Trước tiên cần phải khẳng định, việc doanh nghiệp (DN) rơi vào tình huống khó khăn, hay gặp phải những giai đoạn thách thức cũng là điều bình thường vì rủi ro trong đầu tư, kinh doanh vốn luôn hiện hữu. Điều này cũng đồng nghĩa với việc CP có thể đang ở trạng thái an toàn nhưng không loại trừ khả năng giảm mạnh trong tương lai. Minh định được yếu tố này sẽ tác động toàn bộ đến các hành động của NĐT về sau, từ việc phân bổ danh mục cho đến xác định điểm chốt lời, ngưỡng chịu lỗ…
Người ta có thể chỉ ra nhiều CP thuộc hàng cơ bản đột ngột bị bán tháo, giảm mạnh vì một biến cố nào đó, rồi cũng hồi phục trở lại, và còn tăng giá mạnh hơn trước khi giảm. Nhưng cũng không ít CP hàng cơ bản xảy ra những biến động tiêu cực và rất vất vả để quay trở lại vị thế. Không có đặc điểm chung nào cho câu chuyện hàng cơ bản giảm mạnh mà sẽ phụ thuộc chi tiết vào từng biến cố mà các CP này đối mặt. Giả sử, hai CP cùng quy mô, ngành nghề cùng gặp những thông tin bất lợi và cùng bị bán tháo, có khi tỷ lệ giảm sẽ khác nhau là do thanh khoản và tỷ lệ sử dụng margin (vay ký quỹ) tại mỗi CP sẽ khác. CP nào tích luỹ margin đậm đặc hơn thì nguy cơ bị bán giải chấp cao hơn và có thể giảm gay gắt hơn trong ngắn hạn.
Các tổ chức đầu tư thường phản ứng với những trường hợp hàng cơ bản giảm mạnh khá thận trọng, bình tĩnh. Nguyên nhân chủ đạo là do kết cấu danh mục của tổ chức đầu tư thường có nhiều CP và giới hạn tỷ trọng. Còn với NĐT cá nhân thì có nhiều trường hợp sẽ tất tay (all in) vào một CP, nên mức độ thua lỗ trực tiếp sẽ lớn hơn. Chẳng hạn, một CP chiếm 10% danh mục thì cho dù CP này giảm 20% thì danh mục cũng chỉ giảm 2%, trong khi nếu danh mục chỉ có một CP duy nhất thì CP giảm bao nhiêu danh mục cũng bốc hơi với tỷ lệ tương ứng. Và nghiêm trọng hơn, nếu sử dụng margin thì tài sản còn giảm nhanh hơn, chẳng hạn, nếu vay với tỷ lệ 1:1 (có 1 đồng vay thêm 1 đồng) để all in vào một CP nào đó thì khi CP này giảm 10%, tài sản sẽ bốc hơi 20%, còn giảm 20%, thì tài sản bốc hơi 40%.
Đây cũng chính là điểm rủi ro nhất khi all in vào một CP, dù rằng CP đó có thể là hàng cơ bản. Và nếu NĐT vẫn giữ chiến thuật giao dịch này, thì cũng phải sẵn sàng chuẩn bị cho viễn cảnh CP một lúc nào đó đột ngột bị bán tháo do tin xấu. Thậm chí, trong trường hợp không xảy ra những viễn cảnh tiêu cực như đã dự liệu, thì sự thận trọng không bao giờ là thừa, vì thông qua sự chuẩn bị kỹ lưỡng, NĐT sẽ tích lũy được tính kỷ luật và sự nhạy bén. Đặc biệt, khi chuẩn bị trước, nếu rủi ro xuất hiện thì hành động có thể được thực hiện ngay lập tức. Có những NĐT chia sẻ, khi giá CP giảm 3-5% họ không chần chừ bán ra, đến khi giảm 7-10% đành phải ngậm ngùi cắt lỗ, cũng vì thiếu phương án dự phòng.
Hàng cơ bản rõ ràng là lựa chọn tốt, có tính an toàn cao, dài hạn cho nhiều NĐT cá nhân, nhưng cũng cần chiến thuật, tư duy giao dịch phù hợp để giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận.