“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Tại Hội nghị An ninh Munich 2026 vừa diễn ra ở Đức, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng, Ukraine cần các bảo đảm an ninh từ Mỹ trong tối thiểu 20 năm trước khi có thể ký một thỏa thuận hòa bình “trong danh dự”. Ông cũng kêu gọi xác định mốc thời gian rõ ràng cho việc Ukraine được phép gia nhập Liên minh châu Âu (EU).

Theo tiết lộ của ông Zelensky, phía Mỹ hiện đề xuất thời hạn bảo đảm an ninh trong 15 năm, nhưng Kiev mong muốn tối thiểu 20 năm cùng những điều khoản ràng buộc pháp lý chặt chẽ, quy định cụ thể sự hỗ trợ của Washington đối với lực lượng ổn định của châu Âu dự kiến được triển khai tại Ukraine nếu đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga.

Rõ ràng, câu hỏi về tương lai của Ukraine giờ đây không còn đơn thuần là khi nào tiếng súng ngừng vang, mà là hòa bình sẽ được “neo” vào đâu để không chao đảo trước sóng gió địa chính trị.

Khi mà xung đột tại Ukraine chuẩn bị bước sang năm thứ 5, Kiev hiểu rằng, một lệnh ngừng bắn thiếu răn đe hiệu quả có thể chỉ như “cơn mưa rào mùa hạn”, làm dịu tạm thời nhưng không dập tắt được nguy cơ cháy âm ỉ.

Việc Kiev nhấn mạnh về bảo đảm an ninh trong khoảng thời gian dài cũng đặt ra bài toán lớn cho toàn bộ cấu trúc an ninh châu Âu và vai trò của các cường quốc trong duy trì trật tự quốc tế. Yêu cầu một cam kết kéo dài đến hai thập niên, Ukraine tìm kiếm một sự bảo đảm có tính thể chế, vượt qua vòng xoáy bầu cử và thay đổi chính phủ ở các nước phương Tây. Con số 20 năm cũng là thông điệp rõ ràng rằng, Ukraine muốn trở thành một phần ổn định của cấu trúc an ninh phương Tây, thay vì tồn tại trong “vùng xám chiến lược”.

Tuy nhiên, đề xuất từ phía Ukraine cũng đặt Mỹ trước bài toán không dễ giải. Một cam kết 20 năm không chỉ là vấn đề chính sách đối ngoại, mà còn liên quan ngân sách quốc phòng, sự ủng hộ của Quốc hội lẫn dư luận xã hội trong nhiều nhiệm kỳ tổng thống. Trong bối cảnh Mỹ phải phân bổ nguồn lực cho nhiều khu vực, câu hỏi về tính bền vững của cam kết trở nên đặc biệt nhạy cảm.

Với châu Âu, yêu cầu của Ukraine cũng là lời nhắc nhở về sự phụ thuộc an ninh lâu nay vào Mỹ. Nếu Washington do dự hoặc giảm mức độ can dự, Liên minh châu Âu và NATO sẽ lại phải đối mặt áp lực gia tăng năng lực tự chủ chiến lược. Điều này có thể thúc đẩy châu Âu đầu tư mạnh hơn vào quốc phòng và củng cố liên kết nội khối. Song, cũng có nguy cơ làm lộ rõ những khác biệt quan điểm giữa các quốc gia thành viên.

Nhìn rộng hơn, vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine phản chiếu thách thức của hệ thống quốc tế hiện nay, là làm sao để duy trì những cam kết dài hạn trong một môi trường đầy biến động. Ukraine đã “đặt quân cờ” của mình lên bàn cờ địa chính trị, và các cường quốc phải tính toán nước đi tiếp theo.

Sự rõ ràng về mức độ cam kết, dù theo hướng nào, cũng giúp giảm thiểu tính toán sai lầm và tăng khả năng dự báo trong quan hệ quốc tế. Nhưng nếu yêu cầu này bị nhìn nhận như một bước mở rộng ảnh hưởng quân sự của phương Tây, căng thẳng có thể lại như “đổ thêm dầu vào lửa”.

Ba kịch bản đang hiện ra. Nếu yêu cầu của Kiev được chấp nhận với cam kết ràng buộc cao, Ukraine sẽ được tích hợp sâu hơn vào cấu trúc an ninh phương Tây, và hòa bình có cơ hội bền vững hơn nhờ yếu tố răn đe. Nhưng nếu các bảo đảm chỉ dừng ở mức hỗ trợ chính trị-quân sự không ràng buộc pháp lý, nguy cơ bất ổn tái diễn vẫn lơ lửng.

Còn nếu các cường quốc không đạt được đồng thuận, Ukraine có thể rơi vào trạng thái “lửng lơ”, vừa không hoàn toàn được bảo vệ, vừa khó đạt được hòa bình ổn định.

Rốt cuộc, hòa bình bền vững ở châu Âu không thể chỉ là việc “hạ màn tiếng súng”, mà phải là quá trình dựng xây một cấu trúc an ninh đủ mạnh để ngăn chặn xung đột tái diễn. Yêu cầu 20 năm của Ukraine vì thế không chỉ là khát vọng ổn định lâu dài, mà còn là phép thử đối với khả năng của các cường quốc trong việc giữ lời hứa vượt qua những cơn sóng ngắn hạn của chính trị.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.