Sâu đậm dấu ấn 10 năm
Ngày 14/1/2022, Ashui Awards trang trọng tổ chức lễ trao giải lần thứ 10, trong không gian triển lãm được thiết kế ấn tượng mang tên Sao Khuê nằm trong khuôn viên Văn Miếu -Quốc Tử Giám trầm mặc cổ kính. Năm 2021 đầy khó khăn vì dịch bệnh khó lường vừa đi qua không ngăn được đội ngũ những người làm kiến trúc-xây dựng sáng tạo nhiều công trình để lại dấu ấn sâu đậm. Văn phòng thiết kế 23 độ 5, với bốn công trình lọt vào danh sách đề cử chính thức đã xứng đáng đoạt danh hiệu “KTS của năm”. Ngôi trường liên cấp IGC Tây Ninh đã mang lại giải “Công trình của năm” cho KIENTRUC O.
Tổ hợp Becamex Tokyu Hikari Complex do Takashi Niwa Architects thiết kế trở thành “Dự án tương lai của năm”. Danh hiệu “Xây dựng Xanh của năm” được trao tặng cho The Vibes Co-Space của Infinitive Architecture. JK House do lequang architect(s) thiết kế trở thành “Nhà ở của năm”, Thanh Long Bay Gallery ghi nhận “Nội thất của năm” cho nhà thiết kế MIA Design Studio. Và Làng Hạnh phúc do Quỹ Sống thực hiện đã xuất sắc được xướng tên “Dự án chung tay của năm”...
Đặc biệt, ba gương mặt nổi trội cũng đã được Ashui Awards tôn vinh ở dấu mốc lần thứ 10 đáng nhớ này. Danh hiệu “Kiến trúc sư của Thập kỷ” được trân trọng trao cho ba cái tên KTS, vốn đã trở nên quen thuộc với cộng đồng yêu kiến trúc nhờ từng nhiều lần có công trình được đề cử và đoạt giải trong suốt 10 mùa giải đã qua: Nguyễn Hoàng Mạnh, Võ Trọng Nghĩa và Đàm Huỳnh Quốc Vũ. Họ đều được “con mắt xanh” Ashui Awards phát hiện và ghi nhận đầu tiên. Và nhờ bệ phóng hữu hiệu này mà đã có bước phát triển nghề nghiệp rất đáng ghi nhận sau đó. Riêng trường hợp KTS Võ Trọng Nghĩa, dù trở thành gương mặt KTS của năm 2012 khi tên tuổi đã vươn xa khỏi biên giới nhưng mối duyên với Ashui của anh chính là Giải đặc biệt trong cuộc thi “Tôn vinh thành phố” do Ashui.com cùng Tạp chí Quy hoạch Xây dựng tổ chức từ năm 2004. Sau giải thưởng này, anh rời Nhật Bản, hành nghề và bắt đầu định vị tên tuổi nơi quê nhà.
Cho tới nay, ngoài Giải thưởng Kiến trúc quốc gia được tổ chức định kỳ hai năm một lần, ngoài giải Loa Thành dành cho đối tượng sinh viên chuyên ngành với các đồ án tốt nghiệp xuất sắc, Ashui Awards là sân chơi duy nhất vinh danh những cái tên nổi bật làm nên diện mạo kiến trúc-xây dựng mỗi năm.
Nâng dần số lượng hạng mục và chốt lại ở con số 10 từ năm 2019 là nỗ lực của BTC giải thưởng, để bắt nhịp và đón đầu từng nhịp đập hối hả, gấp gáp của đời sống kiến trúc toàn cầu. Đội ngũ điều hành đã phải nỗ lực không ngừng nghỉ, để Ashui Awards dần đạt tới tầm vóc “Giải Oscar trong lĩnh vực kiến trúc-xây dựng” như kỳ vọng gửi gắm ban đầu. Nhà sáng lập Lê Việt Hà chia sẻ, “tôi đã nhận thấy sự tương đồng rất lớn giữa công trình kiến trúc và tác phẩm điện ảnh. Cả hai đều là sản phẩm sáng tạo của cả tập thể, với rất nhiều thành phần cùng chung tay, góp sức. Vì thế, trong mỗi kỳ trao giải Ashui Awards, sẽ chỉ có một cái tên sáng giá duy nhất được vinh danh ở mỗi hạng mục. Giải không mang giá trị vật chất, “nhà quán quân” chỉ được nhận tấm bằng chứng nhận. Nhưng những gì mà họ nhận được sau đó (cơ hội được hỗ trợ truyền thông, được phát triển nghề nghiệp, được mời tham gia trong những dự án quy mô, hấp dẫn...) là vô giá, không thể đong đếm bằng tiền. Ðó là giá trị mà Oscars đang mang lại, cho những nghệ sĩ xuất sắc được vinh danh. Ðó cũng là điều mà chúng tôi đang nỗ lực hướng tới, với Ashui Awards”.
Giới làm nghề đã dành cho giải thưởng những lời đánh giá tích cực. KTS Nguyễn Hoàng Mạnh (MIA Design Studio) chia sẻ: “Ashui Awards là một sân chơi lớn và thú vị trong ngành xây dựng hàng năm. Thông qua giải thưởng này, chúng ta sẽ phát hiện những gương mặt mới đóng góp cho nền kiến trúc Việt Nam và những công trình xuất sắc tạo ra ảnh hưởng tích cực đến xã hội và hướng tới phát triển bền vững các đô thị”. Còn theo đánh giá của KTS Đàm Huỳnh Quốc Vũ (Văn phòng KIENTRUC O) “Ashui Awards đang tạo ra một luồng năng lượng tích cực kết nối giới KTS và giúp họ có cơ hội chia sẻ những niềm vui, những thành quả đối với nền kiến trúc Việt Nam”.
Nhờ thế, với 10 cái tên được xướng lên đầy trang trọng cho 10 hạng mục vào đúng ngày cuối năm, có thể coi Ashui Awards như một chiếc hàn thử biểu giúp phản ánh chính xác xu hướng vận hành, trào lưu phát triển của nghệ thuật kiến trúc trong suốt một năm trời.
Hòa cùng dòng chảy kiến trúc đương đại
Nhìn lại chặng đường 10 năm qua, có thể thấy Ashui Awards đã có tác động không nhỏ trong việc thúc đẩy lộ trình phát triển của kiến trúc nước nhà. Nỗ lực kiếm tìm, bình chọn và tôn vinh mang lại một góc nhìn chính xác từ cộng đồng, rằng kiến trúc sư là một nghề thực sự có giá trị và những sản phẩm mà họ dồn tâm sức sáng tạo đang khiến chất lượng cuộc sống của chúng ta ngày một cải thiện tốt hơn. Thêm nữa, giải thưởng cũng bắc nhịp cầu nối hữu hiệu giúp các lĩnh vực trong ngành kiến trúc-xây dựng kết nối mật thiết với nhau. Ngoài ra, việc chỉ chọn một cái tên duy nhất cho mỗi hạng mục giúp hiệu ứng truyền thông lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng, người ngoại đạo cũng có thể dễ dàng lưu vào bộ nhớ. Ở chiều ngược lại, sự ghi nhận của xã hội buộc giới chuyên môn phải hành nghề với tâm thế cẩn thận hơn, đạt chất lượng cao hơn, chỉ có thể cạnh tranh tích cực bằng việc nâng cao năng lực sáng tạo từ đó làm trong sạch dần môi trường hành nghề.
Kết quả cuối cùng có 50% đến từ lá phiếu cộng đồng và 50% từ Hội đồng tuyển chọn. Với danh sách thành viên Hội đồng được công khai từ rất sớm, được thay đổi một phần và ngày càng được trẻ hóa theo từng năm, các thí sinh có thể đong đếm được năng lực, uy tín của từng tên tuổi “cầm cân nảy mực”. Lựa chọn người làm chuyên môn, có uy tín trong giới chứ không nệ vào học hàm, học vị hay phải là lãnh đạo cơ quan nhà nước cũng là một tiêu chí được Ashui nhất quán thực hiện. Mọi đề cử đều được xem xét bình đẳng ở góc độ ý nghĩa xã hội, ở chiều sâu thông điệp và triết lý cũng như năng lực hình thành xu hướng thiết kế mới, tạo ra những tác động tích cực thúc đẩy dòng chảy kiến trúc đương đại nên đạt tới sự công khai-minh bạch-chính xác và luôn nhận được sự đồng thuận cao sau mỗi kỳ trao giải.
Khả năng phát hiện, cổ xuý những nhân tố mới mẻ cũng là một điểm mạnh của giải thưởng thường niên này. Ashui Awards không chỉ là sân chơi đầu tiên gọi tên những KTS tài năng như Hoàng Thúc Hào, Nguyễn Hoàng Mạnh, nhóm A21... mà còn đưa những công trình tâm huyết của họ đi xa hơn. Như điểm trường Bó Mon (Tú Hang, Yên Châu, Sơn La)- “Dự án chung tay của năm 2020” của KIENTRUC O vừa nhận Giải Bạc Giải thưởng Kiến trúc quốc gia. Như một số công trình vươn ra ngoài biên giới sau khi được Ashui Awards ghi nhận trước đó. KTS Võ Trọng Nghĩa chia sẻ tại Ashui Pavilion 2021: “Ashui ngày càng có những đóng góp tuyệt vời cho kiến trúc Việt Nam khi lựa chọn được những cá nhân, doanh nghiệp rất xứng đáng. Tôi đã đi nhiều nơi trên thế giới để nhận giải thưởng và nhận thấy không gian trao giải và triển lãm của Ashui Awards luôn rất đặc biệt và hiếm có”.
KTS Lê Việt Hà từng bày tỏ: “Thông qua việc bình chọn, vinh danh các kiến trúc sư, công trình, doanh nghiệp trong ngành, chúng tôi hy vọng sẽ góp phần định hướng, cổ xúy cho những xu hướng kiến trúc và xây dựng bền vững, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng đa dạng của cộng đồng”. Mong và chúc thương hiệu Ashui Awards ngày một đi xa, trong thập kỷ phát triển kế tiếp.
Tháng 9/2000, mạng Ashui.com do KTS Lê Việt Hà sáng lập và đảm nhiệm vai trò Chủ tịch được thành lập nhằm hướng tới cái đích truyền thông và kết nối giới hoạt động kiến trúc qua mạng internet. Cái tên Ashui là tổ hợp các chữ cái đầu tiên của năm chuyên mục chính (bằng tiếng Anh) trên diễn đàn lúc bấy giờ là Architecture, Structure, Housing, Urban management, Interior design.
Năm 2012, được khơi nguồn cảm hứng từ cuộc bình chọn uy tín của tạp chí Time mang tên “Nhân vật của năm”, Ashui Awards chính thức khai sinh với hạng mục duy nhất “Kiến trúc sư (KTS) của năm” (Architect of the Year). Ðể rồi sau một thập kỷ hòa cùng dòng chảy kiến trúc-xây dựng đương đại nước nhà, giải thưởng được tổ chức đều đặn thường niên này đã hoàn thiện bộ khung với 10 mảnh ghép hoàn chỉnh. Với những chữ cái khởi đầu theo thứ tự bảng chữ cái tiếng Anh-từ A tới J bao gồm Kiến trúc sư của Năm-Architect of the Year, Công trình của Năm-Building of the Year, Nhà thầu của Năm-Contractor of the Year, Chủ đầu tư của Năm-Developer of the Year, Hãng Kỹ thuật của Năm-Engineering of the Year, Dự án Tương lai của Năm-Future Project of the Year, Xây dựng Xanh của Năm-Green Build of the Year, Nhà ở của Năm-Housing of the Year, Nội thất của Năm-Interior of the Year và Dự án Chung tay của Năm-Joint Effort Project of the Year.
