Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Đường sắt Việt Nam hiện đang kết nối với đường sắt các nước thông qua hai cửa khẩu đường sắt là ga Đồng Đăng và ga Lào Cai. Trong tương lai, ngành đường sắt tiếp tục nghiên cứu, mở rộng kết nối với Lào và Campuchia.

Tàu đường sắt liên vận Việt Nam-Trung Quốc.
Tàu đường sắt liên vận Việt Nam-Trung Quốc.

Với năng lực khai thác đường sắt hiện nay, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường sắt giữa Việt Nam và các thị trường lân cận vẫn còn rất nhỏ so với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu các nước. Theo số liệu thống kê năm 2025, tại cửa khẩu quốc tế Đồng Đăng, kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 5% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu.

“Vênh” khổ đường

Theo báo cáo của Cục Đường sắt Việt Nam, hệ thống đường sắt quốc gia Việt Nam hiện có 7 tuyến chính, trong đó có 2 tuyến kết nối quốc tế với Trung Quốc và qua Trung Quốc đến các nước thứ ba (như Nga, Mông Cổ, Trung Á và châu Âu) gồm tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và tuyến Hà Nội-Đồng Đăng. Phó Cục trưởng Nguyễn Tiến Thịnh nhận định, hệ thống đường sắt của Việt Nam được xây dựng từ thời Pháp thuộc (1901-1910), khổ đường hẹp 1.000mm, bán kính đường cong nhỏ, sử dụng đầu máy sức kéo diesel, tốc độ chạy tàu thấp,… Đây là những yếu tố làm cản trở hiệu quả hoạt động vận chuyển liên vận quốc tế bằng đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Trong khi đó, tại Trung Quốc đã chuyển sang khổ đường tiêu chuẩn trên thế giới 1.435mm, dẫn đến hàng hóa vận chuyển bằng đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc phải chuyển tải giữa 2 loại khổ đường, làm tăng thời gian, chi phí vận chuyển, giảm sức thu hút của vận tải đường sắt so với các phương thức vận tải khác. Hàng hoá xuất sang Trung Quốc và hàng từ cảng Hải Phòng tạm nhập, tái xuất, quá cảnh Việt Nam đi Trung Quốc (ngược lại) qua cửa khẩu đường sắt ga Lào Cai phải chuyển tải giữa tàu khổ đường sắt 1.000mm (Việt Nam) với tàu khổ 1.435mm tại ga Hà Khẩu (Trung Quốc).

Hàng hoá từ các tỉnh phía nam hoặc từ Thái Lan, Lào,… quá cảnh Việt Nam xuất Trung Quốc, qua cửa khẩu ga Đồng Đăng phải chuyển tải bằng ô-tô sang ga Bằng Tường, hoặc phải chuyển tải sang tàu khổ 1.435mm ngay từ ga Yên Viên. Do tiêu chuẩn hạ tầng kỹ thuật lạc hậu, khổ đường “lệch pha” nhau, tuyến đường sắt liên vận Việt Nam kết nối Trung Quốc chỉ đảm đương được lượng hàng hóa xuất nhập khẩu rất nhỏ, chưa tương xứng tiềm năng.

ndo_br_gen-n-z7700752551257-4ed55565aa93ba8fe8f7ed62bddb394a-2691.jpg
Việc kết nối bằng đường sắt thông qua Trung Quốc hiện nay là thuận lợi nhất để vận chuyển hàng hóa đến Trung Quốc và từ Trung Quốc đi tiếp sang các nước thứ ba.

Hiện nay, mạng lưới liên vận quốc tế của Việt Nam được tổ chức thông qua 8 ga liên vận quốc tế, gồm Lào Cai, Yên Viên, Hải Phòng, Đồng Đăng, Giáp Bát, Sóng Thần, Kép và Cao Xá. Các ga này đóng vai trò đầu mối kết nối vận tải đường sắt Việt Nam với mạng lưới đường sắt Trung Quốc và hệ thống vận tải liên vận Á-Âu, thông qua 13 hành lang vận tải của Tổ chức Hợp tác đường sắt (OSJD). Việc kết nối bằng đường sắt thông qua Trung Quốc hiện nay là thuận lợi nhất để vận chuyển hàng hóa đến Trung Quốc và từ Trung Quốc đi tiếp sang các nước thứ ba.

Đường sắt Trung Quốc hiện có mạng lưới rộng lớn và hiện đại bậc nhất thế giới, với thị trường hơn 1,4 tỷ dân và sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đứng hàng đầu thế giới. Thông qua kết nối với phía Trung Quốc, hàng hóa của Việt Nam có thể thuận lợi vận chuyển đến các nước khu vực châu Âu, Trung Á, Mông Cổ và Liên bang Nga. Trong giai đoạn 2021-2025, sản lượng vận tải hàng hóa liên vận quốc tế qua hai cửa khẩu đường sắt chính Lào Cai-Sơn Yêu và Đồng Đăng-Bằng Tường có tổng sản lượng vận chuyển khoảng 5,1 triệu tấn; riêng năm 2025 đạt 1,12 triệu tấn, tăng 19% so với năm 2024.

Thực tế, chỉ riêng tuyến vận tải đường sắt Việt Nam-Trung Quốc trong năm 2025 đã vận chuyển hơn 1 triệu tấn hàng hóa, tăng gần 30% so với năm trước, cho thấy xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ sang vận tải đường sắt trong hoạt động xuất nhập khẩu. Ngoài khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu trực tiếp, còn có container quá cảnh Trung Quốc đi các nước thứ ba, góp phần thúc đẩy hoạt động logistics quốc tế.

“Với quy mô vận chuyển lớn, vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt đã trở thành kênh logistics chiến lược, giúp giảm chi phí vận tải và chi phí logistics cho doanh nghiệp; tăng năng lực thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu; kết nối trực tiếp hàng hóa Việt Nam với thị trường Trung Quốc, Trung Á và châu Âu thông qua mạng lưới vận tải Á-Âu; thúc đẩy phát triển sản xuất, thương mại và dịch vụ logistics dọc các hành lang kinh tế”, ông Nguyễn Tiến Thịnh đánh giá.

Trong giai đoạn 2021-2025, sản lượng vận tải hàng hóa liên vận quốc tế qua hai cửa khẩu đường sắt chính Lào Cai-Sơn Yêu và Đồng Đăng-Bằng Tường có tổng sản lượng vận chuyển khoảng 5,1 triệu tấn; riêng năm 2025 đạt 1,12 triệu tấn, tăng 19% so với năm 2024. Thực tế, chỉ riêng tuyến vận tải đường sắt Việt Nam-Trung Quốc trong năm 2025 đã vận chuyển hơn 1 triệu tấn hàng hóa, tăng gần 30% so với năm trước, cho thấy xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ sang vận tải đường sắt trong hoạt động xuất nhập khẩu.

ndo_br_69329df808dcb36fd59f698b-7427.jpg
Ông Nguyễn Tiến Thịnh, Phó Cục trưởng Đường sắt Việt Nam.

Do đó, các tuyến đường sắt mới khổ tiêu chuẩn kết nối sang Trung Quốc được đầu tư, xây mới sẽ góp phần giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, tăng cường kết nối và thúc đẩy vận tải liên vận quốc tế thông qua mạng lưới đường sắt Á-Âu.

Hoàn thiện hành lang vận tải quốc tế

Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới đường sắt Việt Nam kết nối Á-Âu thông qua Trung Quốc để tham gia vận tải liên vận quốc tế theo 3 tuyến: Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng (đã khởi công dự án thành phần 1, đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga, sử dụng vốn trong nước vào ngày 19/12/2025), Hà Nội-Đồng Đăng và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái (hai tuyến này đang được Chính phủ Trung Quốc hỗ trợ kỹ thuật lập quy hoạch chi tiết từ tháng 9/2025, sẽ hoàn thành quy hoạch trong năm 2026).

Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu và chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt có ý nghĩa chiến lược kết nối trực tiếp với Trung Quốc. Đồng thời, việc nâng cấp tuyến đường, ga liên vận quốc tế cũng đang được nghiên cứu để phát triển thành các trung tâm logistics và ga hàng hóa liên vận quốc tế, nhằm nâng cao năng lực xếp dỡ container, tổ chức tàu hàng liên vận và kết nối các phương thức vận tải khác.

Cụ thể, tuyến đường sắt mới Hà Nội-Đồng Đăng (khoảng 156km) và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái (khoảng 187km), dự kiến đầu tư theo tiêu chuẩn khổ đường 1.435mm, điện khí hóa, vận tải hành khách và hàng hóa, tốc độ tàu khách 160km/giờ, tốc độ tàu hàng 120km/giờ; giai đoạn đầu dự kiến đầu tư đường đơn, trong tương lai sẽ mở rộng thành đường đôi. Bộ Xây dựng đang giao Ban Quản lý dự án đường sắt tổ chức lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho 2 tuyến đường sắt này, hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư và thu xếp nguồn vốn đầu tư cho dự án.

Bộ Xây dựng đang nghiên cứu và chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt có ý nghĩa chiến lược kết nối trực tiếp với Trung Quốc. Đồng thời, việc nâng cấp tuyến đường, ga liên vận quốc tế cũng đang được nghiên cứu để phát triển thành các trung tâm logistics và ga hàng hóa liên vận quốc tế, nhằm nâng cao năng lực xếp dỡ container, tổ chức tàu hàng liên vận và kết nối các phương thức vận tải khác.

ndo_br_huypp-2745.jpg
Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Danh Huy.

Với tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có chiều dài tuyến chính khoảng 391km, đường đơn, khổ 1.435mm, vận chuyển chung hàng hóa và hành khách; tổng mức đầu tư khoảng 203.231 tỷ đồng, đến nay, Dự án thành phần 2 (đầu tư xây dựng công trình đường sắt, dự kiến sử dụng vốn vay ODA và vốn trong nước) đang được Ban Quản lý dự án Đường sắt tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến phê duyệt dự án trong quý III/2026, khởi công vào quý IV/2026. Để đón đầu các dự án đường sắt liên vận, ngành đường sắt đang từng bước hoàn thiện cơ chế vận tải đa phương thức, tăng cường kết nối giữa đường sắt với hệ thống cảng biển, cảng cạn ICD, đường bộ và các khu công nghiệp, qua đó hình thành chuỗi logistics liên hoàn từ sản xuất đến xuất khẩu.

ndo_br_gen-h-z7700916998816-4a7076312bd8f5de3947f0685d62a755-2062.jpg
Việt Nam tiếp tục hợp tác với các nước trong khu vực và tổ chức quốc tế trong lĩnh vực đường sắt, đặc biệt là trong khuôn khổ Tổ chức Hợp tác Đường sắt (OSJD), nhằm thúc đẩy kết nối vận tải với mạng lưới đường sắt Á-Âu.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đơn giản hóa thủ tục hải quan, kiểm dịch và thủ tục vận tải quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa xuất nhập khẩu đi bằng đường sắt qua các cửa khẩu biên giới. “Việt Nam tiếp tục tăng cường hợp tác với các nước trong khu vực và các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực đường sắt, đặc biệt là trong khuôn khổ Tổ chức Hợp tác Đường sắt (OSJD), nhằm thúc đẩy kết nối vận tải với mạng lưới đường sắt Á-Âu”, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy khẳng định.

Trong thời gian tới, Việt Nam cũng đang nghiên cứu các phương án kết nối hệ thống đường sắt trong nước với các hành lang vận tải quốc tế, nhằm tận dụng vị trí địa kinh tế của Việt Nam trong mạng lưới vận tải Á-Âu, đồng thời góp phần giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Chính sách thuế thu nhập cá nhân được điều chỉnh theo hướng giảm gánh nặng và tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Hoàn thiện chính sách thuế thu nhập cá nhân để hỗ trợ người dân và dẫn dắt nguồn lực phát triển

Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân năm đang được xây dựng theo hướng cụ thể hóa các định hướng lớn về cải cách chính sách thuế, không chỉ giảm gánh nặng và tạo thuận lợi cho người dân mà còn góp phần định hướng nguồn lực vào các lĩnh vực ưu tiên, thúc đẩy phát triển bền vững.

Công suất cực đại hệ thống điện quốc gia xác lập kỷ lục mới của năm 2026.

Nhu cầu sử dụng điện tăng cao do nắng nóng kéo dài

Ngày 7/4, hệ thống điện quốc gia ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng mạnh trong bối cảnh nắng nóng gay gắt diễn ra trên diện rộng. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 37-40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C như Phù Yên (Sơn La), Mai Châu (Phú Thọ), Tĩnh Gia (Thanh Hóa), Tây Hiếu (Nghệ An), Hà Tĩnh.

Các đại biểu chứng kiến Lễ khai trương Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu.

Chính thức khai trương Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu (Trung Quốc)

Văn phòng Xúc tiến thương mại Việt Nam tại Hải Khẩu được kỳ vọng trở thành đầu mối quan trọng trong thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ hợp tác đầu tư trong bối cảnh Hải Nam vận hành Cảng Thương mại tự do kể từ ngày 18/12/2025 với nhiều chính sách đột phá về thể chế trong thương mại quốc tế.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 8/4: Cổ phiếu trụ đồng loạt tăng trần, VN-Index bật tăng gần 80 điểm

Phiên giao dịch ngày 8/4, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến sôi động trước thông tin nâng hạng. Thanh khoản tăng vọt và dòng tiền đồng loạt tăng mạnh khắp các nhóm ngành, trong đó nhóm tài chính và bất động sản tích cực nhất với hàng loạt mã tăng trần. Chốt phiên, VN-Index tăng 79,01 điểm (+4,71%), lên mức 1.756,55 điểm.

Quang cảnh hội thảo.

Tăng cường năng lực áp dụng và nhân rộng quản lý dinh dưỡng chính xác cho canh tác lúa 1 triệu ha chất lượng cao

Ngày 8/4, tại thành phố Cần Thơ, Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ tổ chức Hội thảo tập huấn “Tăng cường năng lực áp dụng và nhân rộng quản lý dinh dưỡng chính xác cho canh tác lúa 1 triệu ha chất lượng cao, phát thải thấp”.

Đoàn công tác tham quan nhà máy may mặc của Công ty cổ phần Tex-Giang.

Đồng Tháp mong muốn các doanh nghiệp đồng hành và góp phần tăng trưởng kinh tế hai con số cho địa phương

Ngày 8/4, đồng chí Ngô Chí Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp cùng lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ban, ngành tỉnh Đồng Tháp đã đến thăm và tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Tân Hương, xã Tân Hương, tỉnh Đồng Tháp.

Công nhân Công ty Điện lực Điện Biên kiểm tra hệ thống bảng điện, bảo đảm cấp điện ổn định phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn.

Điện lực Điện Biên chủ động các phương án cấp điện ổn định trong mùa nắng nóng

Chủ động ứng phó diễn biến thời tiết bất thường và nhiều yếu tố ảnh hưởng nguồn cung, sáng 8/4, Công ty Điện lực Điện Biên tổ chức thông tin dự báo nguồn cung và các phương án bảo đảm cấp điện đến khách hàng lớn, người tiêu dùng điện trên địa bàn tỉnh. Đồng thời trao đổi, tiếp nhận các đề xuất tiết kiệm điện, cấp điện hiệu quả.

Một trong 12 nhà máy xử lý nước thải tập trung tại các khu, cụm công nghiệp của hệ thống Sonadezi.

Nỗ lực phát triển khu công nghiệp xanh ở Đồng Nai

Đồng Nai được xem là “thủ phủ” công nghiệp của cả nước với 58 khu công nghiệp được thành lập, theo quy hoạch đã được phê duyệt đến năm 2030 tỉnh sẽ có 89 khu công nghiệp. Để phát triển bền vững, Đồng Nai đang nỗ lực chuyển đổi khu công nghiệp hiện hữu và đầu tư mới theo hướng khu công nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 8/4: Đồng loạt tăng mạnh sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn

Giá vàng thế giới hôm nay (8/4) tăng mạnh lên trên ngưỡng kháng cự 4.800 USD/ounce sau khi thị trường tiếp nhận thông tin Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn 2 tuần. Trong nước, giá vàng cũng đồng loạt tăng mạnh theo giá thế giới; vàng miếng SJC bán ra ở mức 175,5 triệu đồng/lượng, tăng 3 triệu đồng so chốt phiên cuối tuần trước.

Quản lý thị trường Cần Thơ kiểm tra, xử lý đơn vị kinh doanh xăng dầu trên địa bàn.

Cần Thơ bảo đảm ổn định nguồn cung xăng dầu

Hiện nay, nguồn cung xăng dầu phục vụ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố Cần Thơ vẫn bảo đảm. Tuy nhiên, do giá cả biến động, các cửa hàng, đại lý kinh doanh xăng dầu gặp khó khăn do thua lỗ và tâm lý mua dự trữ trong sản xuất nông nghiệp dẫn đến tình trạng thiếu xăng dầu cục bộ một số thời điểm.

FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp vào tháng 9/2026

FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp vào tháng 9/2026

Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp. Việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE sẽ chính thức triển khai từ thứ 2, ngày 21/9/2026.

Lực lượng hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát hàng hóa tại cửa khẩu.

Hải quan phát hiện gần 4.900 vụ buôn lậu trong quý I/2026

Trong bối cảnh buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, lực lượng hải quan đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát, phát hiện và xử lý 4.877 vụ vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, qua đó cho thấy áp lực ngày càng lớn trên các tuyến, địa bàn trọng điểm.