Lực đẩy mới cho thị trường chứng khoán

Sau 25 năm đi vào vận hành, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi về chất và phát triển lên tầm cao mới, trở thành kênh huy động vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.

Khách hàng giao dịch tại Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS). Ảnh: ĐĂNG ANH
Khách hàng giao dịch tại Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS). Ảnh: ĐĂNG ANH

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào chu kỳ đầu tư mới khi VN-Index bứt phá trên ngưỡng 1.500 điểm. Có nhiều yếu tố hỗ trợ nối dài triển vọng lạc quan từ yếu tố vĩ mô và kỳ vọng nâng hạng thị trường.

Vốn hóa thị trường đạt hơn 60% GDP

Tại cuộc tọa đàm Lực đẩy dòng vốn mới do Báo Tài chính-Đầu tư tổ chức ngày 23/7/2025, Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có bước phát triển quan trọng sau 25 năm hình thành. Từ hai mã cổ phiếu niêm yết ban đầu và rất ít nhà đầu tư tham gia, đến nay, thị trường đã có hàng trăm mã niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán và 10 triệu tài khoản nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Quy mô vốn hóa thị trường đạt 8,3 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 60% GDP, có thời điểm đạt quy mô 70% GDP. Về vấn đề kỹ thuật, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng được xây dựng nền tảng hạ tầng kỹ thuật tiên tiến, gần đây nhất đã đưa vào vận hành hệ thống KRX để giải quyết vấn đề quá tải của hệ thống cũ, đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường trong thời gian tới.

Các hệ thống thanh toán, chuyển nhượng chứng khoán được xây dựng và vận hành trơn tru cùng với chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý ngày càng được nâng cao. Do đó có thể nói, thị trường chứng khoán dần trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, là hàn thử biểu phản ánh “sức khỏe”, triển vọng của nền kinh tế cũng như năng lực của các doanh nghiệp.

Trên nền tảng đó, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, đây là thời điểm thích hợp để bàn các giải pháp tạo bước nhảy vọt về chất để thị trường phát triển lên tầm cao mới. Với định hướng tầm nhìn của Đảng về chiến lược phát triển đất nước đến năm 2023 và 2045, yêu cầu đặt ra đối với thị trường chứng khoán là phải có sự phát triển vượt bậc thu hút các dòng vốn trung và dài hạn đáp ứng nhu cầu đầu tư cho phát triển kinh tế đất nước. Trong đó có nhu cầu vốn cho xây dựng hạ tầng với những dự án quy mô rất lớn phục vụ cho phát triển kinh tế-xã hội và hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Để đáp ứng được những yêu cầu mới đang đặt ra và tạo động lực để dòng vốn đầu tư vào thị trường với quy mô lớn, cần nhận diện những vấn đề cốt lõi của thị trường chứng khoán hiện nay và đề xuất giải pháp thực hiện. Bao gồm nội dung tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; giải pháp để có nhiều hàng hóa trên thị trường; cơ cấu thị trường với các giải pháp cân bằng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức-cá nhân và vấn đề hạ tầng kỹ thuật…

Chất xúc tác từ nâng hạng thị trường

Kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi vào tháng 9/2025 là điểm nhấn quan trọng trong tiến trình phát triển thị trường vốn. Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, thời gian qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã duy trì kênh trao đổi thường xuyên với các quỹ và nhà đầu tư quốc tế, lắng nghe các ý kiến đánh giá, góp ý nhằm cải thiện chất lượng thị trường.

Về phía các nhà đầu tư quốc tế cũng đánh giá cao khung pháp lý, tiềm năng tăng trưởng, tính thanh khoản của thị trường Việt Nam. Đến nay, các tiêu chí “cứng” theo yêu cầu để nâng hạng thị trường đã cơ bản được đáp ứng; còn các tiêu chí “mềm” chủ yếu phụ thuộc vào cảm nhận và trải nghiệm của nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường. Thông tin tích cực là trong cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Tài chính mới đây, đại diện FTSE Russell (thuộc Sở Giao dịch chứng khoán London) đã ghi nhận quyết tâm và những cải cách mạnh mẽ của Việt Nam trong phát triển kinh tế và thị trường vốn.

Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhận định, nếu được nâng hạng trong tháng 9/2025 là kết quả đáng khích lệ nhưng đó không phải đích đến, mà là bước đệm cho mục tiêu dài hạn của Việt Nam là xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, hiệu quả, trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho doanh nghiệp và hấp dẫn dòng vốn dài hạn. Trong tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán, những cải cách đã và đang triển khai trên thị trường đều mang lại lợi ích rõ rệt cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và thị trường.

Theo các chuyên gia, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được xem xét nâng hạng trong tháng 9/2025 là dấu mốc quan trọng, chất xúc tác để thu hút các dòng vốn đầu tư trong nước và nước ngoài, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc khối thị trường vốn Dragon Capital nhận định, kết quả tăng trưởng GDP 7,25% trong nửa đầu năm 2025 cùng với triển vọng tăng trưởng trong dài hạn, nhất là khi hoàn thành dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có thể đưa nền kinh tế Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về hạ tầng, mở ra khả năng kích hoạt dòng vốn dài hạn cho thị trường chứng khoán. Để hiện thực hóa tiềm năng, cần đa dạng hóa dòng tiền, cơ cấu lại thành phần nhà đầu tư, tăng chất lượng hàng hóa để tạo hấp dẫn cho các nhà đầu tư tổ chức, cá nhân tham gia thị trường.

Theo ông Nguyễn Phan Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SSI (SSIAM), nhiều nhà đầu tư lớn nước ngoài đang chờ đợi sẵn sàng để tham gia thị trường Việt Nam, dư địa của dòng vốn nội địa và bên ngoài còn rất lớn. Đối với vốn ngoại, khi nâng hạng thị trường chứng khoán thành công lên thị trường mới nổi, dự báo sẽ có dòng vốn thụ động qua các quỹ ETF, quỹ đầu tư toàn cầu… chủ động lựa chọn doanh nghiệp để đầu tư. Để tiếp cận được các quỹ này, doanh nghiệp phải đáp ứng được các tiêu chuẩn đồng bộ về công bố thông tin bằng tiếng Anh, thực hành ESG… Đối với vốn nội, dư địa đến từ nhà đầu tư đáo hạn tiền gửi tiết kiệm khi chênh lệch giữa lãi suất tiết kiệm và kênh đầu tư khác trở nên hấp dẫn.

Có thể bạn quan tâm

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.