Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)
Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Quy tụ các đoàn đại biểu từ những quốc gia thành viên của WHO, kỳ họp WHA79 nhằm thiết lập chính sách y tế toàn cầu và thúc đẩy các ưu tiên chiến lược của tổ chức trong bối cảnh thế giới đang lo ngại về ổ dịch virus Hanta và đợt bùng phát virus Ebola.

Hội nghị lần này tiếp nối đà phát triển của WHA78 diễn ra năm 2025, vốn đã thông qua Kế hoạch hành động toàn cầu về biến đổi khí hậu và sức khỏe - lộ trình cập nhật cho việc tăng cường ứng phó toàn cầu với các tác động bất lợi đến sức khỏe do ô nhiễm không khí và việc nâng biến đổi khí hậu lên vị trí mục tiêu chiến lược hàng đầu trong Chương trình công tác tổng quát lần thứ 14 của WHO (2025-2028).

Bên cạnh đó, hướng tới Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), WHA79 mang đến cơ hội về giải pháp toàn cầu về khí hậu và sức khỏe, duy trì động lực chính trị đã đạt được tại WHA78.

Kỳ họp WHA79 diễn ra sau một năm đặc biệt khó khăn cho WHO, khi Mỹ thông báo rút khỏi tổ chức và ngân sách bị cắt giảm sâu, khoảng 21%, tương đương gần 1 tỷ USD; nhiều chương trình bị thu hẹp và hàng trăm việc làm bị cắt, buộc tổ chức này phải cải cách sâu rộng ngay trong thời điểm khẩn cấp.

Trong lúc kỳ họp diễn ra, WHO đã phải tuyên bố sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao ở CHDC Congo và Uganda khiến 131 người thiệt mạng đến nay là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Các cuộc khủng hoảng mới nhất mang tên virus Ebola và Hanta là minh chứng rõ ràng lý do thế giới cần một WHO hoạt động hiệu quả, đáng tin cậy, trung lập và được tài trợ đầy đủ.

Thế giới chưa thật sự an toàn trước đại dịch. Khi các đợt bùng phát dịch bệnh ngày càng nhiều, hậu quả mà chúng gây ra ngày càng lớn, với tác động lan rộng về y tế, kinh tế, chính trị và xã hội, đồng thời làm giảm khả năng phục hồi. Một thập kỷ đầu tư hiện nay chưa theo kịp với rủi ro đại dịch ngày càng tăng.

vna-potal-who-quan-ngai-ve-quy-mo-va-toc-do-lay-lan-cua-virus-ebola-8772185-4782.jpg
Người dân rửa tay để phòng tránh lây nhiễm virus Ebola tại Goma, CHDC Congo, ngày 19/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sau khi đạt đỉnh cao lịch sử khoảng 80 tỷ USD trong đại dịch Covid-19, nguồn tài chính hỗ trợ phát triển cho y tế đang ghi nhận sự sụt giảm mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến các chương trình chăm sóc sức khỏe thiết yếu tại những quốc gia thu nhập thấp.

Tổng viện trợ phát triển cho y tế toàn cầu chỉ còn khoảng 39 tỷ USD trong hai năm 2025-2026, rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm qua. Sự sụt giảm này chủ yếu do các quốc gia tài trợ lớn chuyển hướng ưu tiên ngân sách cho các vấn đề nội bộ, xung đột địa chính trị và phục hồi kinh tế sau dịch. Mỹ cắt giảm khoảng 67%, Anh 40%, Pháp 33%, Đức 12%.

Hội đồng Giám sát sự sẵn sàng phòng dịch toàn cầu do WHO và Ngân hàng Thế giới (WB) thành lập sau sự bùng phát dịch Ebola tại Tây Phi trong giai đoạn 2013-2016. Hội đồng cảnh báo các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trên toàn cầu đang diễn ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại nặng nề hơn.

Các chuyên gia y tế kêu gọi thành lập một cơ quan giám sát độc lập, thường trực để theo dõi nguy cơ đại dịch, đồng thời bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine, xét nghiệm và điều trị thông qua một thỏa thuận toàn cầu về đại dịch.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.