. Hai là, nội hàm trong KTCN cần phải rõ ràng hơn, chấm dứt tình trạng có danh mục KTCN nhưng không có quy chuẩn, tiêu chuẩn. Ba là, các bộ, ngành phải tích cực, ráo riết hơn nữa trong việc rà soát các văn bản. Thậm chí, mục tiêu cắt giảm 50% số TTHC có thể còn được thiết kế cao hơn nữa. Bốn là, giám sát chỉ đạo NSW, ASW và tạo thuận lợi thương mại tại địa phương mình. Năm là, Bộ Tài chính định kỳ sáu tháng hoặc có thể đột xuất báo cáo với lãnh đạo Chính phủ về công tác NSW, ASW và TTLTM. Một Ủy ban mà do một Ủy viên Bộ Chính trị, một Phó Thủ tướng làm Trưởng Ban chỉ đạo đã cho thấy tầm vóc của vấn đề. Trên tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro và đánh giá tuân thủ của DN; minh bạch và công khai phương pháp, tiêu chí kiểm tra; không “ôm giữ” ở bộ, ngành mình những điều kiện không cần thiết…
