Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Quy tụ các đoàn đại biểu từ những quốc gia thành viên của WHO, kỳ họp WHA79 nhằm thiết lập chính sách y tế toàn cầu và thúc đẩy các ưu tiên chiến lược của tổ chức trong bối cảnh thế giới đang lo ngại về ổ dịch virus Hanta và đợt bùng phát virus Ebola.

Hội nghị lần này tiếp nối đà phát triển của WHA78 diễn ra năm 2025, vốn đã thông qua Kế hoạch hành động toàn cầu về biến đổi khí hậu và sức khỏe - lộ trình cập nhật cho việc tăng cường ứng phó toàn cầu với các tác động bất lợi đến sức khỏe do ô nhiễm không khí và việc nâng biến đổi khí hậu lên vị trí mục tiêu chiến lược hàng đầu trong Chương trình công tác tổng quát lần thứ 14 của WHO (2025-2028).

Bên cạnh đó, hướng tới Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), WHA79 mang đến cơ hội về giải pháp toàn cầu về khí hậu và sức khỏe, duy trì động lực chính trị đã đạt được tại WHA78.

Kỳ họp WHA79 diễn ra sau một năm đặc biệt khó khăn cho WHO, khi Mỹ thông báo rút khỏi tổ chức và ngân sách bị cắt giảm sâu, khoảng 21%, tương đương gần 1 tỷ USD; nhiều chương trình bị thu hẹp và hàng trăm việc làm bị cắt, buộc tổ chức này phải cải cách sâu rộng ngay trong thời điểm khẩn cấp.

Trong lúc kỳ họp diễn ra, WHO đã phải tuyên bố sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao ở CHDC Congo và Uganda khiến 131 người thiệt mạng đến nay là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Các cuộc khủng hoảng mới nhất mang tên virus Ebola và Hanta là minh chứng rõ ràng lý do thế giới cần một WHO hoạt động hiệu quả, đáng tin cậy, trung lập và được tài trợ đầy đủ.

Thế giới chưa thật sự an toàn trước đại dịch. Khi các đợt bùng phát dịch bệnh ngày càng nhiều, hậu quả mà chúng gây ra ngày càng lớn, với tác động lan rộng về y tế, kinh tế, chính trị và xã hội, đồng thời làm giảm khả năng phục hồi. Một thập kỷ đầu tư hiện nay chưa theo kịp với rủi ro đại dịch ngày càng tăng.

vna-potal-who-quan-ngai-ve-quy-mo-va-toc-do-lay-lan-cua-virus-ebola-8772185-4782.jpg
Người dân rửa tay để phòng tránh lây nhiễm virus Ebola tại Goma, CHDC Congo, ngày 19/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sau khi đạt đỉnh cao lịch sử khoảng 80 tỷ USD trong đại dịch Covid-19, nguồn tài chính hỗ trợ phát triển cho y tế đang ghi nhận sự sụt giảm mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến các chương trình chăm sóc sức khỏe thiết yếu tại những quốc gia thu nhập thấp.

Tổng viện trợ phát triển cho y tế toàn cầu chỉ còn khoảng 39 tỷ USD trong hai năm 2025-2026, rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm qua. Sự sụt giảm này chủ yếu do các quốc gia tài trợ lớn chuyển hướng ưu tiên ngân sách cho các vấn đề nội bộ, xung đột địa chính trị và phục hồi kinh tế sau dịch. Mỹ cắt giảm khoảng 67%, Anh 40%, Pháp 33%, Đức 12%.

Hội đồng Giám sát sự sẵn sàng phòng dịch toàn cầu do WHO và Ngân hàng Thế giới (WB) thành lập sau sự bùng phát dịch Ebola tại Tây Phi trong giai đoạn 2013-2016. Hội đồng cảnh báo các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trên toàn cầu đang diễn ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại nặng nề hơn.

Các chuyên gia y tế kêu gọi thành lập một cơ quan giám sát độc lập, thường trực để theo dõi nguy cơ đại dịch, đồng thời bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine, xét nghiệm và điều trị thông qua một thỏa thuận toàn cầu về đại dịch.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.