Nâng cao vai trò của Quốc hội, làm tốt công tác lập pháp, giám sát tối cao

Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tiến hành giám sát 2 chuyên đề trong năm 2027, gồm: việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp và việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021-2026.

Vào thời điểm này, trên khắp mọi miền cả nước công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đang được tiến hành khẩn trương, chu đáo. Điều mà các cử tri quan tâm và kỳ vọng đó là chất lượng các đại biểu và việc thực hiện các cam kết trước cử tri.

Sáng 9/3, Đoàn công tác của Hội đồng Bầu cử quốc gia do Thượng tướng Trần Quang Phương, Phó Chủ tịch Quốc hội, Trưởng Tiểu ban Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội làm Trưởng đoàn có buổi làm việc với Ủy ban Bầu cử tỉnh Cà Mau.

Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cử tri tỉnh Đắk Lắk sẽ bầu ra 15 đại biểu Quốc hội khóa XVI; 84 đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh và 2.445 đại biểu Hội đồng nhân dân xã, phường.

Sáng 6/3, đồng chí Nguyễn Đức Hải, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia cùng các thành viên đoàn công tác đã đến kiểm tra, giám sát công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại phường Vũng Áng (Hà Tĩnh).

Ngày 4/3, tại Khánh Hòa, Đoàn kiểm tra, giám sát số 25, do đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc và kiểm tra thực tế tại đơn vị bầu cử số 2, điểm bầu cử số 12, phường Nha Trang.

Chiều 3/3, Đoàn giám sát, kiểm tra của Hội đồng Bầu cử quốc gia và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh làm Trưởng đoàn, đã tiến hành giám sát, kiểm tra công tác bầu cử Đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Hưng Yên.

Nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026, sáng 24/2, tại trụ sở các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm việc với các Ủy ban của Quốc hội về triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.

Chiều 23/2, tại Hà Nội, nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đến thăm, làm việc với Kiểm toán Nhà nước.

Ngày 1/2, tiếp tục chương trình công tác, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Bầu cử quốc gia đến giám sát, kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại thành phố Cần Thơ.

Chiều 24/12, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua 3 Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về hoạt động giám sát của Quốc hội, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân và giám sát văn bản quy phạm pháp luật.

Tại Nghị quyết, Quốc hội yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm phù hợp với tổ chức bộ máy sau sắp xếp; đẩy nhanh lộ trình cải cách tiền lương và tiến tới trả lương theo vị trí việc làm gắn với kết quả đánh giá theo sản phẩm đầu ra.

Quốc hội yêu cầu trong năm 2026 cần thực hiện ngay các biện pháp cấp bách kiểm soát, ngăn chặn và khắc phục, cải thiện tình trạng ô nhiễm không khí tại thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh; phấn đấu đến năm 2030, tại Hà Nội, nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm giảm khoảng 20% so với mức trung bình năm 2024.

Để công tác giải quyết kiến nghị của cử tri không chỉ dừng lại ở con số thống kê mà tạo chuyển biến thực chất trong đời sống nhân dân, đại biểu Quốc hội đề nghị thời gian tới, phải giải quyết kiến nghị cử tri theo hướng thực chất, đo bằng kết quả ngoài thực tiễn, đây mới là thước đo cuối cùng về sự hài lòng của người dân.

Trong tuần làm việc thứ 7 này, Quốc hội đã tổ chức phiên thảo luận toàn thể về việc thực hiện chín nghị quyết giám sát chuyên đề và bảy nghị quyết chất vấn của Quốc hội Khóa XIV, XV, với nội dung các nghị quyết trải rộng trên 17 lĩnh vực then chốt.

Đánh giá cao những động thái quyết liệt của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước trong ổn định thị trường vàng, đại biểu Quốc hội cũng bày tỏ lo ngại chênh lệch giá vàng tăng mạnh trở lại sẽ tiềm ẩn nguy cơ đầu cơ và thao túng thị trường.

Sáng 3/12, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo về kết quả thực hiện 16 Nghị quyết của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề, chất vấn.

Nhất trí với quy định miễn thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản nhóm III, IV trong tình huống khẩn cấp, song đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ tiêu chí xác định tình trạng khẩn cấp, giới hạn phạm vi, khối lượng có thể khai thác, có cơ chế giám sát chặt chẽ để tránh lạm dụng, khai thác bừa bãi, sai mục đích. 

Sáng 27/11, tiếp tục chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, dưới sự chủ tọa của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, các đại biểu Quốc hội thảo luận sôi nổi tại hội trường dự án Luật Tiết kiệm, chống lãng phí (sửa đổi).

Ngày 24/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng năm 2025 và nhiệm kỳ Đại hội XIII. Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Nêu thực tiễn thời gian qua cho thấy không ít tổ chức, cá nhân bị "ép" mua bảo hiểm thông qua kênh ngân hàng, các đại biểu Quốc hội đề nghị phải đặt hoạt động kinh doanh bảo hiểm này trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, có chế tài nghiêm minh, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia bảo hiểm.

Góp ý dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi), đại biểu Quốc hội đề nghị sửa luật cần xử lý triệt để các điểm “vướng” trong quy định để tránh chồng chéo, kéo dài thời gian, nhất là ở khâu cấp phép và thẩm tra dự án, cũng như dứt khoát khắc phục “căn bệnh trầm kha” dự án bị điều chỉnh nhiều lần, đội vốn.

Việc sửa đổi Luật Xây dựng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý mới, góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nâng cao hiệu quả và an toàn trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Theo các đại biểu Quốc hội, cần thực hiện nghiêm nguyên tắc đầu tư tập trung, ưu tiên các dự án trọng điểm, tạo giá trị tăng cao. Đi cùng với đó là tăng cường cơ chế giám sát, công khai kết quả giải ngân, coi hiệu quả đầu tư công là tiêu chí đánh giá năng lực điều hành của từng bộ, ngành, địa phương.

Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) bày tỏ lo lắng về những tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với thanh, thiếu niên, tạo ra “vòng xoáy vô hình” gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

Luật Điều ước quốc tế năm 2016 góp phần quan trọng trong việc tạo lập cơ sở pháp lý cho hoạt động ký kết, gia nhập và thực hiện các điều ước quốc tế, nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ triển khai, luật cần được sửa đổi, bổ sung nhằm phù hợp tình hình hiện nay. 

Nêu thực tế nhiều trường hợp cơ quan chịu giám sát chậm báo cáo hoặc chỉ “trả lời hình thức”, các đại biểu Quốc hội kiến nghị xem xét thiết lập cơ chế hậu giám sát theo hướng bắt buộc báo cáo định kỳ kết quả thực hiện kiến nghị giám sát, có chế tài rõ ràng với những trường hợp chậm khắc phục, gắn trách nhiệm người đứng đầu.

HĐND tỉnh Ninh Bình đã tăng cường giám sát hoạt động về “Công tác sắp xếp, tổ chức, vận hành bộ máy; việc quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức của chính quyền địa phương cấp xã khi thực hiện các kết luận, nghị quyết của Trung ương, của tỉnh năm 2025”