Ổn định, thống nhất, đáp ứng yêu cầu của người dân và xã hội
Trước phiên thảo luận, Quốc hội đã nghe Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình trình bày báo cáo tổng hợp việc thực hiện 16 nghị quyết của Quốc hội về giám sát và chất vấn.
Về lĩnh vực thanh tra, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho biết, trong nhiệm kỳ, Chính phủ, Thủ tướng đã tập trung chỉ đạo các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương khẩn trương hoàn thành việc giải quyết khó khăn, vướng mắc đối với các dự án và đạt kết quả tích cực. Qua thanh tra đã kiến nghị xử lý tài chính, thu hồi tài sản cho Nhà nước và chuyển nhiều vụ việc sang cơ quan điều tra. Công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Với lĩnh vực nội vụ, việc tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, thiết lập cơ sở pháp lý vững chắc để tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của Chính phủ, chính quyền địa phương. Đặc biệt, Chính phủ, Thủ tướng đã chỉ đạo thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy các bộ, ngành Trung ương đạt nhiều kết quả tích cực, hoàn thiện mô hình tổ chức bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Chính phủ đã triển khai sắp xếp tổ chức các cơ quan chuyên môn ở địa phương, bảo đảm tương đồng với việc sắp xếp các bộ, ngành ở Trung ương; ban hành các văn bản quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, hướng dẫn để chính quyền địa phương hai cấp sớm hoạt động ổn định, thống nhất, đáp ứng yêu cầu của người dân và xã hội với tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội cơ bản được bảo đảm.
Trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, Chính phủ, Thủ tướng đã chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, thị trường bất động sản và triển khai Đề án xây dựng ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội. Việc đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là cao tốc Bắc-Nam phía Đông, các vành đai Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và sân bay Long Thành được ưu tiên.
Với lĩnh vực tài chính, ngân hàng, công tác lập dự toán, phân bổ, quản lý sử dụng ngân sách Nhà nước, tài sản công được kiểm soát chặt chẽ. Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Chính phủ đã thực hiện chuyển giao bắt buộc với ba ngân hàng mua bắt buộc và Ngân hàng Đông Á. "Đến cuối tháng 10/2025, tỷ lệ nợ xấu nội bảng được kiểm soát ở mức 1,64%. Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống được cải thiện, bảo đảm đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế…", Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh.
Phiên thảo luận được đông đảo cử tri chờ đợi bởi đây là dịp để Quốc hội thực hiện cơ chế hậu kiểm toàn diện, đánh giá tổng thể kết quả thực hiện các nghị quyết giám sát chuyên đề, chất vấn trong suốt hai nhiệm kỳ qua.
Khẳng định rõ vai trò của Quốc hội trong kiểm soát quyền lực
Trong phiên thảo luận toàn thể tại hội trường về báo cáo tóm tắt việc thực hiện đối với các nghị quyết của Quốc hội nhiệm kỳ Khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề, chất vấn, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất và đánh giá cao chất lượng báo cáo cũng như sự thẳng thắn của các thành viên Chính phủ khi nhìn thẳng, nói rõ những việc làm được, những vấn đề còn tồn tại, chưa hiệu quả, cũng như các nguyên nhân và giải pháp khắc phục khi thực hiện các nghị quyết của Quốc hội trên tất cả các lĩnh vực một cách khá đầy đủ, chi tiết.
Tuy vậy, các cơ quan của Quốc hội cũng đã chỉ rõ những nhiệm vụ còn chậm tiến độ hoặc chuyển biến chưa rõ nét trong từng lĩnh vực. Những tồn tại này chính là trọng tâm đã được các đại biểu Quốc hội xem xét, thảo luận kỹ lưỡng trong phiên họp này. Theo các đại biểu Quốc hội, chỉ khi làm rõ được nguyên nhân của những vấn đề chưa được xử lý dứt điểm hoặc còn chậm chuyển biến cũng như trả lời những câu hỏi: Trách nhiệm thực thi thuộc về ai? Các nghị quyết giám sát và chất vấn của Quốc hội đã thật sự khả thi, sát thực tiễn hay chưa?..., hoạt động giám sát của Quốc hội mới thật sự là công cụ kiểm soát quyền lực hiệu quả. Qua đó, củng cố niềm tin của cử tri, đồng thời tạo áp lực tích cực để các cơ quan thực thi nhiệm vụ đúng thời hạn, đúng trách nhiệm.
Trên cơ sở phiên thảo luận, dự kiến cuối Kỳ họp thứ 10 này (chiều 11/12/2025), Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Nghị quyết về việc thực hiện một số nghị quyết của Quốc hội nhiệm kỳ Khóa XIV và Khóa XV về giám sát chuyên đề, chất vấn. Nghị quyết này không chỉ mang tính tổng kết mà còn có ý nghĩa chuyển tiếp quan trọng: xác định những nhiệm vụ chưa hoàn thành, giao rõ trách nhiệm, thời hạn, yêu cầu cụ thể đối với từng bộ, ngành, từng cơ quan tư pháp. Điều này sẽ bảo đảm tính liên tục, không gián đoạn trong giám sát của Quốc hội, điều đặc biệt quan trọng trong bối cảnh yêu cầu đổi mới phương thức giám sát đang đặt ra ngày càng cao.
Song song với hoạt động hậu kiểm, Quốc hội cũng cần rút ra những kinh nghiệm tốt để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu lực giám sát và chất vấn trong thời gian tới. Nhiều ý kiến chuyên gia, đại biểu Quốc hội đã đề xuất mô hình giám sát hiện đại, dựa trên dữ liệu và công nghệ, với hệ thống chỉ số đo lường cụ thể, có thể kiểm chứng theo thời gian thực, giúp quá trình điều hành và hoạch định chính sách trở nên linh hoạt, minh bạch và khoa học hơn. Đây là hướng đi phù hợp xu thế chuyển đổi số, giúp giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội không chỉ dựa vào báo cáo hành chính mà trở nên chủ động, chính xác, minh bạch hơn.
Phiên thảo luận quan trọng này vì thế không chỉ mang tính tổng kết, mà còn là thước đo hiệu quả đổi mới của Quốc hội, khẳng định rõ vai trò của Quốc hội trong kiểm soát quyền lực, một yêu cầu ngày càng cấp thiết trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ■
