Khởi nghiệp sáng tạo - đòn bẩy mới cho phát triển kinh tế, xã hội địa phương

Trong khuôn khổ TECHFEST Việt Nam 2025, sáng 12/12 tại Hà Nội, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tổ chức sáng ngày 12/12 tại hội trường Báo Nhân Dân.
Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tổ chức sáng ngày 12/12 tại hội trường Báo Nhân Dân.

Hội thảo đã làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước, sự chủ động của địa phương và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững.

Thực tiễn từ nhiều tỉnh, thành cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng mới, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nền tảng cho hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là trụ cột đột phá cho phát triển nhanh và bền vững. Theo đó, khởi nghiệp sáng tạo không còn là hoạt động kinh tế đơn lẻ, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng quốc gia và địa phương.

1.jpg
Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất phát biểu tại hội thảo.

Với sự tham dự của các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp… đến từ nhiều tỉnh, thành phố, nhiều ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Nhà nước trong việc khắc phục các “thất bại của thị trường” - đặc thù phổ biến của hoạt động đổi mới sáng tạo với yêu cầu vốn lớn, rủi ro cao và thời gian thu hồi dài.

Theo đại diện lãnh đạo nhiều địa phương, chỉ có Nhà nước mới đủ thẩm quyền và nguồn lực để đầu tư vào hạ tầng số, trung tâm đổi mới sáng tạo, các quỹ hỗ trợ khoa học và công nghệ, qua đó tạo nền tảng để khu vực tư nhân, doanh nghiệp và startup phát triển.

Năm 2025 cũng ghi dấu bước hoàn thiện thể chế quan trọng khi hàng loạt luật và nghị định liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo được ban hành. Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất cho biết, các văn bản như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển giao công nghệ… cùng các nghị định về quỹ đầu tư mạo hiểm, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo đã tạo “đường băng thể chế” quan trọng, giúp khởi nghiệp sáng tạo đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Mỗi địa phương một cách làm, gắn với lợi thế riêng

Thực tiễn từ các địa phương cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang được triển khai theo nhiều mô hình khác nhau, gắn với điều kiện, lợi thế và định hướng phát triển riêng.

3.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai với phần trình bày tại hội thảo.

Tại Đồng Nai, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã hình thành với khoảng 90 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 16 doanh nghiệp khoa học-công nghệ và hàng chục sản phẩm được thương mại hóa.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai cho biết, địa phương xác định đổi mới sáng tạo là động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, thu hút nhân tài và thúc đẩy liên kết “4 nhà”. Đáng chú ý, Đồng Nai đang hướng tới hình thành “tam giác phát triển” gồm Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu đổi mới sáng tạo và Khu công nghệ cao.

5.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh Vũ Thị Kim Chi chia sẻ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Với Quảng Ninh, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo được coi là phương thức khơi thông nguồn lực, đa dạng hóa mô hình kinh tế và nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh Vũ Thị Kim Chi, tỉnh tập trung cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup, đồng thời thành lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số. Việc duy trì các câu lạc bộ đầu tư và khởi nghiệp với khoảng 500 hội viên đã góp phần hình thành mạng lưới kết nối rộng khắp trong hệ sinh thái.

9.jpg
Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Điền giới thiệu về các hoạt động khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Ở Cần Thơ, khởi nghiệp sáng tạo được đặt trong tầm nhìn dài hạn trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ thông minh và đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Điền cho biết: “Thành phố đã kết nối, cố vấn cho khoảng 40 dự án khởi nghiệp với tổng giá trị quan tâm đầu tư lên tới hàng trăm nghìn USD”.

Tuy nhiên, theo các đại biểu, thách thức vẫn còn lớn khi đầu tư xã hội cho nghiên cứu-phát triển chưa tương xứng, liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái chưa thật sự chặt chẽ, đòi hỏi chính sách đồng bộ hơn ở cả tầm địa phương và quốc gia.

Nâng chất hệ sinh thái: từ đổi mới sáng tạo xanh đến bài toán vốn và nhân lực

Bên cạnh những địa phương có lợi thế về công nghiệp và dịch vụ, nhiều tỉnh đang lựa chọn hướng đi khởi nghiệp sáng tạo gắn với nông nghiệp công nghệ cao và phát triển xanh.

Sau sáp nhập, Lâm Đồng có quy mô khoảng 24.000km² với 3,4 triệu dân, hình thành 3 vùng động lực gồm cao nguyên-duyên hải-trung du. Địa phương xác định tầm nhìn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, lấy nông nghiệp công nghệ cao làm trụ cột, đẩy mạnh ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu môi trường, công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và blockchain. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng Phạm Thị Nhâm cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu nhân lực chất lượng cao, chưa hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm đủ mạnh và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế.

4.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng Phạm Thị Nhâm trình bày tham luận tại hội thảo.

Trong khi đó, Khánh Hòa đang đối mặt với bài toán nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo khi phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, hoạt động R&D và đổi mới sáng tạo còn ở mức thấp. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa Võ Quang Lãm cho biết, tỉnh sẽ tập trung nâng cao năng lực cho Trung tâm Thông tin Ứng dụng khoa học và công nghệ, đồng thời xây dựng mạng lưới liên kết khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 nhằm từng bước gắn kết hệ sinh thái địa phương với mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia và quốc tế.

Tổng kết hội thảo, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất nhấn mạnh, để khởi nghiệp sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, các địa phương cần đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển nguồn nhân lực, hình thành thị trường vốn mạo hiểm và các cơ chế thử nghiệm chính sách phù hợp.

TECHFEST Việt Nam 2025, với nhiều đổi mới về cách tổ chức và nội dung, tiếp tục đóng vai trò là không gian kết nối chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng đổi mới sáng tạo, góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong toàn xã hội.

8.jpg
Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất trao tặng Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật.

Nhân dịp này, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất đã trao tặng Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật, ghi nhận những sáng kiến, giải pháp thiết thực, có giá trị trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại các địa phương.

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo-TECHFEST Việt Nam 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức, diễn ra từ ngày 12 đến 14/12 tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Chủ đề năm nay - “Khởi nghiệp sáng tạo toàn dân-Động lực tăng trưởng mới”, phản ánh định hướng đưa đổi mới sáng tạo trở thành một hoạt động rộng mở, gắn với mọi tầng lớp xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Khoa học công nghệ là động lực để phát triển đất nước thời kỳ mới. (Ảnh: Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội trong giờ học về Trí tuệ nhân tạo (AI)).

Từ độc lập đến hùng cường: Một Việt Nam đứng vững giữa thời đại

Nếu thế hệ cha anh đã anh dũng giành lấy quyền quyết định vận mệnh dân tộc, thì thế hệ hôm nay mang trên vai sứ mệnh xây đắp nội lực để đất nước thực sự làm chủ tương lai của chính mình. Ngày Quốc khánh 2/9 là dịp để chúng ta nhìn lại chặng đường gian lao đã đi qua để soi rọi con đường phía trước.

Chính sách xóa đói giảm nghèo của Chính phủ làm thay đổi tích cực cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam qua 40 năm đổi mới

Trong 40 năm qua (1986-2026), cùng với quá trình đổi mới tư duy phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chính sách xóa đói, giảm nghèo đã có bước chuyển căn bản cả về quan điểm, mục tiêu và phương thức thực hiện.

Cán bộ kỹ thuật VNPT hướng dẫn giáo viên Trường Tiểu học Đại Thịnh (sau sáp nhập) thao tác sử dụng các tính năng của hệ sinh thái giáo dục VnEdu. (Ảnh: VNPT)

Số hóa quản trị trường học sau sáp nhập và lời giải từ VnEdu

Đứng trước bài toán quy mô tăng gấp đôi sau sáp nhập, Trường Tiểu học Đại Thịnh (Mê Linh, Hà Nội) đã nhanh chóng giải tỏa áp lực quản trị và chuẩn hóa dòng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống” nhờ điểm tựa vững chắc từ Hệ sinh thái giáo dục số VnEdu của VNPT.

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

Ngay sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ thâu tóm trị giá 60 tỷ USD đối với Anysphere, công ty chủ quản của công cụ lập trình AI đình đám Cursor, OpenAI đã lập tức tuyên bố trên mạng xã hội X và website chính thức rằng sẽ chấm dứt hợp tác và khóa quyền truy cập trực tiếp của Cursor vào toàn bộ các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ.

Giới thiệu sản phẩm ứng dụng AI tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam năm 2025. (Ảnh: HÀ LINH)

Chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng trí tuệ nhân tạo

Ngày 28/8/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quyết định này thay thế Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 26/1/2021 về ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030.

Đà Nẵng triển khai thành công mô hình Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, năng lực số không còn là kỹ năng bổ trợ, mà đã trở thành một bộ phận thiết yếu của năng lực thực thi công vụ. Đổi mới phương thức đào tạo sẽ giúp nâng cao năng lực số, giảm tình trạng cán bộ cấp cơ sở không đồng đều về năng lực số ở một số địa phương hiện nay.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, công bố Giải thưởng tại cuộc họp báo định kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: HÀ LINH)

Giải thưởng Make in Vietnam có hạng mục riêng về trí tuệ nhân tạo

Giải thưởng “Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam” năm 2026 lần đầu tiên có hạng mục riêng dành cho sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) xuất sắc nhằm khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam phát triển các sản phẩm trí tuệ nhân tạo có giá trị gia tăng cao, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Giao diện Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo. (Ảnh chụp màn hình)

Vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo

Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống trí tuệ nhân tạo đã được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa vào vận hành, hình thành một đầu mối thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp thông tin và hỗ trợ phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo Việt Nam an toàn, có trách nhiệm.

Robot taxi tự hành do Công ty cổ phần Phenikaa-X nghiên cứu phát triển là một trong bốn dòng phương tiện được thử nghiệm.

Kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm

Việc Công ty cổ phần Phenikaa-X là đơn vị đầu tiên tại Hà Nội triển khai thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với phương tiện tự hành đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu, phát triển công nghệ sang kiểm chứng trong thực tế, từ quản lý công nghệ mới sang kiến tạo môi trường để công nghệ được thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.

Nguyễn Vũ An Chi, học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh: VNPT)

Năm học mới và những “lớp học” trong chiếc điện thoại

Từ thời khóa biểu, tài liệu ôn tập đến những buổi học trực tuyến, chiếc điện thoại kết nối internet đang hiện diện trong nhiều hoạt động học tập hằng ngày của người trẻ. Khi năm học mới bắt đầu, nhu cầu kết nối vì thế không chỉ gắn với liên lạc hay giải trí, mà ngày càng gắn với khả năng học tập chủ động và linh hoạt hơn.

(Ảnh minh họa: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Không chỉ “có sóng”, người dân cần internet đủ nhanh, ổn định

Điện thoại hiển thị vạch sóng nhưng người dân vẫn khó gửi hồ sơ, truy cập dịch vụ số; có nơi việc liên lạc còn phụ thuộc vào “may rủi”. Thông tư số 51/2026/TT-BKHCN đưa ra cách tiếp cận mới: phổ cập viễn thông công ích không chỉ được tính bằng vùng phủ, mà phải được kiểm chứng bằng chất lượng kết nối thực tế.

Cần thu hút và giữ chân những tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học đủ năng lực đảm nhận các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Tạo sức hút mới với nhân lực công nghệ chiến lược

Người giỏi có thể được thu hút bằng thu nhập, nhưng để họ ở lại và tạo ra kết quả, cần những bài toán đủ lớn, phòng thí nghiệm hiện đại, đội ngũ cộng sự và quyền quyết định chuyên môn. Nghị định số 260/2026/NĐ-CP đã mở cơ chế theo hướng đó; vấn đề còn lại là đưa chính sách vào thực tiễn.

Tăng cường khả năng ứng dụng, thương mại hóa đối với sản phẩm công nghệ. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Đặt hàng từ thực tiễn, đo kết quả bằng sản phẩm

Thay vì bắt đầu từ đề xuất nghiên cứu và chờ đến khi nghiệm thu mới đánh giá, nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược sẽ được hình thành từ bài toán thực tế, chia theo từng gói công việc và sàng lọc qua các mốc kết quả. Cách làm mới hướng nguồn lực nhà nước vào công nghệ có khả năng ứng dụng, thương mại hóa.

Hình ảnh về tác động mà tên lửa của SpaceX gây ra trên bề mặt Mặt Trăng. (Ảnh: NASA)

Nguy cơ "tắc nghẽn" quỹ đạo Trái đất do rác vũ trụ

Các chuyên gia vũ trụ cảnh báo ngày càng nhiều rủi ro từ lượng rác thải không gian đang tăng lên, làm dấy lên lo ngại về tình trạng “tắc nghẽn” quỹ đạo và thách thức trong việc thu gom xử lý chúng. Lời cảnh báo được đưa ra sau sự cố một tên lửa của SpaceX va chạm với Mặt trăng ngày 5/8.

Công an thành phố Hà Nội cảnh báo một số chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm

Công an thành phố Hà Nội cảnh báo một số chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm

Công an thành phố Hà Nội vừa phát đi cảnh báo về 2 chủng mã độc đặc biệt nguy hiểm đang bị các nhóm tin tặc khai thác, tấn công trực tiếp vào hệ thống thông tin của các cơ quan, đơn vị và thiết bị di động của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trên địa bàn, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh mạng, an ninh thông tin.