Tín hiệu tích cực từ kinh tế Nhật Bản

Nền kinh tế của “Đất nước mặt trời mọc” đang đón nhận những tín hiệu tích cực khi Chính phủ Nhật Bản vừa công bố dữ liệu cho thấy trong quý II/2024, nền kinh tế nước này tăng trưởng với tốc độ vượt dự báo. Trong khi đó, đồng yên của Nhật Bản đã tăng giá lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2024 đến nay.
Cảng hàng hóa ở Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)
Cảng hàng hóa ở Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

Báo cáo của Văn phòng Nội các Nhật Bản ngày 9/9 cho thấy, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này trong kỳ từ tháng 3-6/2024, sau khi đã điều chỉnh, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng này không thấp hơn nhiều so với mức tăng 3,1% đưa ra trong lần công bố sơ bộ hồi trung tuần tháng 8. So với quý I, GDP quý II của Nhật tăng 0,7%. Số liệu thống kê trên cho thấy, bức tranh kinh tế Nhật Bản đã sáng lên rất nhiều sau chuỗi nhiều tháng dài ảm đạm.

Cùng với kinh tế khởi sắc, đồng nội tệ của Nhật Bản đã mạnh lên đáng kể trong những tuần gần đây. Trong phiên chiều 13/9, đồng yên đạt mức 140,67 yên/USD, tăng lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2024 đến nay. Chỉ hai ngày trước đó, hôm 11/9, đồng yên đạt mức cao nhất trong năm 2024 là 140,72, sau khi nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Junko Nakagawa cho biết quyết định tăng lãi suất sẽ dựa trên số liệu kinh tế.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng tại Mizuho Securities Shoki Omori, việc gia tăng khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) hạ lãi suất 0,5 điểm phần trăm tại cuộc họp vào tuần tới đã tạo động lực tăng giá cho đồng yên của Nhật Bản, khi điều này sẽ thu hẹp mức chênh lệch lãi suất đáng kể giữa Mỹ và Nhật Bản, nguyên nhân khiến đồng yên yếu.

Hiện giới chuyên gia tài chính của Nhật Bản dự báo đồng nội tệ của nước này có khả năng còn mạnh lên trong những tuần tới. Họ đang theo dõi khả năng đồng yên tăng giá hơn nữa, khi số liệu doanh số bán lẻ tháng 8/2024 của Mỹ được công bố trước cuộc họp của FED vào tuần tới. Theo đó, đồng yên có thể tăng lên mức 138 yên/USD. Giới phân tích nhận định, các số liệu cho thấy kinh tế “Đất nước mặt trời mọc” đang phục hồi tích cực.

Nền kinh tế này đã tăng trưởng trong quý II/2024 với tốc độ chậm hơn một chút so với ước tính ban đầu của chính phủ, nhưng vẫn đủ vững mạnh để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) duy trì xu hướng tăng lãi suất vào cuối năm nay. Thống đốc BoJ Kazuo Ueda tin tưởng rằng, đà phục hồi kinh tế từ từ sẽ vẫn tiếp tục. Nền kinh tế Nhật Bản được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong quý III này với tốc độ tăng trưởng đạt 1,7% và vượt ước tính cao nhất của BoJ là 1%.

Tuy nhiên, một số nhà kinh tế thận trọng hơn vẫn chưa hết hoài nghi về khả năng phục hồi nhu cầu tiêu dùng của các hộ gia đình Nhật Bản, do nước này đã phải “vật lộn khó khăn” với lạm phát dai dẳng. Chỉ số chính về lạm phát tiêu dùng đã duy trì ở mức tương đương hoặc cao hơn mục tiêu 2% của BoJ trong suốt 28 tháng qua. Mặc dù tiền lương thực tế cuối cùng đã ngừng giảm sau hơn hai năm, nhưng chi tiêu của người tiêu dùng Nhật Bản vẫn dưới mức trước đại dịch.

Trước khi nhìn thấy “ánh sáng cuối đường hầm” với những tín hiệu mới tích cực như trên, kinh tế Nhật Bản đã trải qua những chuỗi ngày dài u ám. Hồi giữa tháng 5 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản công bố số liệu cho thấy GDP thực tế của nước này trong quý I/2024 giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu lần giảm đầu tiên trong 2 quý. So với quý trước đó, GDP thực tế của Nhật Bản giảm 0,5%.

Kinh tế Nhật đã khởi đầu năm 2024 với quý I đầy khó khăn do nhu cầu trong nước bị ảnh hưởng của tình trạng lạm phát tăng cao và việc công ty Daihatsu Motor Co. thuộc tập đoàn sản xuất ô-tô Toyota tạm ngừng xuất khẩu sau bê bối gian lận kiểm tra an toàn xe. Trong khi đó, môi trường bên ngoài cũng không thuận lợi với việc xung đột ở Trung Đông gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu bị đe dọa; nhu cầu nhập khẩu yếu tại hầu hết các nền kinh tế lớn…

Tăng trưởng phục hồi, lạm phát dần được kiểm soát và “mặt trời tỏa nắng” với kinh tế Nhật là một tín hiệu tích cực đối với kinh tế khu vực và toàn cầu. Cùng với việc kinh tế Mỹ, kinh tế Trung Quốc bớt khó khăn, kinh tế Liên minh châu Âu (EU) tăng trưởng tốt hơn dự báo, kinh tế Nhật phục hồi ổn định đang giúp tạo thêm những “điểm sáng” trên bức tranh chung của kinh tế thế giới năm 2024.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...