Xét học bạ, dễ tuyển sinh nhưng khó công bằng

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về việc có nên tiếp tục hay dừng áp dụng xét tuyển đại học bằng học bạ. Đây là một trong những phương thức phổ biến nhất nhiều năm qua, được nhiều thí sinh lựa chọn nhưng cũng gây ra những tranh luận về tính công bằng và minh bạch.

Ảnh: ANH QUÂN
Ảnh: ANH QUÂN

Nhiều trường đại học lớn đã “nói không” với tuyển học bạ, có thể kể đến như Đại học Kinh tế quốc dân, Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường đại học Luật TP Hồ Chí Minh…

Phương thức xét tuyển học bạ được lựa chọn nhiều bởi giảm áp lực thi cử cho học sinh, mở ra cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho nhiều đối tượng. Các trường đại học cũng đa dạng nguồn tuyển sinh, chủ động hơn trong kế hoạch nhập học. Phương thức này có ưu điểm là sẽ bao quát được năng lực học của các thí sinh trong một thời gian dài, nhưng để có kết quả thực chất cần phải đạt được sự chuẩn hóa, điểm số của các em không được đánh giá bằng “cảm tính”. Học bạ có thể được dùng như một tiêu chí bổ trợ, kết hợp với phỏng vấn, bài luận, bài kiểm tra năng lực hoặc điều kiện điểm thi tối thiểu để bảo đảm chất lượng đầu vào.

Xét học bạ dễ tuyển sinh, nhưng khó công bằng. Bởi, học bạ giữa các trường THPT có sự chênh lệch lớn về mức độ đánh giá, nếu các thầy cô đánh giá chặt, yêu cầu học sinh năng lực cao thì tỷ lệ điểm của học sinh sẽ không cao. Từ đó dễ nảy sinh việc “làm đẹp học bạ” để xét tuyển đại học. Điểm số “giả” là nguy hiểm, nhưng nguy hiểm hơn hết sẽ tạo văn hóa giáo dục sai lệch trong chính môi trường giáo dục, tâm lý của học sinh sẽ bị ảnh hưởng rất lớn: chỉ cần điểm số cao, không cần năng lực học thật. Chương trình giáo dục phổ thông mới với việc học sinh tự chọn môn học cũng khiến điểm học bạ khó chuẩn hóa để dùng cho xét tuyển. Không ít trường đại học đã ghi nhận sự chênh lệch đáng kể giữa năng lực thực tế của sinh viên trúng tuyển bằng học bạ và sinh viên trúng tuyển qua thi cử.

Trong Hội nghị Giáo dục Đại học mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lấy ý kiến các trường về việc bỏ xét tuyển bằng điểm học bạ ba năm THPT. Đã có nhiều ý kiến về việc học bạ của thí sinh không trung thực, làm chất lượng tuyển sinh không bảo đảm.

Có thể bạn quan tâm

Giới hạn của sự đánh đổi

Chuyển từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát là một hướng đổi mới cần thiết để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng không phải rủi ro nào cũng có thể đo lường, khắc phục theo cùng một cách. Điều này cần được cân nhắc khi các quy định bảo vệ môi trường được đề xuất điều chỉnh nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất.

"Thiên kiến kẻ sống sót"

Khoảng một tháng trước dịp kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhóm chat lớp cấp III của tôi bắt đầu xôn xao. Sau thông tin về các hoạt động kỷ niệm, lớp trưởng phổ biến mức đóng góp kinh phí. T, giờ đã là “đại gia” với khối tài sản cả nghìn tỷ đồng, gõ một dòng ngắn gọn: “Để đấy tớ lo hết!”.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Khi những ý tưởng thôi thì thầm

Hành lang giảng đường đại học vắng tanh. Sau một cánh cửa lớp, tiếng thầy giáo đều đều những kiến thức triết học. Bỗng giọng thầy ngừng lại, thay thế là tiếng cười của đám sinh viên.

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.