Vì một nền hòa bình lâu dài trên đảo Ireland

Thủ tướng Anh Rishi Sunak đã đích thân đến sân bay để chào đón Tổng thống Mỹ Joe Biden khi chiếc Không lực Một hạ cánh xuống Belfast, thủ phủ vùng lãnh thổ Bắc Ireland trong chuyến thăm kỷ niệm 25 năm ngày ký thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành” chấm dứt ba thập niên xung đột tại vùng đất này.
Thủ tướng Anh Rishi Sunak đã đích thân đến sân bay để chào đón Tổng thống Mỹ Joe Biden. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Thủ tướng Anh Rishi Sunak đã đích thân đến sân bay để chào đón Tổng thống Mỹ Joe Biden. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Đây cũng là dịp để nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định sự ủng hộ duy trì hòa bình và thúc đẩy những lợi ích của thỏa thuận thương mại hậu Brexit (Anh rời Liên minh châu Âu-EU), trong đó có quyền tiếp cận của Bắc Ireland đối với cả thị trường Anh và EU sau Brexit.

Được Chính phủ Cộng hòa Ireland, Chính phủ Vương quốc Anh và các đảng phái ở Bắc Ireland ký vào ngày 10/4/1998, thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành”, trong đó Mỹ giữ vai trò trung gian, đã giúp chấm dứt ba thập niên xung đột tại Bắc Ireland.

Thỏa thuận nhằm mang lại bình yên cho đảo Ireland, kết thúc một trong những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất tại châu Âu trong thế kỷ 20 khiến hơn 3.600 người thiệt mạng.

Thỏa thuận này dẫn tới việc thiết lập chính quyền chia sẻ quyền lực tại Stormont, bao gồm đại diện của hai cộng đồng theo chủ nghĩa hợp nhất ủng hộ Bắc Ireland nằm trong Vương quốc Anh và theo chủ nghĩa dân tộc ủng hộ Bắc Ireland sáp nhập với Ireland.

Tuy nhiên, tình hình trên đảo Ireland đã trở nên căng thẳng sau khi Anh rời EU vào tháng 1/2020. Kể từ tháng 2/2022, Bắc Ireland đã không có chính quyền hoạt động do đảng Hợp nhất Dân chủ (DUP) - đảng lớn nhất ở Bắc Ireland thân London - tẩy chay việc chia sẻ quyền lực để phản đối các quy tắc thương mại thời hậu Brexit áp dụng với vùng lãnh thổ thuộc Anh này.

Trong khi đó, London tuyên bố sẽ không đàm phán lại thỏa thuận Brexit. Thủ tướng Sunak khẳng định thỏa thuận Khuôn khổ Windsor - thỏa thuận mới về các quy định thương mại liên quan tới Bắc Ireland thời kỳ hậu Brexit đã giải quyết được nhiều vấn đề, song DUP cho biết vẫn cần những thay đổi để bảo vệ vị trí của Bắc Ireland trong Vương quốc Anh.

Thủ tướng Anh kêu gọi tăng cường các nỗ lực để khôi phục chính quyền chia sẻ quyền lực ở Bắc Ireland. Ông khẳng định Anh sẵn sàng hợp tác với Chính phủ Ireland và các đảng phái ở Bắc Ireland để bảo đảm các thể chế tại vùng lãnh thổ này hoạt động trở lại ngay khi có thể.

Thủ tướng Ireland Leo Varadkar cũng cam kết tăng cường các nỗ lực phối hợp người đồng cấp Anh nhằm khôi phục chính quyền chia sẻ quyền lực ở Bắc Ireland và hy vọng sẽ phá vỡ thế bế tắc chính trị ở đây trong vòng vài tháng tới.

Tình hình căng thẳng tại Bắc Ireland khiến cơ quan tình báo MI5 của Anh đã nâng mức cảnh báo khủng bố ở vùng lãnh thổ này lên mức nghiêm trọng. Ngay trước chuyến thăm của ông Biden, cảnh sát đã phải tăng cường sự hiện diện trên khắp các đường phố ở Belfast.

Một ngày trước chuyến thăm, những thanh niên đeo mặt nạ ở Londonderry, thành phố lớn thứ hai của Bắc Ireland, đã tấn công các nhân viên cảnh sát. Khoảng 20 quả bom xăng đã được ném vào một chiếc xe của cảnh sát vũ trang đậu tại Creggan, khu vực được coi là thủ phủ của phe bất đồng chính kiến ủng hộ nền cộng hòa ở Bắc Ireland.

Ngày 11/4, cảnh sát tại Londonderry đã phát hiện bốn bom ống tại một nghĩa trang trong thành phố.

Chuyến thăm Bắc Ireland của ông Biden, được tiếp nối bằng chuyến thăm Ireland, diễn ra sau khi Anh và EU đạt thỏa thuận Khuôn khổ Windsor. Tổng thống Mỹ thông qua chuyến thăm này muốn thúc đẩy tiềm năng kinh tế lớn của Bắc Ireland.

Ông Biden nhấn mạnh tầm quan trọng của sự ổn định lâu dài tại khu vực thông qua thỏa thuận hòa bình năm 1998 và thỏa thuận Khuôn khổ Windsor. Theo Tổng thống Biden, tiếp sau thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành”, Khuôn khổ Windsor là bước quan trọng nhằm bảo đảm gìn giữ và củng cố hòa bình ở Bắc Ireland.

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và cựu Thủ tướng Ireland Bertie Ahern, những người đóng vai trò then chốt trong việc đạt thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành” năm 1998, cho rằng cần có động lực mới để chấm dứt thế bế tắc tại vùng lãnh thổ vẫn đang chia rẽ sâu sắc Bắc Ireland.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Sunak cho rằng bây giờ là lúc để nhìn lại chặng đường đã qua và cũng là lúc phải tăng gấp đôi các nỗ lực nhằm đem lại hòa bình lâu dài và bền vững cho vùng lãnh thổ của Anh.

Trong nỗ lực xoa dịu tình hình, Thủ tướng Sunak cũng muốn cùng với Tổng thống Mỹ Biden khẳng định bảo đảm quyền tiếp cận của Bắc Ireland đối với cả thị trường Anh và EU sau Brexit, khiến khu vực này trở thành điểm đến kinh doanh hấp dẫn.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.