Theo Đồ án được phê duyệt, đến năm 2060, Thành phố Hồ Chí Minh - thành phố toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình - có trình độ phát triển ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới; là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á, có vai trò là cực tăng trưởng, động lực thúc đẩy phát triển vùng phía nam và cả nước; là khu vực có mức sống và chất lượng cuộc sống cao; kinh tế, văn hóa phát triển đặc sắc, thu hút các định chế tài chính và tập đoàn kinh tế quốc tế.
Phát triển mô hình đô thị đa trung tâm, hình thành 6 phân vùng
Mục tiêu phát triển không gian đô thị Thành phố Hồ Chí Minh theo hướng thúc đẩy sáng tạo, tương tác cao gắn với phát triển kinh tế tri thức, công nghệ cao, nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế-xã hội… Bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc không gian kiến trúc, cảnh quan, sinh thái đa dạng của thành phố, đặc biệt là các giá trị đặc trưng của đô thị vùng sông nước, cửa biển và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Về tính chất đô thị, Quyết định nêu rõ: Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị loại đặc biệt trực thuộc Trung ương; trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học kỹ thuật và công nghệ quan trọng của quốc gia, có vai trò tiên phong dẫn dắt đổi mới, sáng tạo; có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị quốc gia; là một trong những trung tâm du lịch, tài chính-thương mại và dịch vụ logistics của khu vực Đông Nam Á và châu Á-Thái Bình Dương; trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN.
Dự báo đến năm 2030, quy mô dân số khoảng 11,0-13,7 triệu người; đến năm 2040: khoảng 14-16,5 triệu người. Đến năm 2030, đất xây dựng toàn thành phố khoảng 100.000-105.000ha, (trung bình khoảng 73-95m2/người); trong đó, đất dân dụng khoảng 65.000-68.000ha (trung bình khoảng 47-62m2/người).
Đến năm 2040: đất xây dựng toàn thành phố khoảng 125.000-130.000ha (trung bình khoảng 75-93m/người); trong đó, đất dân dụng khoảng 85.000-88.000ha (trung bình khoảng 52-63m2/người).
Cấu trúc không gian thành phố phát triển theo 6 phân vùng gồm: phân vùng trung tâm và các phân vùng phía đông, phía tây, phía bắc, phía nam và phía đông nam.
Cụ thể 6 phân vùng:
Phân vùng đô thị trung tâm (khu vực nằm phía trong đường Vành đai 2 và nằm phía bắc kênh Đôi, kênh Tẻ);
Phân vùng phía đông (thành phố Thủ Đức hiện nay-dự kiến phát triển thành phân vùng đô thị Thủ Đức);
Phân vùng phía tây (gồm khu vực phía bắc phân vùng đô thị trung tâm và một phần khu vực phía nam-phần nằm phía tây sông Cần Giuộc của huyện Bình Chánh và phần phía tây Quốc lộ 1 thuộc quận Bình Tân hiện nay-dự kiến phát triển thành phân vùng đô thị Bình Chánh);
Phân vùng phía bắc (gồm huyện Củ Chi, huyện Hóc Môn và phần phía bắc Quốc lộ 1 thuộc Quận 12 hiện nay-dự kiến phát triển thành phân vùng đô thị Củ Chi-Hóc Môn);
Phân vùng phía nam (gồm khu vực phía nam Kênh Đôi thuộc Quận 8, khu vực phía đông sông Cần Giuộc thuộc huyện Bình Chánh, Quận 7 và huyện Nhà Bè hiện nay-dự kiến phát triển thành phân vùng đô thị Quận 7-Nhà Bè);
Phân vùng phía đông nam (gồm toàn bộ huyện Cần Giờ hiện nay-dự kiến phát triển thành phân vùng đô thị Cần Giờ).
Hành lang phát triển dọc sông Sài Gòn
Về định hướng các trục không gian và hành lang phát triển, Đồ án kế thừa nội dung điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025, tiếp tục phát triển theo 4 hướng là: hướng đông, hướng nam ra biển, hướng tây-bắc và hướng tây, tây-nam.
Bổ sung phát triển các trục không gian gồm:
4 trục theo hướng bắc-nam: Trục ven sông Sài Gòn-Huỳnh Tấn Phát; Quốc lộ 22-Trường Chinh-Cách Mạng Tháng Tám-Nguyễn Hữu Thọ; Đường Tỉnh 743-Vành đai 2-Nguyễn Lương Bằng-trục động lực phát triển mới phía tây Cần Giờ; Tỉnh lộ 10-Vành đai 2-Quốc lộ 50.
5 trục đông-tây: (i) Trục Quốc lộ 1A (ii) Trục qua sân bay (Phạm Văn Đồng-Nguyễn Thị Tú nối dài đến Long An); (iii) Võ Nguyên Giáp-Mai Chí Thọ-Võ Văn Kiệt-Võ Văn Kiệt kéo dài; (iv) Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Nguyễn Văn Linh, Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương (v) Cảng hàng không quốc tế Long Thành-Hoàng Quốc Việt-Trịnh Quang Nghị-Vành Đai 2-Trần Đại Nghĩa.
Hình thành các hành lang phát triển mới, gồm: Hành lang phát triển dọc sông Sài Gòn, lấy không gian ven sông Sài Gòn làm mặt tiền cho đô thị, từ khu vực trung tâm truyền thống ở ven sông, phát triển dải đô thị hai bên sông thành dải đô thị trung tâm - điểm đến mang bản sắc độc đáo, gắn với cảnh quan của dòng sông và lịch sử hình thành phát triển của thành phố.
Hành lang kinh tế ven biển, tổ chức hệ thống giao thông liên vùng, kết nối khu vực ven biển phía nam của thành phố với các tỉnh lân cận, đồng thời kết nối các trung tâm kinh tế biển như cảng trung chuyển quốc tế, các khu vực đô thị du lịch, công nghệ, sinh thái ven biển, lấn biển, khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ.
Tổ chức không gian sản xuất công nghiệp, công nghệ cao
Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục nâng cấp, phát triển và hình thành mới các khu công nghệ cao với tổng diện tích khoảng 2.200-2.600ha gồm: Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, khu công viên khoa học và công nghệ tại phân vùng đô thị Thủ Đức; khu công nghệ cao Phú Mỹ Hưng tại huyện Củ Chi hiện nay. Phát triển các khu công nghệ khác tại khu đô thị trung tâm và tại các khu vực huyện Củ Chi, Bình Chánh và Nhà Bè hiện nay.
Tại các khu hiện hữu, chuyển đổi không gian theo hướng tăng cường kết nối hoạt động sản xuất, tập trung nghiên cứu-phát triển, hoàn thiện hệ sinh thái sáng tạo để dẫn dắt trình độ công nghệ của khu vực và quốc gia…
Tập trung phát triển chức năng công nghiệp gồm 33 khu công nghiệp, 3 khu chế xuất và 7 cụm công nghiệp, quy mô khoảng 9.200-10.200ha tại các khu vực dọc theo Vành đai 3, tuyến tránh của Quốc lộ 22, cảng Hiệp Phước và một số khu vực thuận lợi kết nối giao thông và chuyển đổi chức năng tại Bình Chánh, Củ Chi, Bắc Cần Giờ hiện nay…
Ưu tiên phát triển quỹ nhà ở chi phí thấp và nhà ở cho thuê
Về định hướng phát triển nhà ở, dự kiến đến năm 2030, chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở bình quân toàn thành phố đạt khoảng 27-30 m2/người, đến năm 2040 đạt khoảng 30-32 m2/người. Phát triển nhà ở gắn với quá trình phát triển mở rộng đô thị; cải tạo chỉnh trang và tái thiết các khu vực trong thành phố nhằm nâng cao điều kiện ở và chất lượng sống của người dân đô thị, nông thôn.
Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phát triển nhà ở chung cư chiếm tỷ trọng lớn trong các loại hình xây dựng nhà ở mới, bảo đảm điều kiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung, nhà ở công nhân, nhà ở học sinh, sinh viên… đồng bộ với việc phát triển các trung tâm đào tạo, khu công nghiệp, khu chế xuất tại các phân vùng phát triển của thành phố... Ưu tiên phát triển quỹ nhà ở chi phí thấp và nhà ở cho thuê, xây dựng nhà ở cho học sinh, sinh viên; xây dựng quỹ nhà ở chính sách (dành cho các gia đình chính sách, người có công với cách mạng).
