Ưu tiên nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công

Việc giải ngân đầu tư công vẫn đang là vấn đề nan giải. Tình trạng “có tiền không tiêu được” đang đặt ra nhức nhối. Vì vậy, thúc đẩy tiến độ đầu tư công cùng với nâng cao chất lượng đầu tư công phải được xem là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Giải ngân vốn ODA 11 tháng năm 2022 chưa được như kỳ vọng. Ảnh: NAM ANH
Giải ngân vốn ODA 11 tháng năm 2022 chưa được như kỳ vọng. Ảnh: NAM ANH

Không có khái niệm “trả lại” vốn

Hôm 27/11, khi làm việc với UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhắc đến việc giải ngân vốn đầu tư công như một trong những ưu tiên phải xử lý, giải quyết để hỗ trợ, tạo điều kiện cho TP Hồ Chí Minh phát triển. Bởi lẽ đây là một trong những điểm yếu của hệ thống trong nhiều năm.

Với một “đầu tàu” như TP Hồ Chí Minh, đến hết ngày 25/11/2022, tổng số vốn đã giải ngân mới hơn 12.665 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 34% là điều đáng lo ngại. Thực tế, “điểm nghẽn” giải ngân đầu tư công không chỉ xảy ra ở TP Hồ Chí Minh mà ở trên cả nước.

Theo Bộ Tài chính, ước tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của cả nước 11 tháng năm 2022 mới đạt 52,43% kế hoạch. Nếu so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tỷ lệ giải ngân đạt 58,33%, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2021 (63,86%). Riêng giải ngân vốn nước ngoài chỉ đạt 27,99%.

Giải ngân vốn nước ngoài 11 tháng chỉ đạt 27,99% là một con số đáng báo động, trong khi đó nhiều bộ, ngành, địa phương lại xin “trả lại” kế hoạch vốn nước ngoài. Cá biệt cũng có trường hợp đề nghị thôi không sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi do vướng mắc trong quá trình lập dự án đầu tư.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Theo quy định hiện hành, không có khái niệm “trả lại” kế hoạch vốn. Thực chất đây là quy trình điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công hằng năm theo quy định của Luật Đầu tư công, trong đó, những bộ, cơ quan T.Ư, địa phương có điều chỉnh giảm kế hoạch vốn được quen gọi là “trả lại” kế hoạch vốn. Tuy nhiên, để thực hiện được việc điều chỉnh kế hoạch vốn thì phải đáp ứng điều kiện có nơi tăng phải có nơi giảm để không làm thay đổi tổng mức vốn kế hoạch hằng năm đã được Quốc hội thông qua.

Số liệu của Chính phủ cho thấy, chín tháng năm 2022, các bộ, cơ quan T.Ư và địa phương đề nghị điều chỉnh giảm hơn

11 nghìn tỷ đồng kế hoạch vốn ODA. Năm 2020 bị “trả lại” hơn 14 nghìn tỷ, năm 2021 “trả lại” hơn 20 nghìn tỷ đồng.

Đây là điều khiến không ít đại biểu Quốc hội băn khoăn. Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi giải trình trước các đại biểu Quốc hội cũng cho rằng việc các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề xuất “trả lại” kế hoạch là không thực hiện nghiêm chỉ tiêu pháp lệnh của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ cũng như có thể làm ảnh hưởng đến mục tiêu của Kế hoạch 5 năm, Chiến lược 10 năm được Đại hội lần thứ XIII của Đảng thông qua.

Cần chế tài cho việc chậm giải ngân

Thời gian tới, nhiều kế hoạch đầu tư công vẫn đang được đốc thúc, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng. Số vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được phép phân bổ là 2.720.000 tỷ đồng (cao hơn giai đoạn 2016-2020). Đơn cử trong lĩnh vực giao thông, khối lượng công việc thời gian tới rất lớn, 10 năm trước cả nước chỉ có hơn 1.000km cao tốc, trong khi từ nay đến năm 2025 phải có 3.000km.

Nhưng cũng như giai đoạn trước, tiến độ giải ngân vốn các dự án quan trọng quốc gia vẫn còn rất chậm. Trong đó, Dự án cao tốc bắc - nam phía đông giai đoạn 2017-2020 đến nay mới giải ngân được 79,5% tổng kế hoạch được giao, Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giải ngân được 72,83% kế hoạch đã giao…

Tại báo cáo kết quả giám sát về tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và đầu tư công theo Nghị quyết số 43/2022/QH15, Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ việc các bộ, cơ quan trung ương, địa phương xin “trả lại” kế hoạch vốn đầu tư công năm 2022 do không có khả năng giải ngân; tổng hợp số liệu cụ thể, báo cáo Quốc hội để điều chỉnh giảm chi ngân sách nhà nước, giảm bội chi ngân sách nhà nước tương ứng và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn.

“Tránh trường hợp Chính phủ trình tăng bội chi ngân sách nhà nước năm 2022 (theo báo cáo của Chính phủ, bội chi ngân sách trung ương năm 2022 tăng 57,5 nghìn tỷ đồng so với dự toán), trong khi vốn đầu tư công không giải ngân được, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề nghị điều chỉnh giảm lại chưa được tổng hợp kịp thời để đánh giá số liệu chi ngân sách nhà nước, bội chi ngân sách nhà nước sát thực tế hơn”, Ủy ban này đề nghị.

Để bảo đảm hiệu quả việc sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi thời gian tới, Bộ Tài chính cho hay Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chủ quản dự án là các bộ, địa phương phải chịu trách nhiệm xây dựng dự án, dự kiến nguồn vốn huy động phù hợp với dự án và triển khai thực hiện, khắc phục tình trạng trả lại vốn như thời gian qua. Cơ quan này cũng đề xuất bổ sung chế tài đối với các trường hợp trả lại kế hoạch hằng năm để tăng cường kỷ luật, kỷ cương đầu tư công.

Bộ Tài chính cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp với các bộ, ngành, địa phương, trên cơ sở đó, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và khuyến nghị các cơ quan chủ quản cần nghiên cứu kỹ về tính chất, điều kiện và các thủ tục của nguồn vốn đề nghị huy động ngay từ giai đoạn đề xuất sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi, đánh giá tính phù hợp của nguồn vốn đề xuất với dự án dự kiến đầu tư, khả năng đáp ứng các điều kiện sử dụng vốn. Trường hợp có những yếu tố không khả thi, Bộ Tài chính đề nghị không đề xuất sử dụng (không huy động) để tránh lãng phí thời gian, kinh phí xây dựng dự án cũng như tạo gánh nặng nợ công khi vay vốn.

Có thể bạn quan tâm

Tư vấn cho cá nhân và hộ kinh doanh tại Thuế Thành phố Hà Nội. Ảnh: NAM ANH

Tiếp tục hỗ trợ kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Từ ngày 10/3/2026, Cục Thuế mở đợt cao điểm 15 ngày tuyên truyền và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện các chính sách thuế mới thông qua chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” trên phạm vi cả nước.

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới. Ảnh: SONG ANH

Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nhiều tiềm năng

Trải qua năm 2025 với nhiều biến động và cung bậc cảm xúc đan xen, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển động mới, khi hàng loạt yếu tố tích cực cùng hội tụ, qua đó mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý.

Dây chuyền may xuất khẩu của Công ty cổ phần May Đức Giang. Ảnh: NAM ANH

Thế và lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Sau một năm ghi nhận nhiều điểm sáng, nền kinh tế đang tích lũy thêm nội lực quan trọng, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn khi các động lực truyền thống được giữ nhịp và những động lực mới dần hình thành.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Trong những tháng cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh biểu phí các dịch vụ. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau làn sóng tăng phí dịch vụ ngân hàng

Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng phí các dịch vụ như chuyển tiền, thông báo biến động số dư và quản lý tài khoản… Một số ý kiến cho rằng động thái này nhằm làm sạch tài khoản rác, trong khi quan điểm khác nhận định đây là cách các ngân hàng gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) với chi phí thấp.

Hộ kinh doanh truyền thống gặp nhiều rào cản hơn trong quá trình tiếp cận công nghệ mới. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hộ kinh doanh trước “giờ G”

Việc đánh giá vẫn tiếp tục, mặc dù ngày chuyển đổi cơ chế thuế mới đã được xác lập. Nhưng có một điểm không thể phủ nhận, quy định mới sẽ chuẩn hóa công tác quản lý thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng.

Luật AI mở ra cơ hội để các startup có không gian thử nghiệm và tạo ra những sản phẩm thật sự phục vụ đời sống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đột phá công nghệ trong khuôn khổ trách nhiệm

Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, tạo khung pháp lý thống nhất cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam tiến bước vào nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật chuyên biệt về trí tuệ nhân tạo.

Nhiều ngân hàng tạm dừng các gói vay mua nhà đối với các bạn trẻ. Ảnh: NAM ANH

Phép thử mới của thị trường bất động sản

Hàng loạt ngân hàng đồng loạt dừng các gói vay ưu đãi cho người trẻ mua nhà và nâng lãi suất khoản vay mới thêm 1-2%. Không chỉ người dân, các doanh nghiệp cũng lo ngại khi những kế hoạch an cư của khách hàng có nguy cơ phải tạm gác, sức cầu suy giảm.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp bất động sản có thể huy động vốn với chi phí hợp lý hơn. Ảnh: NAM ANH

Bước ngoặt của trái phiếu doanh nghiệp

Nhiều quy định mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được đưa ra xin ý kiến, hướng tới thay thế các quy định cũ để hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin dài hạn cho thị trường.