Sáng 4/6, Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn phối hợp Hội Lương thực-Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh (FFA) và Hội Quảng cáo Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo với chủ đề “Truyền thông ngành thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh: Nhận diện khủng hoảng và giải pháp phát triển bền vững”.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh ngành thực phẩm, lĩnh vực thiết yếu đối với sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế, đang đối mặt với những khủng hoảng truyền thông nghiêm trọng do thông tin sai lệch, quảng cáo không trung thực, sự phát tán của hàng giả và sự xói mòn lòng tin của người tiêu dùng.
Hội thảo là cơ hội để các bên liên quan cùng nhìn lại toàn cảnh truyền thông ngành thực phẩm hiện nay, nhận diện rõ nguyên nhân các cuộc khủng hoảng, đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm phục hồi niềm tin người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển bền vững ngành thực phẩm trên địa bàn Thành phố.
Hội thảo có sự tham gia của gần 200 đại biểu là lãnh đạo các sở, ngành thành phố, đại diện Hội Nhà báo Việt Nam, chuyên gia pháp lý-truyền thông, doanh nghiệp…
Phát biểu khai mạc, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực-Thực phẩm thành phố nhấn mạnh: Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển vượt bậc, truyền thông đã trở thành con dao hai lưỡi với ngành thực phẩm.
Nhiều vụ việc quảng cáo sai sự thật, phát ngôn thiếu trách nhiệm từ KOL/KOC, cùng thông tin thất thiệt lan truyền chóng mặt, không chỉ ảnh hưởng đến danh tiếng doanh nghiệp mà còn gây hoang mang cho người tiêu dùng và làm tổn hại uy tín ngành thực phẩm.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng cho rằng: Hiện tượng báo hóa mạng xã hội, hay “truyền thông bẩn”, đang ngày càng phổ biến. Ông đề nghị các cơ quan báo chí chính thống cần tăng cường vai trò kiểm chứng, đồng hành cùng các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để bảo vệ sự thật và bảo vệ người tiêu dùng.
Theo các chuyên gia, khủng hoảng truyền thông ngành thực phẩm hiện nay không còn là hiện tượng đơn lẻ mà đã mang tính hệ thống.
Từ những vụ quảng cáo sai sự thật, thông tin thiếu kiểm chứng bởi KOL/KOC, đến sự lan truyền tin giả trên mạng xã hội và một số cơ quan truyền thông thiếu trách nhiệm, tất cả đã tạo ra “hiệu ứng dây chuyền”, làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp và cả hình ảnh quốc gia.
Có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này: Yếu kém trong kiểm soát nội dung truyền thông, đặc biệt là tình trạng KOL/KOC (người nổi tiếng hoặc có ảnh hưởng lớn) quảng bá sản phẩm không qua kiểm chứng, mạng xã hội thúc đẩy tin tức giật gân, sai lệch.
Thứ hai là sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp lý và giám sát; pháp luật hiện hành chưa đủ mạnh, còn thiếu cơ chế phối hợp liên ngành, chậm cập nhật thực tế truyền thông số.
Thứ ba là tâm thế bị động từ phía doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp chưa chủ động xây dựng hệ thống truyền thông phòng ngừa rủi ro, thiếu minh bạch thông tin và chưa sẵn sàng ứng phó khủng hoảng.
Từ thực trạng đó, các chuyên gia đã kiến nghị một số giải pháp để khắc phục.
Theo đó, trước hết là cần hoàn thiện hành lang pháp lý: Sớm sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, Luật Quảng cáo; đồng thời, ban hành Bộ Quy tắc truyền thông trách nhiệm ngành thực phẩm (quy định rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm pháp lý các bên liên quan trong chuỗi truyền thông).
Thứ hai, thành phố cần có những hoạt động, chương trình riêng để xây dựng hình ảnh ngành thực phẩm; trong đó, nên thành lập cơ quan kiểm định thông tin thực phẩm độc lập, có khả năng xác minh dữ liệu khoa học, phản hồi nhanh và minh bạch tới báo chí, doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp thực phẩm thành phố cần nêu cao hơn nữa trách nhiệm và chuyển từ phản ứng bị động sang chủ động minh bạch bằng nhiều giải pháp.
Doanh nghiệp không chỉ quảng bá thương hiệu, mà cần “kiến tạo ảnh hưởng tích cực”, hợp tác với báo chí chính thống, sử dụng những KOL/KOC có chuyên môn và thực hiện đào tạo định kỳ để bảo đảm thông tin đúng sự thật.
Ngoài ra, thành phố cần đi đầu trong việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông thực phẩm hiện đại, minh bạch và trách nhiệm; thông qua các sáng kiến như giải thưởng, hệ thống đăng ký KOL/KOC có chứng nhận đạo đức, ứng dụng dữ liệu lớn để giám sát chất lượng truyền thông ngành thực phẩm…
