Tại Hội nghị Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0 (AZEC) Plus, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, phát triển năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh là ưu tiên chiến lược trong giai đoạn tới.
Đây là định hướng xuyên suốt, thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam trong việc cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong phát triển năng lượng sạch, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Song song với đó, Chính phủ đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, xây dựng thị trường carbon trong nước, từng bước hình thành cơ chế định giá phát thải.
Các chương trình hợp tác quốc tế như chuyển dịch năng lượng công bằng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực tài chính và chuyển giao công nghệ. Việc rà soát, cập nhật đóng góp do quốc gia tự quyết định và chiến lược tăng trưởng xanh cũng cho thấy nỗ lực không ngừng trong việc nâng cao chất lượng chính sách.
Không chỉ dừng lại ở khu vực công, tiến trình chuyển đổi năng lượng đang lan tỏa mạnh mẽ sang khu vực doanh nghiệp. Đây được xem là lực lượng trung tâm, quyết định tốc độ và hiệu quả của quá trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.
Chuyển đổi năng lượng bền vững sẽ mở ra dư địa tăng trưởng mới
Trong bối cảnh mới, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang trở thành đòn bẩy quan trọng giúp doanh nghiệp thích ứng với yêu cầu phát triển bền vững. Ông Lê Hồng Quang, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần MISA chia sẻ: “Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, chúng tôi đã chuyển từ cung cấp phần mềm truyền thống sang xây dựng các nền tảng doanh nghiệp tự vận hành, kết hợp giữa con người và lao động số, qua đó nâng cao năng suất và hướng tới tăng trưởng bền vững”.
Theo ông Quang, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp tối ưu hiệu quả sản xuất, mà còn góp phần giảm tiêu hao tài nguyên, từ đó gián tiếp đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải. Đây chính là minh chứng cho thấy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không tách rời, mà đang bổ trợ lẫn nhau trong một chiến lược phát triển dài hạn.
Ở góc độ sản xuất, ông Trần Đình Tài, Quyền Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoa Sen nhấn mạnh, doanh nghiệp kiên định với triết lý phát triển bền vững thông qua việc đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc liên tục cải tiến dây chuyền, giảm tiêu hao nguyên liệu, nâng cao hiệu suất không chỉ giúp doanh nghiệp tăng năng lực cạnh tranh mà còn góp phần giảm phát thải ra môi trường.
Trong khi đó, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vĩnh Hiệp cho rằng, phát triển bền vững cần được nhìn nhận như một trách nhiệm xuyên suốt. “Doanh nghiệp phải xây dựng hệ sinh thái sản xuất minh bạch, từ vùng nguyên liệu đến quy trình chế biến và truy xuất nguồn gốc. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường và phát thải”, ông Hiệp chia sẻ.
Đồng bộ chính sách, khơi thông nguồn lực để chuyển đổi hiệu quả
Giới chuyên gia nhận định, giai đoạn 2026 đến 2030 sẽ mang tính bản lề, khi Việt Nam chuyển từ cam kết sang hành động cụ thể. Trong đó, công nghệ khí hậu được xác định là trụ cột quan trọng, bao gồm năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp phát thải thấp và giao thông xanh.
Những lĩnh vực này không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với hệ sinh thái khởi nghiệp, đang đóng vai trò ngày càng quan trọng nhờ khả năng linh hoạt và đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ, nhất là về vốn, công nghệ và năng lực thực thi. Chi phí đầu tư ban đầu cao cùng rủi ro công nghệ khiến không ít doanh nghiệp còn dè dặt trong quá trình chuyển đổi.
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng một cách hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, trong thời gian tới, chiến lược phát triển sẽ tập trung vào các động lực như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh.
Chương trình Thương hiệu quốc gia cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững. Bên cạnh đó, việc phát triển các công cụ tài chính xanh, thúc đẩy thị trường carbon và lồng ghép mục tiêu khí hậu vào chính sách tài khóa được xem là những giải pháp then chốt. Đây không chỉ là công cụ điều tiết kinh tế, mà còn tạo động lực mạnh mẽ để doanh nghiệp tham gia vào quá trình giảm phát thải.
