Bình luận quốc tế

Xu thế tất yếu của năng lượng xanh

Trong bối cảnh thế giới đẩy nhanh việc giảm lượng khí thải và chuyển đổi năng lượng nhằm đạt mục tiêu về trung hòa các-bon, việc đầu tư phát triển năng lượng sạch được chú trọng hơn bao giờ hết. Thực thi cam kết đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, Mỹ và châu Âu đưa ra những chính sách ưu tiên phát triển năng lượng sạch và ghi nhận kết quả tích cực.
Phát triển năng lượng tái tạo giúp chống biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTY IMAGES
Phát triển năng lượng tái tạo giúp chống biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTY IMAGES

Cam kết đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, Mỹ đã có nhiều chương trình đầu tư phát triển năng lượng sạch. Chính quyền Mỹ ưu tiên hỗ trợ các dự án giảm lượng khí thải nhà kính, một trong những nguyên nhân khiến trái đất nóng lên.

Quỹ Giảm khí thải nhà kính của Mỹ trị giá 27 tỷ USD được thành lập theo Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) đã được thông qua vào năm ngoái. Quỹ này được đề xuất nhằm nhân rộng mô hình của hơn 20 ngân hàng xanh ở các bang như Michigan và Maryland đầu tư vào các chương trình năng lượng mặt trời dân dụng... Các ngân hàng xanh phi lợi nhuận sẽ giúp giảm rủi ro của những dự án ở các cộng đồng có thu nhập thấp bằng cách cung cấp hỗ trợ tài chính và giúp thu hút đầu tư của khu vực tư nhân.

Tháng 6 vừa qua, chính quyền Mỹ đã khởi động chương trình tài trợ trị giá 7 tỷ USD, giúp các cộng đồng có thu nhập thấp tiếp cận với pin năng lượng mặt trời dân dụng.

Sinh viên, chủ doanh nghiệp nhỏ và các nhà lãnh đạo cộng đồng với những ý tưởng sáng tạo nhằm giảm lượng khí thải và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch giờ đây sẽ chứng kiến các dự án của họ trở thành hiện thực, đồng thời tạo ra một nền kinh tế năng lượng sạch cho tất cả mọi người.

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris

Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) mới đây công bố hai chương trình với các khoản tài trợ trị giá 20 tỷ USD nhằm thúc đẩy đầu tư cho năng lượng sạch trên toàn quốc, nhất là ở các cộng đồng có thu nhập thấp, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo đó, chương trình “Quỹ đầu tư sạch quốc gia” trị giá 14 tỷ USD sẽ tài trợ cho 2-3 tổ chức tài chính quốc gia hợp tác với khu vực tư nhân để cung cấp tài chính cho hàng chục nghìn dự án công nghệ sạch trên toàn nước Mỹ.

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cho biết: “Sinh viên, chủ doanh nghiệp nhỏ và các nhà lãnh đạo cộng đồng với những ý tưởng sáng tạo nhằm giảm lượng khí thải và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch giờ đây sẽ chứng kiến các dự án của họ trở thành hiện thực, đồng thời tạo ra một nền kinh tế năng lượng sạch cho tất cả mọi người”.

Việc đầu tư cho năng lượng sạch ở các nước châu Âu cũng góp phần giúp nhiều quốc gia trong khu vực giảm khó khăn trong giải bài toán về an ninh năng lượng. Trong thư gửi Ủy ban châu Âu mới đây, nhiều nhóm doanh nghiệp hối thúc các nhà hoạch định chính sách tăng tốc đầu tư vào mạng lưới năng lượng và thúc đẩy các dự án tăng công suất điện mặt trời để kịp thời đáp ứng các mục tiêu chống biến đổi khí hậu. Sử dụng năng lượng tái tạo đã giúp giảm tình trạng thiếu điện trong những đợt nắng nóng gần đây.

Theo các chuyên gia, điện mặt trời là giải pháp đặc biệt phù hợp để ứng phó với thời tiết nóng nực của mùa hè khi bức xạ của mặt trời mạnh nhất vào khoảng thời gian nóng nhất trong ngày và nhu cầu sử dụng điện cho hệ thống làm mát cũng ở mức cao nhất. Sản lượng điện mặt trời tăng cao đã giúp một số nước châu Âu đáp ứng nhu cầu sử dụng điện tăng vọt trong mùa hè năm nay.

Tại Nam Âu, Tây Ban Nha và Hy Lạp tăng lắp đặt pin mặt trời trong bối cảnh hai nước đối mặt với giá năng lượng cao kỷ lục năm ngoái. Theo công ty điều hành mạng lưới điện Red Electrica, năm 2022, công suất điện mặt trời của Tây Ban Nha tăng thêm 4,5 GW và là mức cao kỷ lục. Điện mặt trời đóng góp gần 24% sản lượng điện của Tây Ban Nha trong tháng 7 vừa qua, tăng cao hơn so với mức 16% của tháng 7 năm ngoái. Tại Hy Lạp, công ty điều hành mạng lưới điện IPTO cho biết, khi nhu cầu sử dụng điện tăng lên mức cao nhất từ đầu năm đến nay, vào ngày 24/7 vừa qua, điện mặt trời đã đáp ứng 3,5 GW trong tổng nhu cầu 10,35 GW.

Tại Italia, theo dữ liệu của hãng Refinitiv, nhiệt độ và nhu cầu làm mát tăng cao dẫn đến nhu cầu sử dụng điện tại vùng Sicily lên mức đỉnh điểm cũng vào ngày 24/7 vừa qua và điện mặt trời đã đáp ứng được gần 50% nhu cầu điện phát sinh này. Tại nước có thời tiết mát mẻ hơn và ít nắng hơn như Bỉ, điện mặt trời cũng đáp ứng hơn 100% nhu cầu điện phát sinh trong khung giờ cao điểm...

Có thể nói, năng lượng tái tạo đã giúp nhiều quốc gia “hạ nhiệt” tình trạng thiếu điện trong những ngày hè nắng nóng gay gắt, trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng là một trong những ưu tiên hàng đầu. Trước mục tiêu cấp bách hành động chống biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng xanh là xu thế tất yếu và cũng là lĩnh vực trụ cột trong hợp tác quốc tế hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.