Dự báo từ quý II/2026, những bất ổn từ tình hình Trung Đông sẽ ảnh hưởng tiêu cực hơn đến sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và nhiều ngành kinh tế. Những ngành có độ mở cao như hàng không, du lịch sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Để ứng phó, các doanh nghiệp đã có sự chủ động thực hiện nhiều giải pháp điều hành linh hoạt.
Doanh nghiệp chủ động ứng phó
Chia sẻ tại tọa đàm Giải pháp nào kích cầu hàng không, du lịch trong tình hình mới, do Báo Tiền Phong tổ chức vừa qua, bà Lê Thị Hòa, Giám đốc Công ty Lữ hành Hanoitourist cho biết, doanh nghiệp đã chuẩn hóa lại toàn bộ năng lực xử lý tình huống của đội ngũ nhân sự. Bộ khung mới có khả năng đưa ra phương án xử lý nhanh nhất để tìm được tiếng nói chung với du khách trong bối cảnh hoãn, hủy chuyến không còn là chuyện hiếm.
Sự linh hoạt này mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhiều khách hàng đồng ý chuyển hướng sang các thị trường thay thế như Hàn Quốc, Nhật Bản với mức giá ưu đãi thay vì hủy tour. Phía doanh nghiệp cũng sẵn sàng “gánh” chi phí phát sinh để giữ niềm tin và lợi ích lâu dài của khách hàng.
Với bài toán vé máy bay tăng giá, Hanoitourist mạnh dạn tung dòng sản phẩm “không mua sắm” thay vì ép chi phí bằng cách gia tăng các điểm mua sắm như phương pháp truyền thống. Bên cạnh đó, hãng lữ hành cũng tập trung khai thác thị trường ngách với các tour tàu hỏa xuyên Việt cao cấp. Đây là hướng khai thác rất tiềm năng vì sản phẩm có giá cả trăm triệu đồng nhưng vẫn luôn trong tình trạng "cháy vé".
Đại diện Hanoitourist cũng nhận định trong bối cảnh nhiều khó khăn hiện nay, việc cơ quan chức năng thông báo sớm các kỳ nghỉ lễ dài và sự hỗ trợ của Vietnam Airlines cấp sớm quỹ chỗ kéo dài đến quý I/2027 chính là sự phối hợp tạo cú huých để các doanh nghiệp lữ hành trụ vững.
Bà Nguyễn Thị Lê Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Vietravel cho rằng, áp lực lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp lữ hành nằm ở yếu tố giá đầu vào. Đặc biệt, giá vé máy bay đã tăng từ 15-50% tùy chặng, tùy thời điểm. Một bộ phận khách có xu hướng chuyển sang sản phẩm gần, ngắn ngày hoặc thay đổi thời điểm đi du lịch để giảm chi phí.
Vietravel xác định chiến lược thích ứng không chỉ dừng ở việc điều chỉnh giá, quan trọng hơn là tái thiết kế sản phẩm du lịch theo hướng gia tăng trải nghiệm và tối ưu giá trị cho khách hàng. Bên cạnh đó, hãng tập trung phát triển các dòng sản phẩm mới gắn với xu hướng “du lịch trải nghiệm”, nhấn mạnh yếu tố văn hóa bản địa, đời sống thực tế và sự tương tác sâu hơn giữa du khách với điểm đến.
Các hãng hàng không cũng áp dụng nhiều biện pháp tiết giảm chi phí. Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines cho biết, khi lưu lượng bay giảm do xung đột Trung Đông, hãng đã làm việc với các cơ quan chức năng xin phép bay tắt để rút ngắn thời gian vận hành. Đồng thời, hãng cũng áp dụng phương thức hạ cánh tối ưu tại các sân bay lớn, linh hoạt nạp nhiên liệu giá rẻ tại một số quốc gia lân cận thay vì bơm dầu tại các nước đang có giá nhiên liệu cao.
Sản lượng khai thác giảm cũng là lúc hãng tăng cường công tác bảo dưỡng kỹ thuật để cải thiện hiệu suất động cơ. Mọi bộ phận tranh thủ thời gian quý báu, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ để gia tăng hiệu suất bay…
Ông Dương Hoàng Phúc, Giám đốc Vietravel Airlines cho biết, giải pháp ứng phó của hãng bay này tập trung vào 3 nhóm trọng tâm: Tối ưu hóa mạng bay và lịch bay nhằm nâng cao hiệu quả khai thác đội tàu bay; đa dạng hóa nguồn doanh thu thông qua các dịch vụ bổ trợ và sản phẩm tích hợp; tăng cường kết nối với hệ sinh thái du lịch để đem đến nhiều tiện ích, ưu đãi và giá trị gia tăng cho khách hàng.
Nhiều giải pháp tăng cường kết nối
Vấn đề quan trọng nhất đối với thị trường hàng không, du lịch hiện nay là sức cầu. Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành nhấn mạnh, để đạt mức tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, ngành bán lẻ và du lịch phải tăng rất mạnh. Nhưng tăng trưởng hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào khách quốc tế.
Trong ngắn hạn, cơ quan quản lý cần tạo sự linh hoạt để doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu, đồng thời nhìn rộng hơn tới vai trò phối hợp của doanh nghiệp, hiệp hội, cơ quan quản lý và Chính phủ. Câu chuyện kích cầu không chỉ của năm nay mà còn của 5 năm tới. Hàng không và du lịch là hai ngành có độ mở rất cao, phụ thuộc lớn vào cơ chế thị trường và chính sách nhà nước. ASEAN đã tiến tới mô hình Open Sky nhưng Việt Nam vẫn mở cửa ở mức thận trọng hơn.
Thời gian tới cần tăng cường kết nối giữa hàng không và du lịch để tạo sức chống chịu chung cho toàn ngành. Các chính sách kích cầu, hỗ trợ tiêu dùng, nới visa và liên kết hệ sinh thái là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
Bên cạnh mục tiêu vượt khó trước mắt, Việt Nam vẫn phải chuẩn bị nền tảng dài hạn cho ngành hàng không và du lịch, từ đầu tư, năng lượng, hạ tầng đến hệ sinh thái bảo dưỡng, bảo trì. “Đây là lúc phải dám nhìn dài hạn, chấp nhận chi phí hiện tại để thu về tương lai”, TS Võ Trí Thành nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, du lịch và hàng không đã trở thành mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ trong cấu trúc kinh tế dịch vụ của nhiều địa phương. Việc thúc đẩy liên kết đồng bộ giữa hàng không và du lịch không chỉ nhằm phục hồi thị trường nội địa trước mắt, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận dưới góc độ giảm giá đơn thuần, mà cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải-lưu trú-dịch vụ-điểm đến. Trong khi đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi nhanh chóng khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí và trải nghiệm thực chất.
Đối với các địa bàn phụ thuộc lớn vào hàng không như Phú Quốc, Khánh Hòa, Bình Định, Đà Nẵng hay các khu vực hải đảo xa trung tâm, chi phí vận chuyển tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định của khách du lịch. Vì vậy, cần tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không, địa phương và doanh nghiệp du lịch, xây dựng các gói kích cầu tích hợp vé máy bay, lưu trú, tham quan, vui chơi giải trí, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng, kết nối đa phương thức và thúc đẩy chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Để thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa hàng không, du lịch và địa phương trong bối cảnh mới, Cục trưởng Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhấn mạnh đến giải pháp tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hàng không và du lịch phát triển ổn định, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh. Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không, đặc biệt là đưa vào khai thác Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc, đẩy nhanh tiến độ đầu tư nâng cấp các cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, Cam Ranh…
Cuối cùng, nhưng đóng vai trò cốt yếu, ngành hàng không cần tập trung nâng cao năng lực quản lý, điều hành khai thác theo hướng hiện đại, thông minh. Việt Nam sẽ phát triển để không những trở thành điểm trung chuyển hàng không của khu vực mà còn ở tầm thế giới.
