Hội thảo đã làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước, sự chủ động của địa phương và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững.
Thực tiễn từ nhiều tỉnh, thành cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng mới, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nền tảng cho hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là trụ cột đột phá cho phát triển nhanh và bền vững. Theo đó, khởi nghiệp sáng tạo không còn là hoạt động kinh tế đơn lẻ, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng quốc gia và địa phương.
Với sự tham dự của các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp… đến từ nhiều tỉnh, thành phố, nhiều ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Nhà nước trong việc khắc phục các “thất bại của thị trường” - đặc thù phổ biến của hoạt động đổi mới sáng tạo với yêu cầu vốn lớn, rủi ro cao và thời gian thu hồi dài.
Theo đại diện lãnh đạo nhiều địa phương, chỉ có Nhà nước mới đủ thẩm quyền và nguồn lực để đầu tư vào hạ tầng số, trung tâm đổi mới sáng tạo, các quỹ hỗ trợ khoa học và công nghệ, qua đó tạo nền tảng để khu vực tư nhân, doanh nghiệp và startup phát triển.
Năm 2025 cũng ghi dấu bước hoàn thiện thể chế quan trọng khi hàng loạt luật và nghị định liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo được ban hành. Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất cho biết, các văn bản như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển giao công nghệ… cùng các nghị định về quỹ đầu tư mạo hiểm, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo đã tạo “đường băng thể chế” quan trọng, giúp khởi nghiệp sáng tạo đi vào chiều sâu, thực chất hơn.
Mỗi địa phương một cách làm, gắn với lợi thế riêng
Thực tiễn từ các địa phương cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang được triển khai theo nhiều mô hình khác nhau, gắn với điều kiện, lợi thế và định hướng phát triển riêng.
Tại Đồng Nai, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã hình thành với khoảng 90 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 16 doanh nghiệp khoa học-công nghệ và hàng chục sản phẩm được thương mại hóa.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai cho biết, địa phương xác định đổi mới sáng tạo là động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, thu hút nhân tài và thúc đẩy liên kết “4 nhà”. Đáng chú ý, Đồng Nai đang hướng tới hình thành “tam giác phát triển” gồm Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu đổi mới sáng tạo và Khu công nghệ cao.
Với Quảng Ninh, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo được coi là phương thức khơi thông nguồn lực, đa dạng hóa mô hình kinh tế và nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ.
Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh Vũ Thị Kim Chi, tỉnh tập trung cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup, đồng thời thành lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số. Việc duy trì các câu lạc bộ đầu tư và khởi nghiệp với khoảng 500 hội viên đã góp phần hình thành mạng lưới kết nối rộng khắp trong hệ sinh thái.
Ở Cần Thơ, khởi nghiệp sáng tạo được đặt trong tầm nhìn dài hạn trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ thông minh và đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Điền cho biết: “Thành phố đã kết nối, cố vấn cho khoảng 40 dự án khởi nghiệp với tổng giá trị quan tâm đầu tư lên tới hàng trăm nghìn USD”.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, thách thức vẫn còn lớn khi đầu tư xã hội cho nghiên cứu-phát triển chưa tương xứng, liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái chưa thật sự chặt chẽ, đòi hỏi chính sách đồng bộ hơn ở cả tầm địa phương và quốc gia.
Nâng chất hệ sinh thái: từ đổi mới sáng tạo xanh đến bài toán vốn và nhân lực
Bên cạnh những địa phương có lợi thế về công nghiệp và dịch vụ, nhiều tỉnh đang lựa chọn hướng đi khởi nghiệp sáng tạo gắn với nông nghiệp công nghệ cao và phát triển xanh.
Sau sáp nhập, Lâm Đồng có quy mô khoảng 24.000km² với 3,4 triệu dân, hình thành 3 vùng động lực gồm cao nguyên-duyên hải-trung du. Địa phương xác định tầm nhìn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, lấy nông nghiệp công nghệ cao làm trụ cột, đẩy mạnh ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu môi trường, công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và blockchain. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng Phạm Thị Nhâm cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu nhân lực chất lượng cao, chưa hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm đủ mạnh và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế.
Trong khi đó, Khánh Hòa đang đối mặt với bài toán nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo khi phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, hoạt động R&D và đổi mới sáng tạo còn ở mức thấp. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa Võ Quang Lãm cho biết, tỉnh sẽ tập trung nâng cao năng lực cho Trung tâm Thông tin Ứng dụng khoa học và công nghệ, đồng thời xây dựng mạng lưới liên kết khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 nhằm từng bước gắn kết hệ sinh thái địa phương với mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia và quốc tế.
Tổng kết hội thảo, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất nhấn mạnh, để khởi nghiệp sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, các địa phương cần đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển nguồn nhân lực, hình thành thị trường vốn mạo hiểm và các cơ chế thử nghiệm chính sách phù hợp.
TECHFEST Việt Nam 2025, với nhiều đổi mới về cách tổ chức và nội dung, tiếp tục đóng vai trò là không gian kết nối chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng đổi mới sáng tạo, góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong toàn xã hội.
Nhân dịp này, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất đã trao tặng Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật, ghi nhận những sáng kiến, giải pháp thiết thực, có giá trị trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại các địa phương.
Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo-TECHFEST Việt Nam 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức, diễn ra từ ngày 12 đến 14/12 tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Chủ đề năm nay - “Khởi nghiệp sáng tạo toàn dân-Động lực tăng trưởng mới”, phản ánh định hướng đưa đổi mới sáng tạo trở thành một hoạt động rộng mở, gắn với mọi tầng lớp xã hội.
