Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, thành phố phải nâng tầm quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, đồng bộ, khả thi, sông Đồng Nai cần được trả lại đúng vai trò là trục sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị.
Quyết liệt đánh thức tối đa lợi thế dòng sông
Với chiều dài hơn 586km tính từ đầu nguồn, trong đó đoạn qua thành phố Đồng Nai dài 234km, sông Đồng Nai là trái tim của hệ sinh thái với nhiều giá trị to lớn. Đây không đơn thuần là một dòng chảy vật lý đi cùng năm tháng, mà còn là hồn cốt ăn sâu vào tâm thức bao thế hệ “đi đâu xa cũng nhớ dòng sông”.
Sóng nước hiền hòa luôn nuôi dưỡng khát vọng của những con người Đồng Nai tiên phong kiến thiết quê hương thịnh vượng, đáng sống. Nhất là ở những nơi hội đủ điều kiện thuận lợi như các phường Trấn Biên, Biên Hòa, Long Hưng, dư địa tiềm năng, lợi thế riêng có của dòng sông đang được tập trung nỗ lực khai thác tối đa.
Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Trấn Biên Hồ Văn Nam cho biết, về lâu dài Trấn Biên cần được định hướng phát triển xứng tầm với vị trí của mình, lấy trục sông Đồng Nai làm không gian phát triển đô thị-dịch vụ, gắn với hình thành khu trung tâm hành chính mới tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1.
Những công trình giao thông trọng điểm mới đưa vào khai thác đang từng bước kiến tạo diện mạo đô thị hiện đại cho Trấn Biên phát huy tối đa lợi thế ven sông để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và thương mại. Đặc biệt, đề án chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 đến nay đã giải phóng mặt bằng đạt khoảng 96% mà không phải tổ chức bất kỳ một cuộc cưỡng chế nào. Trung tâm thương mại Aeon Mall quy mô lớn nhất khu vực miền nam cũng đang dần thành hình trên địa bàn.
Thời gian gần đây, nhiều dự án khu đô thị quy mô lớn ven sông Đồng Nai đã thu hút các nhà đầu tư tầm cỡ. Nổi bật như hai dự án được xây dựng tại xã Đại Phước với tổng kinh phí hơn 800 nghìn tỷ đồng có ý nghĩa quyết định trong việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng khu đô thị Nhơn Trạch, định hình phân khu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Các khu đô thị sinh thái ven sông như Aqua City, phường Long Hưng; khu đô thị tại Cù lao Tân Vạn, phường Biên Hòa; khu đô thị Hiệp Hòa, phường Trấn Biên…đều hướng đến mục tiêu hình thành khu đô thị, khu phức hợp dịch vụ mới, hiện đại, hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, phát triển du lịch bền vững.
Kiến tạo xung lực mới thúc đẩy phát triển bền vững
Hiện nay, từ vùng đất Nhơn Trạch công nghiệp hóa sôi động, nơi hạ lưu sông Đồng Nai tiếp tục tìm đường xuôi ra biển, ngược về phía rừng già đại ngàn Vườn Quốc gia Cát Tiên, điểm bắt đầu con sông đổ vào đất Đồng Nai ở xã Đăk Lua, xuất hiện rất nhiều cây cầu “nối những bờ vui” của cư dân đôi bờ, mở ra nhiều phương án phân bổ các hoạt động kinh tế-xã hội, kích hoạt không gian phát triển mới đặt trong tầm nhìn vùng.
Hệ thống cầu đường bộ kiên cố bắc qua sông như: Phú Mỹ 2, Cát Lái, Long Thành, Long Hưng, Đồng Nai, An Hảo, Bửu Hòa, Hóa An, Bạch Đằng 2, Thủ Biên, Mã Đà, Hiếu Liêm, Thanh Sơn, Tà Lài, Đăk Lua… đã được nhà nước, doanh nghiệp đầu tư nguồn lực lớn xây dựng, đưa vào phục vụ nhu cầu đi lại, tạo sức bật thúc đẩy kinh tế-xã hội.
Nhiều công trình ra đời nhờ sự phối hợp hiệu quả giữa lãnh đạo thành phố Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh. Nhằm tăng cường hoàn thiện trục “xương sống” kết nối liên hoàn, thành phố Đồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất sẽ khẩn trương thực hiện các dự án cầu Hiếu Liêm 2, Thạnh Hội 2, Tân Hiền, Tân An, Xóm Lá… Lựa chọn ưu tiên trong tương lai gần sẽ có tuyến Metro số 1 kéo dài từ Suối Tiên vượt sông Đồng Nai về cửa ngõ trung tâm thành phố trẻ.
Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh trong kỷ nguyên mới cũng đặt ra không ít bài toán thách thức đối với nhiệm vụ bảo vệ “di sản” sông Đồng Nai, đặc biệt bảo đảm chất lượng nguồn nước và bảo tồn, phát huy giá trị các di tích văn hóa-lịch sử ven sông.
Đồng chí Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai cho biết: Dải hành lang ven sông Đồng Nai là động lực tăng trưởng mới, nhưng mặt tiền cảnh quan sinh thái, văn hóa vô giá của thành phố chưa được đầu tư khai thác xứng tầm.
Trục động lực này còn đang bị chia cắt, băm nát bởi dự án nhỏ lẻ phân lô bán nền, nhà xưởng, kho bãi thô sơ và bến thủy tự phát, chưa được tận dụng khai thác tạo ra động lực trục đại lộ cảnh quan không gian công cộng ven sông phục vụ nhân dân.
Hiện nay, thành phố Đồng Nai xác định việc tái thiết không gian đô thị ven sông Đồng Nai là nhiệm vụ đột phá, mang ý nghĩa chiến lược trong giai đoạn phát triển mới. Đảng bộ, chính quyền đã hoạch định những giải pháp cốt lõi và rất nhiều ý tưởng quy hoạch lại hành lang lưu vực sông, từng bước thực hiện định hướng quy hoạch cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”.
Sông Đồng Nai hôm nay đang chở theo ước mơ viết nên những kỳ tích đổi mới của những con người năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. Hành động nghiêm túc, trách nhiệm cao sẽ quyết định Đồng Nai vươn tầm trở thành hình mẫu đô thị phát triển năng động, hiện đại, văn minh, hạnh phúc, nhưng vẫn không làm giảm đi vẻ đẹp thuần khiết, yên bình, thơ mộng của một thành phố đẳng cấp hướng ra sông.
