Ưu tiên nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công

Việc giải ngân đầu tư công vẫn đang là vấn đề nan giải. Tình trạng “có tiền không tiêu được” đang đặt ra nhức nhối. Vì vậy, thúc đẩy tiến độ đầu tư công cùng với nâng cao chất lượng đầu tư công phải được xem là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Giải ngân vốn ODA 11 tháng năm 2022 chưa được như kỳ vọng. Ảnh: NAM ANH
Giải ngân vốn ODA 11 tháng năm 2022 chưa được như kỳ vọng. Ảnh: NAM ANH

Không có khái niệm “trả lại” vốn

Hôm 27/11, khi làm việc với UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhắc đến việc giải ngân vốn đầu tư công như một trong những ưu tiên phải xử lý, giải quyết để hỗ trợ, tạo điều kiện cho TP Hồ Chí Minh phát triển. Bởi lẽ đây là một trong những điểm yếu của hệ thống trong nhiều năm.

Với một “đầu tàu” như TP Hồ Chí Minh, đến hết ngày 25/11/2022, tổng số vốn đã giải ngân mới hơn 12.665 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 34% là điều đáng lo ngại. Thực tế, “điểm nghẽn” giải ngân đầu tư công không chỉ xảy ra ở TP Hồ Chí Minh mà ở trên cả nước.

Theo Bộ Tài chính, ước tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của cả nước 11 tháng năm 2022 mới đạt 52,43% kế hoạch. Nếu so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tỷ lệ giải ngân đạt 58,33%, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2021 (63,86%). Riêng giải ngân vốn nước ngoài chỉ đạt 27,99%.

Giải ngân vốn nước ngoài 11 tháng chỉ đạt 27,99% là một con số đáng báo động, trong khi đó nhiều bộ, ngành, địa phương lại xin “trả lại” kế hoạch vốn nước ngoài. Cá biệt cũng có trường hợp đề nghị thôi không sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi do vướng mắc trong quá trình lập dự án đầu tư.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Theo quy định hiện hành, không có khái niệm “trả lại” kế hoạch vốn. Thực chất đây là quy trình điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm theo quy định của Luật Đầu tư công, trong đó, những bộ, cơ quan T.Ư, địa phương có điều chỉnh giảm kế hoạch vốn được quen gọi là “trả lại” kế hoạch vốn. Tuy nhiên, để thực hiện được việc điều chỉnh kế hoạch vốn thì phải đáp ứng điều kiện có nơi tăng phải có nơi giảm để không làm thay đổi tổng mức vốn kế hoạch hằng năm đã được Quốc hội thông qua.

Số liệu của Chính phủ cho thấy, chín tháng năm 2022, các bộ, cơ quan T.Ư và địa phương đề nghị điều chỉnh giảm hơn

11 nghìn tỷ đồng kế hoạch vốn ODA. Năm 2020 bị “trả lại” hơn 14 nghìn tỷ, năm 2021 “trả lại” hơn 20 nghìn tỷ đồng.

Đây là điều khiến không ít đại biểu Quốc hội băn khoăn. Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi giải trình trước các đại biểu Quốc hội cũng cho rằng việc các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề xuất “trả lại” kế hoạch là không thực hiện nghiêm chỉ tiêu pháp lệnh của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ cũng như có thể làm ảnh hưởng đến mục tiêu của Kế hoạch 5 năm, Chiến lược 10 năm được Đại hội lần thứ XIII của Đảng thông qua.

Cần chế tài cho việc chậm giải ngân

Thời gian tới, nhiều kế hoạch đầu tư công vẫn đang được đốc thúc, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng. Số vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được phép phân bổ là 2.720.000 tỷ đồng (cao hơn giai đoạn 2016-2020). Đơn cử trong lĩnh vực giao thông, khối lượng công việc thời gian tới rất lớn, 10 năm trước cả nước chỉ có hơn 1.000km cao tốc, trong khi từ nay đến năm 2025 phải có 3.000km.

Nhưng cũng như giai đoạn trước, tiến độ giải ngân vốn các dự án quan trọng quốc gia vẫn còn rất chậm. Trong đó, Dự án cao tốc bắc - nam phía đông giai đoạn 2017-2020 đến nay mới giải ngân được 79,5% tổng kế hoạch được giao, Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giải ngân được 72,83% kế hoạch đã giao…

Tại báo cáo kết quả giám sát về tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và đầu tư công theo Nghị quyết số 43/2022/QH15, Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ việc các bộ, cơ quan trung ương, địa phương xin “trả lại” kế hoạch vốn đầu tư công năm 2022 do không có khả năng giải ngân; tổng hợp số liệu cụ thể, báo cáo Quốc hội để điều chỉnh giảm chi ngân sách nhà nước, giảm bội chi ngân sách nhà nước tương ứng và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn.

“Tránh trường hợp Chính phủ trình tăng bội chi ngân sách nhà nước năm 2022 (theo báo cáo của Chính phủ, bội chi ngân sách trung ương năm 2022 tăng 57,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán), trong khi vốn đầu tư công không giải ngân được, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề nghị điều chỉnh giảm lại chưa được tổng hợp kịp thời để đánh giá số liệu chi ngân sách nhà nước, bội chi ngân sách nhà nước sát thực tế hơn”, Ủy ban này đề nghị.

Để bảo đảm hiệu quả việc sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi thời gian tới, Bộ Tài chính cho hay Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chủ quản dự án là các bộ, địa phương phải chịu trách nhiệm xây dựng dự án, dự kiến nguồn vốn huy động phù hợp với dự án và triển khai thực hiện, khắc phục tình trạng trả lại vốn như thời gian qua. Cơ quan này cũng đề xuất bổ sung chế tài đối với các trường hợp trả lại kế hoạch hằng năm để tăng cường kỷ luật, kỷ cương đầu tư công.

Bộ Tài chính cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp với các bộ, ngành, địa phương, trên cơ sở đó, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và khuyến nghị các cơ quan chủ quản cần nghiên cứu kỹ về tính chất, điều kiện và các thủ tục của nguồn vốn đề nghị huy động ngay từ giai đoạn đề xuất sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi, đánh giá tính phù hợp của nguồn vốn đề xuất với dự án dự kiến đầu tư, khả năng đáp ứng các điều kiện sử dụng vốn. Trường hợp có những yếu tố không khả thi, Bộ Tài chính đề nghị không đề xuất sử dụng (không huy động) để tránh lãng phí thời gian, kinh phí xây dựng dự án cũng như tạo gánh nặng nợ công khi vay vốn.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.

Doanh nghiệp giới thiệu Robot chữa cháy tại triển lãm quốc phòng. Ảnh: NAM HẢI

Thử nghiệm cho doanh nghiệp an ninh và quốc phòng

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) pháp lý cho doanh nghiệp đặc thù về an ninh và quốc phòng được đặt ra rõ nét trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước.

Công ty cổ phần Công nghệ HENO đã xuất sắc được vinh danh ở Hạng mục API - Financial Technology (Vietnam) với giải pháp Tingee by HENO.

Từ một ý tưởng “bình dân”

Nhiều sáng tạo công nghệ ở Việt Nam không sinh ra trong phòng thí nghiệm. Thậm chí có những thứ bắt đầu từ nhu cầu rất nhỏ ở quán phở, quán cà-phê, chợ dân sinh...

Người dân dùng điện thoại để truy xuất thông tin các sản phẩm nông sản. Ảnh: NAM ANH

Thúc đẩy tiêu dùng thông minh ở khu vực nông thôn

Vốn được xem là thị trường thứ cấp, khu vực nông thôn chủ yếu tiêu thụ hàng hóa giá rẻ và chất lượng không cao. Tiêu dùng thông minh đang và sẽ trở thành "lá chắn" để người dân bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Giao dịch vàng tại doanh nghiệp Phú Quý. Ảnh: TRẦN VIỆT

Người trả học phí sau cơn sốt tài sản

Giá thị trường giảm sâu, không khí trên các hội nhóm vàng, bạc trở nên căng thẳng. Nhiều người nắm giữ bạc rơi vào trạng thái hoang mang khi khoản lỗ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ sau vài tuần.

Nhiều doanh nghiệp ngành gỗ và mỹ nghệ đã mạnh dạn đầu tư lớn cho công nghệ và máy móc phụ trợ. Ảnh: NAM ANH

Ngành gỗ và nội thất tìm kiếm mô hình đổi mới

Việt Nam hiện giữ vị trí xuất khẩu nội thất hàng đầu Đông Nam Á và đứng thứ hai thế giới. Sau nhiều năm gia công với vai trò là nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) cho đối tác nước ngoài, ngành gỗ và nội thất Việt Nam đứng trước bài toán tối ưu hóa lợi nhuận.

Nhà đầu tư theo dõi diễn biến trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: TRỌNG HIẾU

Chuẩn mực mới của thị trường chứng khoán

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới những chuẩn mực cao hơn và hội nhập sâu vào dòng vốn quốc tế, việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp là yếu tố then chốt, trở thành chiến lược bứt phá để phát triển trong dài hạn.

Vietcombank đã gửi thư mời các đơn vị tư vấn tham gia báo giá dịch vụ thẩm định giá độc lập cho đợt phát hành cổ phiếu riêng lẻ. Ảnh: NAM ANH

Chu kỳ M&A ngân hàng năm 2026

Hàng loạt kế hoạch bán cổ phần và tìm đối tác chiến lược đang được các ngân hàng triển khai trước mùa đại hội cổ đông 2026. Sau nhiều năm tái cấu trúc, hoạt động này có thể trở thành động lực định hình lại cục diện hệ thống tài chính.

Tư vấn cho cá nhân và hộ kinh doanh tại Thuế Thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Tiếp tục hỗ trợ kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Từ ngày 10/3/2026, Cục Thuế mở đợt cao điểm 15 ngày tuyên truyền và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện các chính sách thuế mới thông qua chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” trên phạm vi cả nước.

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.