Bình luận quốc tế

Xu thế tất yếu của năng lượng xanh

Trong bối cảnh thế giới đẩy nhanh việc giảm lượng khí thải và chuyển đổi năng lượng nhằm đạt mục tiêu về trung hòa các-bon, việc đầu tư phát triển năng lượng sạch được chú trọng hơn bao giờ hết. Thực thi cam kết đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, Mỹ và châu Âu đưa ra những chính sách ưu tiên phát triển năng lượng sạch và ghi nhận kết quả tích cực.
Phát triển năng lượng tái tạo giúp chống biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTY IMAGES
Phát triển năng lượng tái tạo giúp chống biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTY IMAGES

Cam kết đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, Mỹ đã có nhiều chương trình đầu tư phát triển năng lượng sạch. Chính quyền Mỹ ưu tiên hỗ trợ các dự án giảm lượng khí thải nhà kính, một trong những nguyên nhân khiến trái đất nóng lên.

Quỹ Giảm khí thải nhà kính của Mỹ trị giá 27 tỷ USD được thành lập theo Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) đã được thông qua vào năm ngoái. Quỹ này được đề xuất nhằm nhân rộng mô hình của hơn 20 ngân hàng xanh ở các bang như Michigan và Maryland đầu tư vào các chương trình năng lượng mặt trời dân dụng... Các ngân hàng xanh phi lợi nhuận sẽ giúp giảm rủi ro của những dự án ở các cộng đồng có thu nhập thấp bằng cách cung cấp hỗ trợ tài chính và giúp thu hút đầu tư của khu vực tư nhân.

Tháng 6 vừa qua, chính quyền Mỹ đã khởi động chương trình tài trợ trị giá 7 tỷ USD, giúp các cộng đồng có thu nhập thấp tiếp cận với pin năng lượng mặt trời dân dụng.

Sinh viên, chủ doanh nghiệp nhỏ và các nhà lãnh đạo cộng đồng với những ý tưởng sáng tạo nhằm giảm lượng khí thải và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch giờ đây sẽ chứng kiến các dự án của họ trở thành hiện thực, đồng thời tạo ra một nền kinh tế năng lượng sạch cho tất cả mọi người.

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris

Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) mới đây công bố hai chương trình với các khoản tài trợ trị giá 20 tỷ USD nhằm thúc đẩy đầu tư cho năng lượng sạch trên toàn quốc, nhất là ở các cộng đồng có thu nhập thấp, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo đó, chương trình “Quỹ đầu tư sạch quốc gia” trị giá 14 tỷ USD sẽ tài trợ cho 2-3 tổ chức tài chính quốc gia hợp tác với khu vực tư nhân để cung cấp tài chính cho hàng chục nghìn dự án công nghệ sạch trên toàn nước Mỹ.

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cho biết: “Sinh viên, chủ doanh nghiệp nhỏ và các nhà lãnh đạo cộng đồng với những ý tưởng sáng tạo nhằm giảm lượng khí thải và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch giờ đây sẽ chứng kiến các dự án của họ trở thành hiện thực, đồng thời tạo ra một nền kinh tế năng lượng sạch cho tất cả mọi người”.

Việc đầu tư cho năng lượng sạch ở các nước châu Âu cũng góp phần giúp nhiều quốc gia trong khu vực giảm khó khăn trong giải bài toán về an ninh năng lượng. Trong thư gửi Ủy ban châu Âu mới đây, nhiều nhóm doanh nghiệp hối thúc các nhà hoạch định chính sách tăng tốc đầu tư vào mạng lưới năng lượng và thúc đẩy các dự án tăng công suất điện mặt trời để kịp thời đáp ứng các mục tiêu chống biến đổi khí hậu. Sử dụng năng lượng tái tạo đã giúp giảm tình trạng thiếu điện trong những đợt nắng nóng gần đây.

Theo các chuyên gia, điện mặt trời là giải pháp đặc biệt phù hợp để ứng phó với thời tiết nóng nực của mùa hè khi bức xạ của mặt trời mạnh nhất vào khoảng thời gian nóng nhất trong ngày và nhu cầu sử dụng điện cho hệ thống làm mát cũng ở mức cao nhất. Sản lượng điện mặt trời tăng cao đã giúp một số nước châu Âu đáp ứng nhu cầu sử dụng điện tăng vọt trong mùa hè năm nay.

Tại Nam Âu, Tây Ban Nha và Hy Lạp tăng lắp đặt pin mặt trời trong bối cảnh hai nước đối mặt với giá năng lượng cao kỷ lục năm ngoái. Theo công ty điều hành mạng lưới điện Red Electrica, năm 2022, công suất điện mặt trời của Tây Ban Nha tăng thêm 4,5 GW và là mức cao kỷ lục. Điện mặt trời đóng góp gần 24% sản lượng điện của Tây Ban Nha trong tháng 7 vừa qua, tăng cao hơn so với mức 16% của tháng 7 năm ngoái. Tại Hy Lạp, công ty điều hành mạng lưới điện IPTO cho biết, khi nhu cầu sử dụng điện tăng lên mức cao nhất từ đầu năm đến nay, vào ngày 24/7 vừa qua, điện mặt trời đã đáp ứng 3,5 GW trong tổng nhu cầu 10,35 GW.

Tại Italia, theo dữ liệu của hãng Refinitiv, nhiệt độ và nhu cầu làm mát tăng cao dẫn đến nhu cầu sử dụng điện tại vùng Sicily lên mức đỉnh điểm cũng vào ngày 24/7 vừa qua và điện mặt trời đã đáp ứng được gần 50% nhu cầu điện phát sinh này. Tại nước có thời tiết mát mẻ hơn và ít nắng hơn như Bỉ, điện mặt trời cũng đáp ứng hơn 100% nhu cầu điện phát sinh trong khung giờ cao điểm...

Có thể nói, năng lượng tái tạo đã giúp nhiều quốc gia “hạ nhiệt” tình trạng thiếu điện trong những ngày hè nắng nóng gay gắt, trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng là một trong những ưu tiên hàng đầu. Trước mục tiêu cấp bách hành động chống biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng xanh là xu thế tất yếu và cũng là lĩnh vực trụ cột trong hợp tác quốc tế hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.