Phát triển nguồn nhân lực logistics trong bối cảnh mới

Logistics được ví như “mạch máu” của nền kinh tế, bảo đảm dòng chảy hàng hóa, kết nối sản xuất với thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra phải xây dựng được đội ngũ nhân lực logistics chất lượng cao, thích ứng với trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn.

Phát triển nguồn nhân lực logistics trong bối cảnh mới.
Phát triển nguồn nhân lực logistics trong bối cảnh mới.

Khoảng trống lớn giữa cung cầu nhân lực

Theo nghiên cứu của Hiệp hội Logistics Việt Nam (VLA), đến năm 2030, nhu cầu nhân lực logistics của Việt Nam có thể lên tới khoảng 2,2 triệu người. Trong đó, nhu cầu lao động tại các doanh nghiệp dịch vụ logistics ước khoảng 1,6 triệu người và gần 600.000 lao động phục vụ hoạt động logistics trong các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh.Trong khi đó, năng lực đào tạo hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn. Cả nước mới có khoảng 30 trường đại học đào tạo ngành hoặc chuyên ngành logistics với quy mô tuyển sinh khoảng 3.000 sinh viên mỗi năm. Hệ thống cao đẳng đào tạo các ngành liên quan cũng chỉ đáp ứng thêm khoảng 800-1.000 người học mỗi năm.

Khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu thị trường và khả năng cung ứng nhân lực đang tạo ra áp lực ngày càng rõ nét đối với ngành logistics. Không ít doanh nghiệp phải tuyển dụng lao động từ các ngành nghề khác rồi đào tạo lại để đáp ứng yêu cầu công việc. Theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi là chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của ngành. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động, các doanh nghiệp không còn chỉ cần những nhân sự thực hiện tác nghiệp đơn thuần mà cần lực lượng lao động có khả năng phân tích dữ liệu, quản trị hệ thống, vận hành công nghệ và xử lý các tình huống phát sinh trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

2aoboqwownv3ssxgolnowlqinfagrd5mdvmfdvsq.jpg
Ông Hoàng Đình Kiên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tiếp vận Hòa Phát (Hòa Phát Logistics). (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Ông Hoàng Đình Kiên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hòa Phát Logistics cho rằng, các trường đại học hiện nay đã trang bị cho sinh viên nền tảng kiến thức chuyên môn khá tốt. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần nhiều hơn những kỹ năng mang tính thực chiến. Theo ông Kiên, logistics là ngành nghề gắn liền với sự dịch chuyển của hàng hóa và chịu tác động bởi rất nhiều biến số. Trong quá trình vận hành luôn phát sinh những tình huống bất ngờ liên quan đến vận tải, kho bãi, giao nhận hay thủ tục thương mại. Vì vậy, năng lực giải quyết vấn đề mới là yếu tố quyết định giá trị của người lao động. “Kiến thức là điều kiện cần, nhưng kinh nghiệm thực tế, tinh thần trách nhiệm, khả năng thích ứng và kỹ năng xử lý tình huống mới là điều kiện đủ để một nhân sự logistics có thể phát triển lâu dài”, ông Kiên nhận định.

Đặc biệt, làn sóng AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với ngành logistics. Công nghệ AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây hay blockchain đang từng bước thay đổi phương thức vận hành của doanh nghiệp: Từ tối ưu hóa tuyến đường vận tải, dự báo nhu cầu thị trường, quản trị tồn kho, điều phối phương tiện, chăm sóc khách hàng đến quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, AI đang hiện diện ngày càng sâu trong hệ sinh thái logistics hiện đại.

Theo ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương), chuyển đổi số trong logistics không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh. AI có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp dự báo nhu cầu, tối ưu lịch trình vận chuyển, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện và giảm chi phí vận hành. Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc nhiều công việc mang tính lặp lại sẽ dần được tự động hóa. Thị trường lao động logistics trong tương lai sẽ ưu tiên những nhân sự có khả năng ứng dụng công nghệ, biết khai thác dữ liệu và sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ ra quyết định.

“Ít nhất, sinh viên phải biết sử dụng AI trong công việc và hiểu được tư duy quản trị khi AI được tích hợp vào hệ thống vận hành của doanh nghiệp”, ông Hoàng Đình Kiên nhấn mạnh.

photo-2-1754451157933621307233-1754468908404-17544689085051640651135.jpg
Ứng dụng AI trong vận hành logistics được giới thiệu Triển lãm quốc tế Logistics Việt Nam 2025, diễn ra tại SECC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và doanh nghiệp

Theo bà Vân Hà, Tổng Thư ký Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), trong những năm gần đây, nhiều trường đại học đã chủ động đổi mới chương trình đào tạo theo hướng thực tiễn hơn. Bên cạnh các học phần lý thuyết, nhiều chuyên đề có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp đã được đưa vào giảng dạy. Không chỉ dừng ở việc chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, các doanh nghiệp còn phối hợp nhà trường triển khai các phần mềm quản trị, mô hình mô phỏng và hệ thống ERP để sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

picture3.jpg
Chuyển đổi số trong logistics không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh

Nhiều hoạt động như hội thảo chuyên đề, tọa đàm nghề nghiệp, cuộc thi nghiên cứu khoa học, chương trình “Cà-phê sinh viên” cũng được tổ chức thường xuyên nhằm giúp sinh viên cập nhật xu hướng mới của ngành và tăng khả năng thích ứng với yêu cầu thực tiễn. Thực tế cho thấy, việc được tiếp xúc sớm với doanh nghiệp mang lại hiệu quả rõ rệt.

Theo em Phan Trường An, sinh viên Trường đại học CMC, từng thực tập tại Tập đoàn Foxconn với vị trí thực tập sinh kỹ sư công nghiệp, kiến thức được học trên giảng đường là nền tảng quan trọng, nhưng chính môi trường doanh nghiệp đã giúp sinh viên hiểu rõ hơn cách vận hành thực tế của chuỗi cung ứng, đồng thời rèn luyện kỹ năng giao tiếp, phối hợp và xử lý tình huống. “Doanh nghiệp chắc chắn vẫn phải đào tạo thêm, nhưng nếu sinh viên có nền tảng tốt thì quá trình thích nghi sẽ nhanh hơn rất nhiều”, An chia sẻ.

Cùng với quá trình phát triển hạ tầng logistics, Việt Nam đang thúc đẩy nhiều chính sách quan trọng liên quan đến AI, logistics số và logistics xanh. Các chiến lược quốc gia về phát triển trí tuệ nhân tạo, giao thông thông minh và dịch vụ logistics giai đoạn mới đều đặt mục tiêu tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo các chuyên gia, để tận dụng cơ hội này, công tác đào tạo cần được đổi mới toàn diện theo hướng chuẩn hóa chương trình, tăng cường ngoại ngữ chuyên ngành, phát triển kỹ năng số, kỹ năng phân tích dữ liệu và tư duy quản trị hiện đại. Bên cạnh đó, việc mở rộng các chương trình đào tạo ngắn hạn, đào tạo lại và đào tạo nâng cao cho lực lượng lao động hiện hữu cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là giải pháp giúp người lao động thích ứng nhanh với những thay đổi do công nghệ mang lại.

8-1-thay.jpg
Việt Nam đang thúc đẩy nhiều chính sách quan trọng liên quan đến AI, logistics số và logistics xanh.

Trong bối cảnh AI đang thay đổi cách thức vận hành của ngành logistics toàn cầu, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào chất lượng nguồn nhân lực và khả năng làm chủ công nghệ. Khi hạ tầng logistics đang từng bước được hoàn thiện, cửa khẩu thông minh được triển khai, chuỗi cung ứng số ngày càng mở rộng, việc xây dựng đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với công nghệ sẽ trở thành yếu tố quyết định để logistics Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Phát triển nguồn nhân lực logistics vì thế không chỉ là câu chuyện của các trường đại học hay doanh nghiệp, mà là nhiệm vụ chiến lược nhằm tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm

Sạt lở ta-luy âm trên quốc lộ tại Km96+270, đi qua xã Vân Sơn, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Cục Đường bộ Việt Nam)

Mưa lũ diễn biến phức tạp, nhiều tuyến đường bộ phía bắc bị sạt lở

Tính đến ngày 23/8, mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở ta-luy, sụt lún, ngập úng tại nhiều tuyến quốc lộ, đường tỉnh ở khu vực phía bắc, trong đó một số vị trí bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn giao thông. Các lực lượng quản lý đường bộ đang tăng cường huy động máy móc, nhân lực xử lý các điểm hư hỏng để thông xe sớm nhất.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng tăng phi mã 3 tuần liên tiếp, chuyên gia cho rằng giá còn tiếp tục tăng

Giá vàng thế giới tăng mạnh, kết thúc tuần ở mức 4.602 USD/ounce trong bối cảnh thị trường lo ngại khi nợ công Mỹ tiếp tục “phình to”, đồng USD yếu hơn và Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng 3,5 triệu đồng sau 1 tuần, bán ra ở mức 147,6 triệu đồng/lượng.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua. (Ảnh: DUY LINH)

Mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Trang trại nuôi gà đẻ trứng của nông dân ở xã Thanh Nguyên, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. (Ảnh TRẦN HẢI)

Chăn nuôi theo chuỗi giá trị gắn với truy xuất nguồn gốc

Ngành chăn nuôi giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn thực phẩm, tạo việc làm, sinh kế cho người dân và nguyên liệu công nghiệp chế biến. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, ngành chăn nuôi đang chuyển dần từ dựa vào quy mô, sản lượng sang nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, có truy xuất nguồn gốc.

Với 39 khu công nghiệp và 94 cụm công nghiệp, Bắc Ninh còn nhiều dư địa để phát triển công nghiệp.

“Thủ phủ công nghiệp" Bắc Ninh bước vào vận hội mới

Với một hành trình phát triển bền bỉ, cùng tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đúng đắn qua nhiều giai đoạn, Bắc Ninh từ “thủ phủ công nghiệp” của miền bắc đã sẵn sàng thế và lực trở thành thành phố trực thuộc Trung ương năng động, hiện đại, thông minh, xanh, giàu bản sắc.

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, việc mở rộng dư địa phát triển không chỉ phụ thuộc vào các siêu dự án hay những doanh nghiệp đầu tàu mà còn ở việc khơi thông năng lực của hàng triệu hộ kinh doanh - những "tế bào" chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước.

Toàn cảnh Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 (ACBD 2026). (Ảnh: CHQ)

Hải quan Việt Nam chia sẻ mô hình quản lý thương mại điện tử tại APEC

Chiều 22/8, Cục Hải quan cho biết, đoàn Hải quan Việt Nam đã tham dự Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 tại thành phố Đại Liên (Trung Quốc), chia sẻ kinh nghiệm quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử và thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuẩn bị cho APEC 2027.

Quang cảnh Đại hội Đại biểu Chăn nuôi Thỏ Việt Nam.

Thúc đẩy ngành chăn nuôi thỏ phát triển bền vững

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Hội Chăn nuôi thỏ Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ IV, nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự Đại hội có nhiều nhà khoa học, chuyên gia ngành nông nghiệp cùng đại diện các trang trại nuôi thỏ trong cả nước.

Lực lượng chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu tại cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CHQ)

Hải quan chủ trì phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL

Lực lượng hải quan vừa chủ trì, phối hợp các đơn vị chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc về cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. Lô hàng có trị giá khai báo khoảng 500 triệu đồng nhưng giá trị thị trường ước khoảng 2 tỷ đồng.

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Nhận định thu nhập tối thiểu của người lao động ở khu vực công lẫn khu vực tư đều đang chịu áp lực lớn, đại biểu Quốc hội đề xuất bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình.

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026). (Ảnh: TRANG LIÊN)

Đánh giá quá trình vận hành hầm Đèo Cả và năng lực làm chủ hạ tầng

Tập đoàn Đèo Cả vừa kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026), với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý,... nhằm đánh giá chặng đường khai thác công trình, hướng tới yêu cầu đổi mới đối với công tác quản lý, vận hành giai đoạn tiếp theo.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm sáng 22/8. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ trưởng Xây dựng nêu giải pháp hạ nhiệt giá nhà, kiểm soát đầu cơ

Sáng 22/8, phát biểu giải trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, từ cải cách thủ tục hành chính, điều kiện mở bán, tiền đặt cọc đến kiểm soát giá nhà, tăng nguồn cung và xử lý bất động sản tồn đọng.