Giữa thế trận chính trị phức tạp, khó đoán và nhu cầu cải cách ngày càng rõ nét, lá phiếu lần này được xem là thước đo quan trọng cho khả năng kiến tạo đồng thuận và duy trì ổn định của “xứ Chùa Vàng”.
Khoảng 50 triệu cử tri Thái Lan sẽ bầu ra tổng cộng 500 thành viên Hạ viện, trong đó 400 người được bầu từ các khu vực bầu cử địa phương và 100 người còn lại được phân bổ cho các đảng chính trị dựa trên tỷ lệ phiếu bầu phổ thông. Trước đó, hôm 1/2, Thái Lan đã tiến hành bỏ phiếu sớm bầu Hạ viện, mở đầu cho tiến trình tổng tuyển cử năm nay.
Thống kê từ Ủy ban Bầu cử Thái Lan cho thấy mức độ cạnh tranh cao của cuộc bầu cử, khi có tới 57 đảng chính trị tham gia giành ghế trong Hạ viện và hơn 90 ứng cử viên được đề cử cho ghế Thủ tướng. Tiến trình hình thành chính quyền mới nhiều khả năng còn kéo dài, khi kết quả kiểm phiếu chính thức có khi phải chờ, chậm nhất tới ngày 9/4 mới được công bố. Quốc hội mới phải triệu tập phiên họp để bầu Chủ tịch Quốc hội, sau đó Hạ viện bỏ phiếu để chọn thủ tướng mới.
Diễn ra trong bối cảnh chính trị-xã hội “xứ Chùa Vàng” xuất hiện nhiều chuyển động mới nhưng vẫn tiềm ẩn không ít yếu tố bất định, cuộc bầu cử Hạ viện ngày 8/2 tới được giới quan sát đặc biệt quan tâm, như một dấu mốc có thể định hình quỹ đạo phát triển của Thái Lan. Bước sang năm 2026, những thách thức kinh tế-xã hội ngày càng lộ rõ, nhất là khi Bộ Tài chính Thái Lan vừa hạ dự báo tăng trưởng năm 2025 xuống còn 2,2% và phát đi tín hiệu thận trọng cho năm 2026, phản ánh sức ép từ sự suy yếu của khu vực sản xuất công nghiệp cũng như những biến động kéo dài trong nội bộ chính trị.
Trong khi đà phục hồi kinh tế còn chậm, áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng đè nặng đời sống người dân, Thái Lan đối mặt các đòi hỏi cải cách ngày một rõ nét về chính sách phát triển. Bởi vậy, các vấn đề kinh tế-xã hội tiếp tục trở thành tâm điểm của chiến dịch tranh cử.
Bên cạnh đó, những yêu cầu về cải cách thể chế và nâng cao hiệu quả quản trị cũng ngày càng hiện rõ trong đời sống chính trị Thái Lan, phản ánh khát vọng hướng tới một mô hình phát triển bao trùm và bền vững hơn. Vì thế, cuộc bầu cử Hạ viện lần này không chỉ là lựa chọn thành phần nghị viện, mà còn được nhìn nhận như một phép thử đối với khả năng tự điều chỉnh của hệ thống chính trị Thái Lan sau nhiều năm giằng co giữa các xu hướng cải cách và bảo thủ.
Đáng chú ý, sự trỗi dậy của thế hệ cử tri trẻ, vốn lớn lên trong môi trường toàn cầu hóa và công nghệ số, đang góp phần làm thay đổi đáng kể không khí tranh cử, tạo nên những khác biệt rõ nét so với các kỳ bầu cử trước.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng tại châu Á-Thái Bình Dương, khả năng duy trì ổn định nội bộ và ra quyết định chính sách hiệu quả của Bangkok có ý nghĩa không nhỏ đối với cân bằng và hợp tác khu vực.
Thăm dò dư luận trước bầu cử cho thấy, đảng Tự hào Thái Lan (Bhumjaithai) do Thủ tướng tạm quyền Anutin Charnvirakul lãnh đạo, đang tiếp tục bám đuổi đảng Nhân dân (PP) về tỷ lệ ủng hộ, trong khi đảng Vì nước Thái (Pheu Thai), được gia đình cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra hậu thuẫn, cũng không kém cạnh. Trong bối cảnh tương quan lực lượng phân tán, giới phân tích nhận định, khó có đảng nào giành được đa số ghế áp đảo tại Hạ viện, khiến tiến trình hình thành chính phủ mới nhiều khả năng phụ thuộc các cuộc thương lượng hậu bầu cử. Cuộc tổng tuyển cử gần nhất của Thái Lan diễn ra tháng 5/2023 và Thủ tướng Anutin đã là thủ tướng thứ ba kể từ đó.
Nhìn từ bối cảnh đó, thách thức lớn nhất với Thái Lan không chỉ nằm ở việc hình thành Hạ viện mới, mà còn ở khả năng xây dựng đồng thuận chính trị đủ rộng để thúc đẩy các chương trình cải cách cần thiết. Kịch bản cải cách từng bước, dựa trên đối thoại và thỏa hiệp, đúng là có thể giúp duy trì ổn định ngắn hạn. Song, nếu khoảng cách giữa kỳ vọng xã hội và năng lực đáp ứng của thể chế tiếp tục kéo dài, nguy cơ phát sinh những bất ổn mới vẫn hiện hữu.
