Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Kinh tế

Đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn trong sản xuất công nghiệp

Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.

Sản xuất tuần hoàn giảm chi phí cho ngành đóng tàu tại Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng.
Sản xuất tuần hoàn giảm chi phí cho ngành đóng tàu tại Nhà máy đóng tàu Bạch Đằng.

Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Sự chuyển dịch phù hợp với bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với áp lực do cạn kiệt tài nguyên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và hạn chế của mô hình tăng trưởng tuyến tính truyền thống. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.

Xu thế tất yếu thúc đẩy mô hình kinh tế xanh, bền vững

Kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp mà là một xu thế tất yếu để thúc đẩy mô hình kinh tế bền vững, xanh; nâng cao cạnh tranh trong nước và quốc tế; thực hiện mục tiêu Net Zero năm 2050…Trong bối cảnh hiện nay, kinh tế tuần hoàn không chỉ là lựa chọn chính sách mà là điều kiện tất yếu để duy trì tăng trưởng dài hạn, bền vững cho nền kinh tế, nhất là trong sản xuất công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ.

Từ những năm đầu thập niên 2020, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cho thấy sự nhất quán trong thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn. Đó là: phát triển kinh tế tuần hoàn gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; doanh nghiệp làm trọng tâm, Nhà nước kiến tạo; kết hợp giữa cơ chế thị trường và chính sách điều tiết; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.

Theo ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp (Cục Công nghiệp - Bộ Công thương): Quan điểm, chủ trương, chính sách về kinh tế tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế nói chung và trong sản xuất công nghiệp đã được thể chế hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; nhiều quyết định, nghị định liên quan đến nhiều ngành… cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ việc ban hành chính sách mang tính xử lý hậu quả, kiểm soát ô nhiễm sang tập trung điều chỉnh vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng đến xử lý chất thải. Điều đó cho thấy kinh tế tuần hoàn được thiết kế gắn với hệ thống chính sách liên ngành: Môi trường, tài chính, công nghiệp, thương mại, đầu tư…, như là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại.

Quan điểm, chủ trương, chính sách về kinh tế tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế nói chung và trong sản xuất công nghiệp đã được thể chế hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; nhiều quyết định, nghị định liên quan đến nhiều ngành… cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ việc ban hành chính sách mang tính xử lý hậu quả, kiểm soát ô nhiễm sang tập trung điều chỉnh vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng đến xử lý chất thải. Điều đó cho thấy kinh tế tuần hoàn được thiết kế gắn với hệ thống chính sách liên ngành: Môi trường, tài chính, công nghiệp, thương mại, đầu tư…, như là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại.

Ông Chu Việt Cường,

Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp,

Cục Công nghiệp - Bộ Công thương

Sự ra đời và hoạt động khá hiệu quả của hàng loạt cơ sở sản xuất xanh theo mô hình tuần hoàn ở Việt Nam thời gian vừa qua cho thấy tính thích ứng của doanh nghiệp trong nước. Các hệ sinh thái xanh như Vin Group, Gamuda, DoGreen tiên phong ứng dụng công nghệ khí hóa xử lý rác thải, đã tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo và đạt chỉ số phát thải carbon âm.

Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn về sản xuất công nghiệp đã có những bước chuyển đổi xanh theo lộ trình đặt ra. Có thể nhận thấy, phần lớn các doanh nghiệp mới thực hiện chuyển đổi xanh trong nội bộ là chính. Sự gắn kết và mối liên hệ khép kín cho vòng đời sản phẩm theo đúng nghĩa kinh tế tuần hoàn giữa các doanh nghiệp chưa nhiều.

Cơ hội chiến lược cho hội nhập, cạnh tranh toàn cầu

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) Phạm Văn Quân cho rằng: Hành trình chuyển dịch không chỉ là “màu hồng”. Đó là bài toán khó đối với doanh nghiệp với nhiều biến số, từ chi phí đầu tư ban đầu, sự thiếu hụt nhân lực chất lượng, lúng túng trong áp dụng chính sách, lựa chọn công nghệ, đối tác kết hợp… Cho thấy dù doanh nghiệp là trọng tâm thực hiện kinh tế tuần hoàn nhưng vai trò định hướng, điều tiết, phân phối thị trường, nguồn vốn của Nhà nước, cơ quan quản lý nhà nước là rất quan trọng, cần thiết...

Theo Cục Công nghiệp, việc triển khai kinh tế tuần hoàn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Sản xuất công nghiệp có tiềm năng lớn trong việc tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, tái chế vật liệu và hình thành các chuỗi giá trị tuần hoàn. Vì thế, triển khai kinh tế tuần hoàn cho ngành này cần những chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển khu công nghiệp sinh thái và ứng dụng các công nghệ tiên tiến, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp trong và ngoài nước để hình thành các hệ sinh thái có tính cạnh tranh cao.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam khẳng định, kinh tế tuần hoàn là xu thế không thể đảo ngược đối với nền kinh tế nước ta. Công nghệ số là động lực cốt lõi cũng như là cửa sổ mở ra cơ hội chiến lược cho hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. So sánh các mô hình kinh tế tuần hoàn của Liên minh châu Âu (dẫn dắt bằng thể chế), Trung Quốc (dẫn dắt bằng quản lý nhà nước) và doanh nghiệp như Apple, IKEA… (dẫn dắt bằng đổi mới quản trị, công nghệ…) đều có ưu, nhược điểm. Ông Bùi Quang Tuấn gợi ý mô hình vận hành nền kinh tế tuần hoàn là sự kết hợp cả 3 mô hình.

Trong giai đoạn trọng tâm 2025-2030 sẽ là thời điểm ngành công nghiệp Việt Nam đón nhận cơ hội chiến lược để chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng xanh; đẩy mạnh phát triển công nghiệp tái chế và nghiên cứu, ứng dụng các vật liệu mới, công nghệ cao thay thế vật liệu cũ.

Trong giai đoạn trọng tâm 2025-2030 sẽ là thời điểm ngành công nghiệp Việt Nam đón nhận cơ hội chiến lược để chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng xanh; đẩy mạnh phát triển công nghiệp tái chế và nghiên cứu, ứng dụng các vật liệu mới, công nghệ cao thay thế vật liệu cũ. Nhưng để làm được điều đó, cần hoàn thiện và triển khai đồng bộ 3 trụ cột chiến lược là thể chế, công nghệ và cơ chế tài chính.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, hợp tác quốc tế về ứng dụng công nghệ, truyền thông nâng cao nhận thức… cũng cần được quan tâm đầu tư. “Quan trọng là phải hành động ngay, không phải có làm hay không mà là làm nhanh đến đâu”, ông Bùi Quang Tuấn khẳng định.

TRẦN THƯỜNG

Tin liên quan

Kinh tế tuần hoàn Công nghiệp Chuyển đổi xanh Công nghệ

Có thể bạn quan tâm

Nâng cao chất lượng dịch vụ công góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân và thúc đẩy phát triển vùng bền vững. (Ảnh: VL)

Phát triển vùng gắn với chất lượng sống của người dân

Với mục tiêu tăng GRDP bình quân 9-11%/năm tại 6 vùng kinh tế-xã hội, Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt yêu cầu phát triển nhanh đi đôi với bảo đảm giới hạn sinh thái, phù hợp khả năng chịu tải của môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân. Sức chống chịu qua đó trở thành một yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh vùng.

Dây chuyền sản xuất rượu chuối mốc bản địa của Hợp tác xã Sơn Bua. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Đổi mới chế biến và bảo quản nông sản

Sau hợp nhất, không gian phát triển của ngành nông nghiệp Quảng Ngãi rộng lớn, sở hữu lợi thế đặc thù: Kinh tế biển-rừng. Với mục tiêu đưa sản phẩm nông nghiệp vươn xa, tỉnh xác định đổi mới sáng tạo trong chế biến và bảo quản nông sản là “chìa khóa” chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Sản xuất thép tại nhà máy của Tập đoàn Hòa Phát. (Ảnh: ĐỨC DŨNG)

Kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm

Luật Công nghiệp trọng điểm được xây dựng nhằm thúc đẩy, kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Ngành thuế đẩy mạnh rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế. (Ảnh: Minh Phương)

Làm sạch mã số thuế, phản ánh đúng trạng thái doanh nghiệp

Gần 600.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký tính đến tháng 6/2026. Xử lý hồ sơ tồn đọng cần vừa tháo gỡ nhanh cho doanh nghiệp tuân thủ, vừa sàng lọc các trường hợp lợi dụng pháp nhân để vi phạm pháp luật.

(Ảnh: TTXVN)

Chứng khoán ngày 9/9: Vn-Index đảo chiều giảm điểm, áp lực bán dâng cao cuối phiên

Phiên giao dịch ngày 9/9, thị trường chứng khoán Việt Nam đóng cửa trong sắc đỏ do sức ép từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản và chứng khoán. Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng và năng lượng duy trì sắc xanh, góp phần nâng đỡ thị trường. Chốt phiên, VN-Index giảm 3,32 điểm, xuống mức 1.827,12 điểm.

(Ảnh: HNV)

Đổi mới tư duy phát triển, đáp ứng yêu cầu của thời đại mới

Giai đoạn mới đòi hỏi chuyển trọng tâm sang năng suất, năng lực nội sinh, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, chuyển đổi số-xanh, chất lượng thể chế, phát triển con người. Đổi mới mô hình phát triển vì thế là đổi mới tư duy, cách phân bổ nguồn lực, mô hình doanh nghiệp, phương thức quản trị và thước đo thành công.

Hơn 100 sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng sẽ được giới thiệu tại “Sức sống hàng Việt”. (Ảnh: Cục Quản lý thị trường)

Đặc sản Cao Bằng xuống phố Tràng Tiền

Miến dong Phia Đén, bánh khảo, lạp sườn, thạch đen, mật ong người Tày, hạt dẻ Quây Sơn, măng khô Bảo Lạc, dao Phúc Sen… hơn 100 sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng sẽ được giới thiệu tại “Sức sống hàng Việt” số 13, từ ngày 11-13/9 tại 62 Tràng Tiền, Hà Nội.

Lễ khai mạc VITW 2026 diễn ra ngày 9/9, mở đầu cho ba ngày triển lãm và hội nghị tại VEC. (Ảnh: BTC cung cấp)

VITW 2026 quy tụ hơn 2.000 gian hàng công nghiệp và công nghệ

Diễn ra trong 3 ngày (9-11/9), Tuần lễ Công nghiệp và Công nghệ Việt Nam 2026 (VITW 2026) kết nối các hoạt động trưng bày, trình diễn công nghệ với các hội nghị chuyên ngành và giao thương, qua đó cập nhật những xu hướng đang định hình ngành công nghiệp toàn cầu.