Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn trong sản xuất công nghiệp

Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.

Sản xuất tuần hoàn giảm chi phí cho ngành đóng tàu tại Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng.
Sản xuất tuần hoàn giảm chi phí cho ngành đóng tàu tại Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng.

Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Sự chuyển dịch phù hợp với bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với áp lực do cạn kiệt tài nguyên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và hạn chế của mô hình tăng trưởng tuyến tính truyền thống. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.

Xu thế tất yếu thúc đẩy mô hình kinh tế xanh, bền vững

Kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp mà là một xu thế tất yếu để thúc đẩy mô hình kinh tế bền vững, xanh; nâng cao cạnh tranh trong nước và quốc tế; thực hiện mục tiêu Net Zero năm 2050…Trong bối cảnh hiện nay, kinh tế tuần hoàn không chỉ là lựa chọn chính sách mà là điều kiện tất yếu để duy trì tăng trưởng dài hạn, bền vững cho nền kinh tế, nhất là trong sản xuất công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ.

Từ những năm đầu thập niên 2020, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cho thấy sự nhất quán trong thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn. Đó là: phát triển kinh tế tuần hoàn gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; doanh nghiệp làm trọng tâm, Nhà nước kiến tạo; kết hợp giữa cơ chế thị trường và chính sách điều tiết; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.

Theo ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp (Cục Công nghiệp - Bộ Công thương): Quan điểm, chủ trương, chính sách về kinh tế tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế nói chung và trong sản xuất công nghiệp đã được thể chế hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; nhiều quyết định, nghị định liên quan đến nhiều ngành… cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ việc ban hành chính sách mang tính xử lý hậu quả, kiểm soát ô nhiễm sang tập trung điều chỉnh vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng đến xử lý chất thải. Điều đó cho thấy kinh tế tuần hoàn được thiết kế gắn với hệ thống chính sách liên ngành: Môi trường, tài chính, công nghiệp, thương mại, đầu tư…, như là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại.

Quan điểm, chủ trương, chính sách về kinh tế tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế nói chung và trong sản xuất công nghiệp đã được thể chế hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; nhiều quyết định, nghị định liên quan đến nhiều ngành… cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ việc ban hành chính sách mang tính xử lý hậu quả, kiểm soát ô nhiễm sang tập trung điều chỉnh vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng đến xử lý chất thải. Điều đó cho thấy kinh tế tuần hoàn được thiết kế gắn với hệ thống chính sách liên ngành: Môi trường, tài chính, công nghiệp, thương mại, đầu tư…, như là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại.

Ông Chu Việt Cường,

Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp,

Cục Công nghiệp - Bộ Công thương

Sự ra đời và hoạt động khá hiệu quả của hàng loạt cơ sở sản xuất xanh theo mô hình tuần hoàn ở Việt Nam thời gian vừa qua cho thấy tính thích ứng của doanh nghiệp trong nước. Các hệ sinh thái xanh như Vin Group, Gamuda, DoGreen tiên phong ứng dụng công nghệ khí hóa xử lý rác thải, đã tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo và đạt chỉ số phát thải carbon âm.

Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn về sản xuất công nghiệp đã có những bước chuyển đổi xanh theo lộ trình đặt ra. Có thể nhận thấy, phần lớn các doanh nghiệp mới thực hiện chuyển đổi xanh trong nội bộ là chính. Sự gắn kết và mối liên hệ khép kín cho vòng đời sản phẩm theo đúng nghĩa kinh tế tuần hoàn giữa các doanh nghiệp chưa nhiều.

Cơ hội chiến lược cho hội nhập, cạnh tranh toàn cầu

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) Phạm Văn Quân cho rằng: Hành trình chuyển dịch không chỉ là “màu hồng”. Đó là bài toán khó đối với doanh nghiệp với nhiều biến số, từ chi phí đầu tư ban đầu, sự thiếu hụt nhân lực chất lượng, lúng túng trong áp dụng chính sách, lựa chọn công nghệ, đối tác kết hợp… Cho thấy dù doanh nghiệp là trọng tâm thực hiện kinh tế tuần hoàn nhưng vai trò định hướng, điều tiết, phân phối thị trường, nguồn vốn của Nhà nước, cơ quan quản lý nhà nước là rất quan trọng, cần thiết...

Theo Cục Công nghiệp, việc triển khai kinh tế tuần hoàn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Sản xuất công nghiệp có tiềm năng lớn trong việc tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, tái chế vật liệu và hình thành các chuỗi giá trị tuần hoàn. Vì thế, triển khai kinh tế tuần hoàn cho ngành này cần những chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển khu công nghiệp sinh thái và ứng dụng các công nghệ tiên tiến, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp trong và ngoài nước để hình thành các hệ sinh thái có tính cạnh tranh cao.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam khẳng định, kinh tế tuần hoàn là xu thế không thể đảo ngược đối với nền kinh tế nước ta. Công nghệ số là động lực cốt lõi cũng như là cửa sổ mở ra cơ hội chiến lược cho hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. So sánh các mô hình kinh tế tuần hoàn của Liên minh châu Âu (dẫn dắt bằng thể chế), Trung Quốc (dẫn dắt bằng quản lý nhà nước) và doanh nghiệp như Apple, IKEA… (dẫn dắt bằng đổi mới quản trị, công nghệ…) đều có ưu, nhược điểm. Ông Bùi Quang Tuấn gợi ý mô hình vận hành nền kinh tế tuần hoàn là sự kết hợp cả 3 mô hình.

Trong giai đoạn trọng tâm 2025-2030 sẽ là thời điểm ngành công nghiệp Việt Nam đón nhận cơ hội chiến lược để chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng xanh; đẩy mạnh phát triển công nghiệp tái chế và nghiên cứu, ứng dụng các vật liệu mới, công nghệ cao thay thế vật liệu cũ.

Trong giai đoạn trọng tâm 2025-2030 sẽ là thời điểm ngành công nghiệp Việt Nam đón nhận cơ hội chiến lược để chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng xanh; đẩy mạnh phát triển công nghiệp tái chế và nghiên cứu, ứng dụng các vật liệu mới, công nghệ cao thay thế vật liệu cũ. Nhưng để làm được điều đó, cần hoàn thiện và triển khai đồng bộ 3 trụ cột chiến lược là thể chế, công nghệ và cơ chế tài chính.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, hợp tác quốc tế về ứng dụng công nghệ, truyền thông nâng cao nhận thức… cũng cần được quan tâm đầu tư. “Quan trọng là phải hành động ngay, không phải có làm hay không mà là làm nhanh đến đâu”, ông Bùi Quang Tuấn khẳng định.

TRẦN THƯỜNG

Tin liên quan

Kinh tế tuần hoàn Công nghiệp Chuyển đổi xanh Công nghệ

Có thể bạn quan tâm

Dự án cao tốc bắc-nam được hoàn thành sẽ giúp kết nối các vùng kinh tế. (Ảnh: HẢI NGUYỄN)

Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 109/NQ-CP cập nhật, bổ sung Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và Kết luận số 18-KL/TW về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số.

Đại diện các ban, bộ, ngành, doanh nghiệp đối thoại tại chương trình.

Doanh nhân trẻ chung tay tháo gỡ "điểm nghẽn" kinh doanh

Các ý kiến tại phiên đối thoại địa phương thứ hai trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPFS) 2026 đã nêu lên nhiều thực trạng, góp phần lan tỏa tinh thần đối thoại, kiến tạo chính sách giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước. 

Một chuyến tuần tra rừng của cán bộ, nhân viên Trạm U Bò.

Nỗ lực giữ xanh rừng di sản

Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng (Quảng Trị) thành Di sản liên biên giới đầu tiên ở Đông Nam Á, công tác quản lý, bảo vệ rừng đặt ra những yêu cầu mới và cao hơn.

Sản xuất giấy tại Công ty cổ phần Giấy An Hòa, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH AN)

Doanh nghiệp thích ứng, giữ nhịp tăng trưởng

Các “cú sốc” từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng biến động và chi phí logistics tăng cao thời gian qua đã tác động gần như ngay lập tức đến sản xuất, kinh doanh trong nước. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải giữ nhịp tăng trưởng và nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam-Uông Việt Dũng đã có thư gửi Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc- Song Zhiyong đề nghị hỗ trợ nguồn nhiên liệu bay.

Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Trung Quốc hỗ trợ bảo đảm nguồn cung nhiên liệu hàng không

Ngày 17/4, tại Hà Nội, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng đã có thư gửi Tổng Cục trưởng Tổng Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) Song Zhiyong trao đổi về việc bảo đảm nguồn cung nhiên liệu hàng không trong bối cảnh tình hình Trung Đông diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương Đồng Nai có nhiều cơ hội để bứt phá phát triển mạnh mẽ.

Bài 4: Tháo gỡ các “điểm nghẽn”

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình phát triển, tỉnh Đồng Nai đối mặt với những khó khăn, thách thức cần được hóa giải để phát triển nhanh, bền vững, nhất trong bối cảnh Đồng Nai sắp trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Bà Trương Cẩm Thanh, Phó Tổng giám đốc VNG.

VNG góp vốn vào Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh cho hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ

Ngày 17/4, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh công bố ra mắt Quỹ Đầu tư Mạo hiểm, mô hình hợp tác công tư đầu tiên thuộc hình thái này tại Việt Nam, với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG (VNG Group) là một trong những doanh nghiệp đầu tiên tham gia thành lập Quỹ với vốn góp 10 tỷ đồng.

[Video] Giữ “vàng xanh” trên núi Hồng Thái

[Video] Giữ “vàng xanh” trên núi Hồng Thái

Giữa độ cao gần 1.000m so với mực nước biển, xã Hồng Thái tỉnh Tuyên Quang những ngày tháng 2 âm lịch vẫn chìm trong màn sương dày đặc. Trong không gian bảng lảng ấy, nhịp sống của đồng bào Dao Tiền diễn ra cần mẫn, gắn với những đồi trà Shan Tuyết-loại cây đang từng bước trở thành trụ cột kinh tế của địa phương.

[Infographic] Chứng khoán tuần 13-17/4: Chất lượng thị trường cải thiện, mở rộng cơ hội đầu tư

[Infographic] Chứng khoán tuần 13-17/4: Chất lượng thị trường cải thiện, mở rộng cơ hội đầu tư

Trước những thông tin, diễn biến khá tích cực từ thị trường tài chính thế giới và trong nước, chỉ số VN-Index đã có tuần thứ tư liên tiếp tăng điểm tốt, vượt lên các vùng kháng cự ngắn hạn hướng đến vùng giá quanh 1.850 điểm. Kết tuần giao dịch 13-17/4, VN-Index tăng 3,84% lên mức 1.817,17 điểm, trên hỗ tợ tâm lý 1.800 điểm.