Theo nhóm nghiên cứu này, trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số mạnh mẽ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá tăng trưởng kinh tế với mục tiêu đầy tham vọng là đạt tốc độ tăng trưởng GDP hai con số.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, kinh tế số và kinh tế xanh được xem là một động lực then chốt, không chỉ tạo ra giá trị gia tăng lớn mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành nghề, tăng năng suất lao động và mở rộng không gian phát triển mới, phát triển bền vững cho nền kinh tế quốc dân.
Phân tích thực tế, nhóm nghiên cứu chỉ ra, bối cảnh hiện nay cho thấy kinh tế Việt Nam đã có những bước tăng trưởng ấn tượng sau công cuộc “Đổi mới”, song để hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số một cách bền vững, mô hình phát triển truyền thống sử dụng nhiều tài nguyên và phát thải cao không còn phù hợp.
Đáng chú ý, biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan (như ngập lụt, hạn hán) đang gia tăng, đe dọa trực tiếp đến nông nghiệp, công nghiệp và đời sống, đòi hỏi Việt Nam phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu sâu rộng, những biến động trong chuỗi cung ứng và xu hướng phát triển “xanh” trên thế giới cũng tạo sức ép buộc Việt Nam phải thay đổi chiến lược phát triển. Vì vậy, việc thúc đẩy tăng trưởng xanh nổi lên như một yêu cầu tất yếu để vừa duy trì tốc độ tăng trưởng cao vừa bảo vệ môi trường.
Xuất phát từ thực tế trên, nhóm nghiên cứu đề xuất 3 nhóm kiến nghị nhằm hướng tới phát triển kinh tế số, kinh tế xanh tạo động lực cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn:
Thứ nhất, xây dựng môi trường chính sách phù hợp với mục tiêu phát triển nền kinh tế số.
Theo đó, cần có một nền tảng chính sách thống nhất và khung pháp lý rõ ràng. Song song, cần thiết lập các cơ chế tài chính thuận lợi, trong đó ưu tiên hỗ trợ thuế, vốn, tín dụng cho các doanh nghiệp ICT, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và an ninh mạng. Cần có chính sách thúc đẩy đầu tư R&D trong doanh nghiệp, khuyến khích liên kết viện-trường-doanh nghiệp để tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Đồng thời, phát triển nhân lực là giải pháp mang tính chiến lược dài hạn. Song song, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào một số ngành nghề như sản xuất, nông nghiệp, y tế, giáo dục. Các giải pháp như cảm biến IoT, AI, blockchain... có thể mang lại hiệu quả vượt trội trong giám sát chuỗi cung ứng, sản xuất thông minh, và dịch vụ công chất lượng cao.
Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư vào vốn dữ liệu, tạo nền tăng cho nền kinh tế số. Cụ thể, xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng dữ liệu quốc gia cũng như xây dựng và phát triển chính sách bảo mật và quản lý dữ liệu. Ngoài ra, thúc đẩy đầu tư vào công nghệ số và giáo dục kỹ năng số. Đồng thời, xây dựng chính sách thúc đẩy chia sẻ và hợp tác dữ liệu, xây dựng môi trường pháp lý linh hoạt và thích ứng.
Thứ ba, thúc đẩy tăng trưởng xanh hướng tới phát triển bền vững dài hạn. Trong đó, Việt Nam cần thực hiện một số chính sách quan trọng nhằm giải quyết các thách thức về tài chính, công nghệ, hạ tầng và nhận thức cộng đồng. Các chuyên gia cho rằng, để xây dựng một nền tảng vững chắc cho chiến lược tăng trưởng xanh, Việt Nam cần tăng cường đầu tư và huy động nguồn lực tài chính.
Thêm vào đó, phát triển cơ sở hạ tầng xanh và công nghệ sạch. Bên cạnh đó, cải cách chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp. Hơn nữa, cần tăng cường giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao trong các lĩnh vực công nghệ xanh, năng lượng tái tạo và quản lý môi trường.
Ngoài ra, thúc đẩy các chính sách khuyến khích tiêu dùng xanh và thay đổi hành vi cộng đồng. Song song là thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng quốc tế và hợp tác khu vực.
