Khởi nghiệp sáng tạo - đòn bẩy mới cho phát triển kinh tế, xã hội địa phương

Trong khuôn khổ TECHFEST Việt Nam 2025, sáng 12/12 tại Hà Nội, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tổ chức sáng ngày 12/12 tại hội trường Báo Nhân Dân.
Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tổ chức sáng ngày 12/12 tại hội trường Báo Nhân Dân.

Hội thảo đã làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước, sự chủ động của địa phương và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững.

Thực tiễn từ nhiều tỉnh, thành cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng mới, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nền tảng cho hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là trụ cột đột phá cho phát triển nhanh và bền vững. Theo đó, khởi nghiệp sáng tạo không còn là hoạt động kinh tế đơn lẻ, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng quốc gia và địa phương.

1.jpg
Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất phát biểu tại hội thảo.

Với sự tham dự của các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp… đến từ nhiều tỉnh, thành phố, nhiều ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Nhà nước trong việc khắc phục các “thất bại của thị trường” - đặc thù phổ biến của hoạt động đổi mới sáng tạo với yêu cầu vốn lớn, rủi ro cao và thời gian thu hồi dài.

Theo đại diện lãnh đạo nhiều địa phương, chỉ có Nhà nước mới đủ thẩm quyền và nguồn lực để đầu tư vào hạ tầng số, trung tâm đổi mới sáng tạo, các quỹ hỗ trợ khoa học và công nghệ, qua đó tạo nền tảng để khu vực tư nhân, doanh nghiệp và startup phát triển.

Năm 2025 cũng ghi dấu bước hoàn thiện thể chế quan trọng khi hàng loạt luật và nghị định liên quan đến khởi nghiệp sáng tạo được ban hành. Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất cho biết, các văn bản như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển giao công nghệ… cùng các nghị định về quỹ đầu tư mạo hiểm, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo đã tạo “đường băng thể chế” quan trọng, giúp khởi nghiệp sáng tạo đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Mỗi địa phương một cách làm, gắn với lợi thế riêng

Thực tiễn từ các địa phương cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang được triển khai theo nhiều mô hình khác nhau, gắn với điều kiện, lợi thế và định hướng phát triển riêng.

3.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai với phần trình bày tại hội thảo.

Tại Đồng Nai, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã hình thành với khoảng 90 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 16 doanh nghiệp khoa học-công nghệ và hàng chục sản phẩm được thương mại hóa.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai cho biết, địa phương xác định đổi mới sáng tạo là động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, thu hút nhân tài và thúc đẩy liên kết “4 nhà”. Đáng chú ý, Đồng Nai đang hướng tới hình thành “tam giác phát triển” gồm Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu đổi mới sáng tạo và Khu công nghệ cao.

5.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh Vũ Thị Kim Chi chia sẻ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Với Quảng Ninh, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo được coi là phương thức khơi thông nguồn lực, đa dạng hóa mô hình kinh tế và nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh Vũ Thị Kim Chi, tỉnh tập trung cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup, đồng thời thành lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số. Việc duy trì các câu lạc bộ đầu tư và khởi nghiệp với khoảng 500 hội viên đã góp phần hình thành mạng lưới kết nối rộng khắp trong hệ sinh thái.

9.jpg
Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Điền giới thiệu về các hoạt động khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Ở Cần Thơ, khởi nghiệp sáng tạo được đặt trong tầm nhìn dài hạn trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ thông minh và đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Thanh Điền cho biết: “Thành phố đã kết nối, cố vấn cho khoảng 40 dự án khởi nghiệp với tổng giá trị quan tâm đầu tư lên tới hàng trăm nghìn USD”.

Tuy nhiên, theo các đại biểu, thách thức vẫn còn lớn khi đầu tư xã hội cho nghiên cứu-phát triển chưa tương xứng, liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái chưa thật sự chặt chẽ, đòi hỏi chính sách đồng bộ hơn ở cả tầm địa phương và quốc gia.

Nâng chất hệ sinh thái: từ đổi mới sáng tạo xanh đến bài toán vốn và nhân lực

Bên cạnh những địa phương có lợi thế về công nghiệp và dịch vụ, nhiều tỉnh đang lựa chọn hướng đi khởi nghiệp sáng tạo gắn với nông nghiệp công nghệ cao và phát triển xanh.

Sau sáp nhập, Lâm Đồng có quy mô khoảng 24.000km² với 3,4 triệu dân, hình thành 3 vùng động lực gồm cao nguyên-duyên hải-trung du. Địa phương xác định tầm nhìn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, lấy nông nghiệp công nghệ cao làm trụ cột, đẩy mạnh ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu môi trường, công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và blockchain. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng Phạm Thị Nhâm cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là thiếu nhân lực chất lượng cao, chưa hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm đủ mạnh và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế.

4.jpg
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng Phạm Thị Nhâm trình bày tham luận tại hội thảo.

Trong khi đó, Khánh Hòa đang đối mặt với bài toán nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo khi phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, hoạt động R&D và đổi mới sáng tạo còn ở mức thấp. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa Võ Quang Lãm cho biết, tỉnh sẽ tập trung nâng cao năng lực cho Trung tâm Thông tin Ứng dụng khoa học và công nghệ, đồng thời xây dựng mạng lưới liên kết khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 nhằm từng bước gắn kết hệ sinh thái địa phương với mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia và quốc tế.

Tổng kết hội thảo, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất nhấn mạnh, để khởi nghiệp sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, các địa phương cần đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển nguồn nhân lực, hình thành thị trường vốn mạo hiểm và các cơ chế thử nghiệm chính sách phù hợp.

TECHFEST Việt Nam 2025, với nhiều đổi mới về cách tổ chức và nội dung, tiếp tục đóng vai trò là không gian kết nối chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng đổi mới sáng tạo, góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong toàn xã hội.

8.jpg
Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất trao tặng Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật.

Nhân dịp này, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất đã trao tặng Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật, ghi nhận những sáng kiến, giải pháp thiết thực, có giá trị trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại các địa phương.

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo-TECHFEST Việt Nam 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức, diễn ra từ ngày 12 đến 14/12 tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Chủ đề năm nay - “Khởi nghiệp sáng tạo toàn dân-Động lực tăng trưởng mới”, phản ánh định hướng đưa đổi mới sáng tạo trở thành một hoạt động rộng mở, gắn với mọi tầng lớp xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Hai bên thống nhất đẩy mạnh các chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ lượng tử chất lượng cao. (Ảnh: MINH DUY)

FPT và Quandela ký kết hợp tác phát triển công nghệ lượng tử

Tối 19/10, tại trụ sở Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, đã diễn ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực công nghệ lượng tử giữa Tập đoàn FPT và Công ty Quandela (Pháp). Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa định hướng hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia về khoa học và công nghệ tiên tiến.

Hội thảo do Hội Thông tin khoa học và công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp cùng Cục Thông tin và Thống kê (NATIS) tổ chức. (Ảnh: HÀ TUẤN)

Thương mại hóa công nghệ sinh học: Cân bằng tiềm năng, lợi nhuận và rủi ro

Nhiều chuyên gia, nhà quản lý đều nhấn mạnh sự cần thiết đẩy mạnh lĩnh vực kinh tế sinh học tại Việt Nam hiện nay. Mô hình tăng trưởng dựa trên thâm dụng vốn, lao động giá rẻ và tài nguyên thô đang dần chạm tới ngưỡng, đòi hỏi phải chuyển dịch mô hình sang chiều sâu, dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao.

Quang cảnh Lễ trao giải cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ 6. (Ảnh: T.Trang)

Phát huy vai trò của nhà khoa học xã hội và nhân văn trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Bằng các bài viết tâm huyết, trách nhiệm, các nhà khoa học xã hội và nhân văn đã sử dụng lý luận khoa học để phản bác các luận điểm sai trái của thế lực thù địch một cách triệt để và thuyết phục, đồng thời tích cực tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, đặc biệt là nhà khoa học trẻ.

Lãnh đạo Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh tham quan thiết bị bay không người lái ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh tạo đột phá từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi xanh

Tây Ninh xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Với các giải pháp đồng bộ, Tây Ninh hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững giai đoạn 2025-2030.

Bộ trưởng Éléonore Caroit cùng Đoàn công tác tham quan thực địa khu vực vận hành tổ máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Dấu ấn hợp tác Việt Nam-Pháp qua các dự án phát triển tại Hòa Bình

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong thập kỷ tới mà không đánh đổi môi trường, Việt Nam đứng trước yêu cầu về một hệ thống hạ tầng đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đủ sức chống chịu trước các kịch bản của khí hậu và phát triển đô thị bền vững.

Hội thảo về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số do Báo Nhân Dân tổ chức vào tháng 8/2026.

Hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Quyết định số 1624/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mới ban hành đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ, cập nhật những vấn đề mới phát sinh của xu hướng công nghệ hiện đại. Đồng thời, việc bảo vệ quyền được định hướng phải phù hợp với tính chất dân sự của quyền sở hữu trí tuệ.

Triển lãm các kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu, bán dẫn của Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: HÀ LINH)

Đầu tư phù hợp cho công nghệ chiến lược

Chủ trương phát triển công nghệ chiến lược đang được cụ thể hóa bằng việc hoàn thiện thể chế, xác định các hướng nghiên cứu ưu tiên và phê duyệt các nhiệm vụ công nghệ chiến lược.

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. (Ảnh: HNV)

Đưa công nghệ và kỹ năng số về tận từng người dân tại địa bàn cơ sở

Theo chân đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Truyền thông Phát triển (Red Communication) thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta) khảo sát thực tế tại Tam Thái (Nghệ An) và Đồng Hới-Phong Nha-Bố Trạch (Quảng Trị), chúng tôi tận mắt chứng kiến sự thay đổi của người dân dưới tác động của công nghệ số hiện nay.

Toàn cảnh buổi lễ Khai giảng. (Ảnh: HV)

Tăng cường đào tạo nghiên cứu sinh ngành Khoa học xã hội và nhân văn

Ngày 17/10 tại Hà Nội, Học viện Khoa học xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Lễ khai giảng lớp nghiên cứu sinh. Đây là hoạt động thiết thực hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn có chuyên môn và năng lực đáp ứng nhu cầu của thời đại.

Cán bộ, nhân viên Tập đoàn MISA tích cực nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động của doanh nghiệp (Ảnh: NGUYÊN TRANG)

Tạo giá trị từ AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cách thức vận hành mới của doanh nghiệp, giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí và tối ưu nguồn lực. Hiệu quả của AI không chỉ dừng ở mức độ tự động hóa, mà còn có khả năng khắc phục điểm nghẽn và tăng năng suất.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Hoàn thiện thể chế bưu chính, đo lường theo hướng quản lý thực chất, hiệu quả

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục hoàn thiện các dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, chú trọng đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hậu kiểm, bảo đảm minh bạch cơ chế tài chính công ích, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử của Ban Cơ yếu Chính phủ Ảnh: MINH DUY

Làm chủ công nghệ lõi mật mã: Ban Cơ yếu Chính phủ công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử

Sự phát triển vượt bậc của tính toán lượng tử cùng các thuật toán như Shor và Grover đang đặt các hệ mật mã hiện nay (RSA, ECC) trước nguy cơ bị phá vỡ hoàn toàn. Đặc biệt, chiến lược tấn công “Thu thập trước, giải mã sau” đang trực tiếp đe dọa bí mật quốc gia và an ninh dữ liệu được lưu trữ dài hạn.