Bên cạnh công tác lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, công tác giám sát là một nhiệm vụ quan trọng của các đại biểu. Thông qua giám sát sẽ đánh giá được việc thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực Nhà nước ra sao, chất vấn có đi đến tận cùng trách nhiệm hay không và sau giám sát, kiến nghị có được thực hiện đến cùng hay không?
Trách nhiệm công khai, minh bạch hoạt động giám sát
Sửa đổi sau 10 năm, lần đầu tiên Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 đã dành một điều khoản riêng về trách nhiệm công khai, minh bạch hoạt động giám sát.
Theo đó, các chương trình, kế hoạch giám sát, báo cáo kết quả giám sát, nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát và báo cáo kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, văn bản trả lời chất vấn, văn bản giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri và các văn bản khác theo quy định của pháp luật phải được đăng tải trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của Quốc hội, Hội đồng nhân dân hoặc phương tiện thông tin đại chúng hoặc công khai bằng một trong các hình thức khác theo quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Luật cũng bổ sung, mở rộng thẩm quyền giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri cho các chủ thể hoạt động chuyên môn sâu, thường xuyên như Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Ban của Hội đồng nhân dân tham gia giám sát nội dung này. Việc mở rộng chủ thể giám sát nhằm nâng cao hiệu quả, tăng tính chuyên môn trong theo dõi, đôn đốc việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri.
Một điểm mới đáng chú ý của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 là bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát, bảo đảm sự liên thông, chia sẻ dữ liệu giám sát giữa các chủ thể giám sát, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan thanh tra, kiểm toán và cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khác có trách nhiệm tăng cường ứng dụng công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số để chia sẻ dữ liệu dùng chung, tạo điều kiện cho các chủ thể giám sát tiếp cận thông tin, tài liệu về hoạt động thanh tra, kiểm toán và các thông tin khác có liên quan để phục vụ hoạt động giám sát.
Luật cũng bổ sung quy định về giám sát trách nhiệm tuân thủ việc tổ chức lấy ý kiến trong quá trình xây dựng dự án luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 chính là hành lang pháp lý quan trọng để các đại biểu và cử tri cùng “soi chiếu” để hoạt động giám sát không dừng ở kiến nghị hình thức mà gắn với trách nhiệm thực thi.
![[Infographic] Các đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội tại tỉnh Hưng Yên](https://cdn.nhandan.vn/images/cnNUWVEXx8JlpQN6Bf3-qfAKVXIa_YmvVCMKoiZ2KKMJCVSMUxecbM42ek6XKq77HoNk0OJ9X9ZcQqZt69WGiQ/hung-yen-thumb-9697.png.avif)
Chất vấn đến tận cùng, kiến nghị giải quyết đến nơi, đến chốn
Qua hội nghị tiếp xúc, được nghe tiểu sử tóm tắt và chương trình hành động của những người ứng cử, nhất là những ứng cử viên đại biểu Quốc hội, cử tri Võ Văn Đức, xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị bày tỏ mong muốn các đại biểu không chỉ có trình độ chuyên môn cao mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng; không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, giữ gìn sự liêm chính, minh bạch, thực hiện hiệu quả quy định về giám sát.
“Các đại biểu cần phải rất quyết liệt trong việc giám sát thực thi pháp luật, đặc biệt là trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đại biểu cần đóng góp những ý kiến sâu sắc để xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, gỡ bỏ các "điểm nghẽn" về cơ chế, giúp thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển bền vững. Bên cạnh đó, các đại biểu thực sự gần dân, lắng nghe và thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, từ đó củng cố niềm tin của nhân dân vào Nhà nước và tương lai phát triển bền vững của đất nước”, cử tri Võ Văn Đức chia sẻ.
Nghiên cứu kỹ thông tin các ứng cử viên được niêm yết tại địa bàn khu dân cư, cũng như thường xuyên cập nhật thông tin các kỳ họp Quốc hội thời gian qua, bà Vũ Thị Dương, xã Vĩnh Hưng, tỉnh Phú Thọ cho rằng, chất lượng, trình độ của các ứng cử viên ngày càng cao, nhiều quyết sách quan trọng của đất nước khi được xem xét thông qua đều đã lắng nghe ý kiến, kiến nghị từ nhân dân, phản ánh được thực tiễn cuộc sống.
Tuy nhiên, theo cử tri Vũ Thị Dương, các đại biểu được dân lựa chọn, tin tưởng bỏ phiếu để đại diện cho dân tại cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 cần quyết liệt hơn nữa, giám sát mạnh hơn nữa các kiến nghị của cử tri địa bàn mình ứng cử, qua đó giúp dân giải quyết các tồn tại, bất cập một cách “gọn ghẽ”, đi đến cùng vấn đề, không để kéo dài năm này qua năm khác.
Là một cử tri trẻ, anh Lê Hải Phúc, phường Định Công, thành phố Hà Nội bày tỏ sự quan tâm đến việc giám sát trách nhiệm tuân thủ việc tổ chức lấy ý kiến trong quá trình xây dựng dự án luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. “Em học luật nên hay để ý đến những chính sách được ban hành, thực thi. Ví dụ như vướng mắc từ việc triển khai Nghị định số 46 về kiểm tra an toàn thực phẩm gây ùn ứ tại nhiều cửa khẩu thời gian trước. Em mong các đại biểu giám sát hiệu quả hơn nữa việc lấy ý kiến đánh giá tác động của các chính sách, đặc biệt là các chính sách ảnh hưởng nhiều đến hoạt động của người dân, doanh nghiệp“, cử tri Phúc bày tỏ mong muốn.
