Thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh:

Không lợi dụng việc xây dựng pháp luật để hợp thức hóa những sai phạm

Nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh, song Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Lê Quang Mạnh nhấn mạnh quan điểm “tuyệt đối không lợi dụng việc xây dựng pháp luật để hợp thức hóa những sai phạm”.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày báo cáo thẩm tra trong phiên họp sáng 26/5. (Ảnh: DUY LINH)
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày báo cáo thẩm tra trong phiên họp sáng 26/5. (Ảnh: DUY LINH)

Thẩm tra dự thảo Nghị quyết trong phiên họp sáng 26/5, Chủ nhiệm Lê Quang Mạnh nêu rõ, các quy định cần mang tính thiết thực, góp phần tháo gỡ kịp thời những vướng mắc về thể chế, chính sách, pháp luật đã và đang cản trở tiến trình phát triển.

Đồng thời, phải khơi thông được nguồn lực, giải quyết các điểm nghẽn, phát huy tiềm năng, khắc phục sức ỳ trong thực hiện các định hướng phát triển thời gian qua.

Đặc biệt, chính sách mới cần mang tính “đột phá” mạnh mẽ, “vượt trội” theo đúng tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW, Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 81/2023/QH15 của Quốc hội; song cũng cần khả thi, phù hợp thực tiễn; có trọng tâm, tránh dàn trải, tránh lợi dụng chính sách gây thất thoát, lãng phí.

Dự thảo Nghị quyết có 2 nhóm chính sách với tổng cộng 44 nội dung cụ thể, gồm: các chính sách đã được quy định tại Nghị quyết 54 và các Nghị quyết cơ chế đặc thù đã được áp dụng các địa phương khác hoặc đang quy định tại các dự thảo Luật trình Quốc hội; các chính sách mới lần đầu tiên được quy định tại dự thảo với 4 nhóm vấn đề: đầu tư; tài chính - ngân sách; quản lý đất đai, quy hoạch; tổ chức bộ máy.

Đánh giá tác động đối với ngân sách nhà nước khi ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược

Về chủ trương thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào TP Hồ Chí Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách nhấn mạnh điều này là cần thiết nhằm thể chế hóa Nghị quyết 31-NQ/TW và tạo động lực để Thành phố phát triển nhanh, bền vững.

Qua nghiên cứu Dự thảo, Ủy ban Tài chính-Ngân sách nhận thấy: đối tượng thu hút là các dự án quy mô vốn trung bình; lĩnh vực, phạm vi ưu tiên thu hút rộng; điều kiện cần đáp ứng khá đơn giản; số lượng doanh nghiệp, dự án tại Thành phố là rất lớn, dẫn đến việc áp dụng ưu đãi có thể tác động đến ngân sách nhà nước.

Mặt khác, TP Hồ Chí Minh có đặc thù riêng, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Do vậy, đề nghị Cơ quan soạn thảo đánh giá tác động thận trọng, đặc biệt tác động đối với ngân sách nhà nước, đưa ra dự ước cụ thể để làm căn cứ trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Các đại biểu dự phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Các đại biểu dự phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

Liên quan đến ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, Ủy ban Tài chính-Ngân sách cho rằng danh mục quy định trong dự thảo Nghị quyết có phạm vi, lĩnh vực, ngành nghề khá rộng, quy mô vốn đầu tư ở mức trung bình tương ứng với từng loại hình. Điều này dẫn đến phạm vi ưu đãi là khá lớn, do đó, đề nghị rà soát, thu hẹp danh mục ngành nghề ưu đãi tại khoản này.

Bên cạnh đó, Ủy ban Tài chính, Ngân sách cũng đề nghị làm rõ cơ sở, cách thức xác định tiêu chí về tổng tài sản 25 nghìn tỷ đồng trở lên đối với điều kiện về năng lực tài chính của nhà đầu tư chiến lược, vì hiện nay chưa có văn bản hướng dẫn một cách rõ ràng việc định giá tài sản đầu tư.

Đồng thời, dự thảo Nghị quyết cần quy định rõ nội hàm nhà đầu tư phải “chịu trách nhiệm về các hậu quả phát sinh do không thực hiện đúng cam kết của mình” để bảo đảm tính minh bạch, đủ căn cứ thực hiện; bổ sung quy định, trường hợp nhà đầu tư nếu không thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về đầu tư, đất đai và các quy định pháp luật khác có liên quan thì sẽ phải xử lý theo quy định của pháp luật.

Góp phần tháo gỡ khó khăn trong tạo quỹ đất sạch triển khai các dự án phát triển đô thị

Theo dự thảo Nghị quyết, Chính phủ đề xuất cho phép TP Hồ Chí Minh thí điểm mô hình phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông (TOD - Transit Oriented Development) - là mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng, đặc biệt phù hợp với những thành phố lớn như: TP Hồ Chí Minh, Hà Nội...

Đa số ý kiến tán thành với việc áp dụng thí điểm mô hình trên, vì đây là chủ trương, cách làm đúng đắn, tuân thủ Nghị quyết 31, theo đó đặt ra nhiệm vụ là phát triển “các khu đô thị mới, xung quanh các nhà ga Metro theo mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD)”.

Ngoài ra, chính sách này góp phần huy động nguồn lực đầu tư các dự án, tạo đồng bộ trong phát triển đô thị và giao thông; làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước từ chênh lệch địa tô của các khu đất đem lại; góp phần tháo gỡ khó khăn trong tạo quỹ đất sạch triển khai các dự án phát triển đô thị.

Tuy nhiên, để bảo đảm chặt chẽ và bao quát, Ủy ban Tài chính-Ngân sách đề nghị bổ sung quy định: trách nhiệm trong tuân thủ quy hoạch; nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong bồi thường.

Quang cảnh phiên họp sáng 26/5. (Ảnh: DUY LINH)

Quang cảnh phiên họp sáng 26/5. (Ảnh: DUY LINH)

Đề xuất mở rộng các lĩnh vực áp dụng đầu tư theo phương thức PPP

Về các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Chính phủ đề xuất cho phép áp dụng đối với các dự án đầu tư trong lĩnh vực thể thao, văn hóa; đồng thời, được áp dụng hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT) đối với dự án nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa công trình đường bộ hiện hữu...

Chủ nhiệm Lê Quang Mạnh cho biết, đa số ý kiến nhận thấy các dự án đầu tư trong lĩnh vực thể thao, văn hóa không thuộc phạm vi của Luật Đầu tư theo phương thức PPP, song để đáp ứng yêu cầu thực tế và thực hiện chủ trương xã hội hóa thì có thể nhất trí với quy định cho phép áp dụng PPP đối với lĩnh vực này.

Một số ý kiến đề nghị cân nhắc không thực hiện PPP đối với các di tích, di sản văn hóa vì đây không phải là điểm nghẽn cần phải được tháo gỡ để mang tính lan tỏa. Hơn nữa đây là lĩnh vực thiêng liêng và có tính nhạy cảm; những công trình này cần được quản lý, gìn giữ gắn với trách nhiệm Nhà nước.

Một số ý kiến đề nghị cân nhắc không thực hiện PPP đối với các di tích, di sản văn hóa vì đây không phải là điểm nghẽn cần phải được tháo gỡ để mang tính lan tỏa. Hơn nữa đây là lĩnh vực thiêng liêng và có tính nhạy cảm; những công trình này cần được quản lý, gìn giữ gắn với trách nhiệm Nhà nước.

Một số ý kiến đề nghị áp dụng PPP đối với cả lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ.

Đối với đề xuất áp dụng hợp đồng BOT đối với dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa công trình đường bộ hiện hữu, đa số ý kiến nhất trí với đề xuất của Chính phủ vì xét về yêu cầu thực tiễn, cần thiết có cơ sở pháp lý để huy động thêm nguồn lực cải tạo, nâng cấp, mở rộng các công trình giao thông trên địa bàn Thành phố.

Xét về căn cứ pháp lý, Luật PPP năm 2020 không quy định hạn chế, không bó hẹp các dự án BOT chỉ được áp dụng đối với tuyến đường mới. Những vướng mắc phát sinh thời gian trước đây là do yếu kém trong tổ chức thực hiện, không do quy định pháp luật.

Để bảo đảm chặt chẽ, Ủy ban Tài chính, Ngân sách đề nghị quy định: trách nhiệm lựa chọn những công trình thật sự phù hợp với tính chất BOT; cần đưa ra nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích, không tạo gánh nặng thuế, phí cho người dân, không làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa; tránh xảy ra khiếu kiện.

Có thể bạn quan tâm

Bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp (thứ tư từ trái sang) cùng đoàn công tác khảo sát tại Nhà Máy thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Bộ trưởng ủy nhiệm Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều làm việc tại Phú Thọ

Chiều 18/10, đoàn công tác do bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp làm Trưởng đoàn đã thăm, làm việc tại tỉnh Phú Thọ. Đoàn đã khảo sát Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng và dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu khu vực đô thị Hòa Bình.

Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF). (Ảnh: Bộ Công thương)

Việt Nam-Thụy Sĩ thúc đẩy hợp tác kinh tế sau ký kết Hiệp định thương mại tự do

Ngày 18/10, phát biểu tại Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) tại Hà Nội, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng khẳng định việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA là dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam với Thụy Sĩ và các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA).

Đại biểu Quốc hội thảo luận tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Gắn mục tiêu tăng trưởng với nâng cao đời sống nhân dân

Các đại biểu Quốc hội đề nghị điều hành tăng trưởng theo kịch bản cụ thể, tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, đồng thời chú trọng việc làm, an sinh xã hội, bảo đảm thành quả phát triển mang lại những cải thiện thực chất trong đời sống người dân.

Ông Lương Quốc Toản tại vườn xoài còn vài ngày nữa bắt đầu thu hoạch. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Đồng Tháp: Nông dân trồng xoài keo mong sớm được cấp mã số vùng trồng

Hộ dân trồng xoài keo tại xã Bình Hàng Trung, tỉnh Đồng Tháp có đơn đề nghị chính quyền địa phương cấp mã số vùng trồng cho biết, vẫn đang chờ kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Do chưa có mã số vùng trồng, nhiều diện tích xoài chỉ được bán tại thị trường nội địa, với giá hiện tại chỉ bằng khoảng 1/3 so với kênh xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. (Ảnh: HNV)

Đưa công nghệ và kỹ năng số về tận từng người dân tại địa bàn cơ sở

Theo chân đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Truyền thông Phát triển (Red Communication) thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta) khảo sát thực tế tại Tam Thái (Nghệ An) và Đồng Hới-Phong Nha-Bố Trạch (Quảng Trị), chúng tôi tận mắt chứng kiến sự thay đổi của người dân dưới tác động của công nghệ số hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu ý kiến tại tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới tư duy điều hành, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Nhấn mạnh những chuyển biến tích cực trong tư duy, phương pháp điều hành và công tác xây dựng thể chế, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, giảm chi phí cho nền kinh tế và bảo đảm người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng thực chất thành quả tăng trưởng.

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng khảo sát các dự án phía đông tỉnh. (Ảnh: THANH HẢI)

Lâm Đồng sớm khởi công kè sông Cà Ty, đường kết nối cao tốc

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã đi khảo sát dự án phía đông tỉnh để chuẩn bị khởi công cuối năm 2026 gồm: Kè sông Cà Ty, đoạn từ cầu Dục Thanh đến đường Ung Văn Khiêm (phường Phan Thiết); Đường từ ngã tư Lê Duẩn-Trường Chinh đến nút giao cao tốc và quỹ đất hai bên đường (phường Bình Thuận).

Không khí lao động hăng say trên đại công trường trọng điểm giữa trùng khơi Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Thắp sáng niềm tin trên những công trình trọng điểm cực nam Tổ quốc

Với ba dự án hạ tầng giao thông trọng điểm có tổng vốn đầu tư hơn 74.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, Cà Mau đang từng bước hình thành trục kết nối chiến lược từ đất liền hướng ra biển để mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Cảng nước sâu Lạch Huyện - Cụm cảng container quốc tế hiện đại tại thành phố Hải Phòng. (Ảnh: QUANG THANH)

Đột phá từ thể chế và môi trường kinh doanh

Sự hợp lực tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm cả nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và các cơ chế tháo gỡ khó khăn từ phía Nhà nước, sẽ tạo ra cơ hội lớn để cộng đồng doanh nghiệp bứt phá.

Kiểm tra, theo dõi tình trạng thiết bị tại Trạm biến áp 220 kV Rạch Giá, tỉnh An Giang. (Ảnh: MINH HẠNH)

Không đánh đổi môi trường cạnh tranh

Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) là dịp ghi nhận những người đang trực tiếp tạo ra của cải, việc làm và động lực đổi mới cho đất nước. Trong nền kinh tế đã hội nhập sâu, doanh nghiệp không chỉ là nơi tổ chức sản xuất, kinh doanh mà còn là một trong những lực lượng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

 Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội. (Nguồn ảnh: SBV)

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất cắt giảm thủ tục trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. (Ảnh: KC)

Gỡ chồng chéo trong quản lý ngân sách và đầu tư công

Một khoản vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước đang phải thực hiện theo hai quy trình quản lý, phát sinh trùng lặp về hồ sơ, thủ tục và thẩm quyền. Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất thống nhất 2 quy trình, đồng thời gắn phân bổ nguồn lực với đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội và tăng cường kỷ luật ngân sách.

Nhà của nhiều hộ dân trở thành hầm sâu sau khi nâng đường Đặng Thùy Trâm, phường Bình Lợi Trung. (Ảnh: VÕ LÊ)

Hệ lụy sau nâng đường

Đường được nâng lên để chống ngập, nhưng nếu cao độ mặt đường, nhà dân và hệ thống thoát nước không được thiết kế đồng bộ, công trình có thể tạo ra những hệ lụy về an toàn, sinh hoạt và mỹ quan đô thị đồng thời chuyển ngập từ mặt đường vào nhà dân.

Phương tiện lưu thông dày đặc trên đường Trường Chinh, khu vực thi công nhà ga ngầm tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực xử lý ùn tắc giao thông

Trong bối cảnh nhiều công trình lớn trên địa bàn Thành phố đồng loạt triển khai, việc điều chỉnh tổ chức giao thông linh hoạt, theo thời gian thực sẽ góp phần giảm áp lực đi lại hằng ngày, thay vì phải chờ đến khi các dự án hạ tầng hoàn thành mới có thể cải thiện tình hình.

Trạm thu phí Bến Thủy tạm dừng thu phí từ ngày 20/10/2026.

Tạm dừng thu phí tại hai trạm BOT Bến Thủy trong 30 ngày

Sáng 18/10, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết việc quyết định tạm dừng thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ tại Trạm thu phí Bến Thủy và Trạm thu phí Bến Thủy 2 từ 0 giờ ngày 20/10/2026 trong thời hạn 30 ngày, do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chậm khắc phục các hư hỏng trên tuyến, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.