Với yêu cầu khắt khe về vốn, nguồn nhân lực, quản trị rủi ro và tiêu chuẩn an toàn phòng, chống rửa tiền, các ngân hàng, công ty chứng khoán là những định chế tài chính có nhiều lợi thế tham gia thị trường tài sản mã hóa Việt Nam trong giai đoạn thí điểm từ nay đến năm 2030. Đón đầu cơ hội từ việc triển khai thực hiện Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán đã và đang có sự chuẩn bị cần thiết để sẵn sàng nhập cuộc.
Tài sản mã hóa tại Việt Nam ước đạt 220 tỷ USD
Dữ liệu kinh doanh tại Cổng Thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho thấy, đến nay đã có một số doanh nghiệp mới thành lập trong lĩnh vực kinh doanh tài sản mã hóa. Đó là Công ty CP sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX), Công ty CP sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX), Công ty CP sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh vượng, Công ty CP sàn giao dịch tài sản mã hóa HD (HDEX), Công ty CP sàn giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX), Công ty CP kinh doanh tiền mã hóa và tài sản mã hóa Vimexchange (Vimexchange)…
Phần lớn các doanh nghiệp này đều được thành lập từ đầu năm 2025 đến nay, có cổ đông tổ chức là công ty chứng khoán hoặc ngân hàng và đều có vốn "khủng". Trong đó, Vimexchange có vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng, đáp ứng đủ điều kiện về vốn điều lệ theo Nghị định 05/2025/NQ-CP.
Thông tin từ Bộ Tài chính cho biết, đến nay, chưa có doanh nghiệp nào chính thức nộp hồ sơ đăng ký cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam. Tuy nhiên đã có một số doanh nghiệp bày tỏ sự quan tâm và tiếp cận trao đổi ở cấp kỹ thuật với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để nắm rõ các điều kiện lập sàn giao dịch tài sản mã hóa, chuẩn bị cho việc nộp hồ sơ sau này.
Theo Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi, Bộ Tài chính sẽ sớm ban hành các quy định chi tiết, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an để xem xét, cấp phép cho doanh nghiệp theo đúng quy định.
Chia sẻ thông tin về thị trường tài sản mã hóa, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Công ty 1Matrix, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản mã hóa Việt Nam cho biết, token hóa tài sản thực (quá trình chuyển đổi các tài sản thật trong đời sống như bất động sản, tín dụng, hóa đơn thương mại thành các token kỹ thuật số trên blockchain) đang trở thành xu hướng không thể đảo ngược trên toàn cầu.
Còn theo ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), kinh tế số toàn cầu đang ở trong giai đoạn dịch chuyển mạnh mẽ với tài sản mã hóa có tốc độ tăng trưởng chưa từng có. Ông Vũ Quốc Huy minh họa bằng số liệu của Chainalysis: Giá trị giao dịch tài sản mã hóa trên chuỗi tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương vào thời điểm tháng 7/2022 đạt 81 tỷ USD/tháng nhưng đã tăng lên 244 tỷ USD/tháng vào cuối năm 2024. Khu vực này trở thành thị trường phát triển nhanh nhất thế giới.
Trong đó, dòng vốn tài sản mã hóa vào thị trường Việt Nam năm 2025 đã vượt 220 tỷ USD, tăng 55% so với năm trước. Các chuyên gia dự báo, sự bùng nổ của thị trường tài sản mã hóa sẽ tạo nền tảng để Việt Nam từng bước định vị vai trò trở thành trung tâm tài chính số của khu vực.
Minh bạch, an toàn cho nhà đầu tư
Tuy nhiên, ông Vũ Quốc Huy cũng nhận định, đa số các hoạt động giao dịch tài sản mã hóa vẫn diễn ra trên các sàn quốc tế, gây tổn hại về thuế và ảnh hưởng đến công tác phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố cũng như phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải xây dựng thị trường giao dịch tài sản mã hóa trong nước minh bạch, có kiểm soát và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.
Phát biểu ý kiến tại Diễn đàn “Thị trường tài sản số: Từ xu hướng tới bứt phá” được tổ chức trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia vừa qua, Thượng tá Nguyễn Thành Trung, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết, các tài sản mã hóa đang có xu hướng bị lợi dụng để huy động vốn và thực hiện các hoạt động trái phép trên không gian mạng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, gây thất thu thuế và ảnh hưởng đến công tác điều hành vĩ mô.
Chỉ trong thời gian từ tháng 12/2019 đến tháng 5/2024, đã phát hiện gần 20.000 vụ lừa đảo, liên quan hơn 17.000 đối tượng, gây thiệt hại hơn 12.000 tỷ đồng. Trong các vụ án, vụ việc lừa đảo chiếm đoạt trên không gian mạng, phần lớn tiền do phạm tội mà có được chuyển thành tài sản mã hóa thông qua giao dịch trao đổi, mua bán ngang hàng trên các sàn quốc tế với giá trị giao dịch có thể lên tới hàng nghìn tỷ đồng/ngày.
Từ thực tế đó, Thượng tá Nguyễn Thành Trung nhận định, việc giao dịch tài sản mã hóa thực hiện tại các sàn giao dịch trong nước được cấp phép sẽ góp phần giúp các cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, đồng thời trực tiếp bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư khi xảy ra tranh chấp.
Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, doanh nghiệp phát hành trên thị trường tài sản mã hóa phải là pháp nhân tại Việt Nam và dựa trên tài sản thực. Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, tỷ lệ sở hữu nước ngoài không quá 49%. Hạ tầng công nghệ cũng phải đáp ứng chuẩn an toàn cấp độ 4. Những điều kiện ngặt nghèo này có thể được coi là “bộ lọc” loại bỏ các mô hình rủi ro, tạo niềm tin cho nhà đầu tư, giúp Việt Nam hội nhập tiêu chuẩn quốc tế.
Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hà Duy Tùng cho biết, việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được thực hiện trên nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát, có lộ trình và minh bạch, hiệu quả nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia. Về các nhiệm vụ được giao, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang dự thảo Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết, xây dựng và lấy ý kiến góp ý cho các dự thảo văn bản hướng dẫn như bộ tiêu chí cấp phép cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, quy trình cấp/điều chỉnh/thu hồi giấy phép.
Theo dự báo của Boston Consulting Group, thị trường tài sản mã hóa toàn cầu có thể đạt quy mô 19.000 tỷ USD vào năm 2033, tương đương hơn 10% GDP toàn cầu.
