Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Quy tụ các đoàn đại biểu từ những quốc gia thành viên của WHO, kỳ họp WHA79 nhằm thiết lập chính sách y tế toàn cầu và thúc đẩy các ưu tiên chiến lược của tổ chức trong bối cảnh thế giới đang lo ngại về ổ dịch virus Hanta và đợt bùng phát virus Ebola.

Hội nghị lần này tiếp nối đà phát triển của WHA78 diễn ra năm 2025, vốn đã thông qua Kế hoạch hành động toàn cầu về biến đổi khí hậu và sức khỏe - lộ trình cập nhật cho việc tăng cường ứng phó toàn cầu với các tác động bất lợi đến sức khỏe do ô nhiễm không khí và việc nâng biến đổi khí hậu lên vị trí mục tiêu chiến lược hàng đầu trong Chương trình công tác tổng quát lần thứ 14 của WHO (2025-2028).

Bên cạnh đó, hướng tới Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), WHA79 mang đến cơ hội về giải pháp toàn cầu về khí hậu và sức khỏe, duy trì động lực chính trị đã đạt được tại WHA78.

Kỳ họp WHA79 diễn ra sau một năm đặc biệt khó khăn cho WHO, khi Mỹ thông báo rút khỏi tổ chức và ngân sách bị cắt giảm sâu, khoảng 21%, tương đương gần 1 tỷ USD; nhiều chương trình bị thu hẹp và hàng trăm việc làm bị cắt, buộc tổ chức này phải cải cách sâu rộng ngay trong thời điểm khẩn cấp.

Trong lúc kỳ họp diễn ra, WHO đã phải tuyên bố sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao ở CHDC Congo và Uganda khiến 131 người thiệt mạng đến nay là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Các cuộc khủng hoảng mới nhất mang tên virus Ebola và Hanta là minh chứng rõ ràng lý do thế giới cần một WHO hoạt động hiệu quả, đáng tin cậy, trung lập và được tài trợ đầy đủ.

Thế giới chưa thật sự an toàn trước đại dịch. Khi các đợt bùng phát dịch bệnh ngày càng nhiều, hậu quả mà chúng gây ra ngày càng lớn, với tác động lan rộng về y tế, kinh tế, chính trị và xã hội, đồng thời làm giảm khả năng phục hồi. Một thập kỷ đầu tư hiện nay chưa theo kịp với rủi ro đại dịch ngày càng tăng.

vna-potal-who-quan-ngai-ve-quy-mo-va-toc-do-lay-lan-cua-virus-ebola-8772185-4782.jpg
Người dân rửa tay để phòng tránh lây nhiễm virus Ebola tại Goma, CHDC Congo, ngày 19/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sau khi đạt đỉnh cao lịch sử khoảng 80 tỷ USD trong đại dịch Covid-19, nguồn tài chính hỗ trợ phát triển cho y tế đang ghi nhận sự sụt giảm mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến các chương trình chăm sóc sức khỏe thiết yếu tại những quốc gia thu nhập thấp.

Tổng viện trợ phát triển cho y tế toàn cầu chỉ còn khoảng 39 tỷ USD trong hai năm 2025-2026, rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm qua. Sự sụt giảm này chủ yếu do các quốc gia tài trợ lớn chuyển hướng ưu tiên ngân sách cho các vấn đề nội bộ, xung đột địa chính trị và phục hồi kinh tế sau dịch. Mỹ cắt giảm khoảng 67%, Anh 40%, Pháp 33%, Đức 12%.

Hội đồng Giám sát sự sẵn sàng phòng dịch toàn cầu do WHO và Ngân hàng Thế giới (WB) thành lập sau sự bùng phát dịch Ebola tại Tây Phi trong giai đoạn 2013-2016. Hội đồng cảnh báo các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trên toàn cầu đang diễn ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại nặng nề hơn.

Các chuyên gia y tế kêu gọi thành lập một cơ quan giám sát độc lập, thường trực để theo dõi nguy cơ đại dịch, đồng thời bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine, xét nghiệm và điều trị thông qua một thỏa thuận toàn cầu về đại dịch.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.