Dấu ấn hợp tác Việt Nam-Pháp qua các dự án phát triển tại Hòa Bình

Chuyến làm việc thực địa của bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và người Pháp tại nước ngoài, cùng lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam và chính quyền Hòa Bình, chiều 18/10, đã cụ thể hóa những cam kết hai quốc gia trong hợp tác chống biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Kết quả hợp tác hiện diện qua cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ người dân, từ công suất nguồn điện bảo đảm cho hệ thống điện quốc gia, cho tới hệ thống hồ điều hòa, nhà máy xử lý nước thải và trạm bơm thoát nước đô thị.

Đi cùng đoàn còn có Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Pháp tại Việt Nam Didier Le Bret và Giám đốc Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) tại Việt Nam Hervé Conana.

Dấu ấn từ Thủy điện Hòa Bình mở rộng

Tại địa phương, đoàn đã có các buổi làm việc chuyên sâu với đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Ban Quản lý Dự án Điện 1, Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình và chính quyền địa phương, đồng thời trực tiếp kiểm tra tiến độ, khảo sát thực địa các dự án trọng điểm do AFD hỗ trợ tài chính và kỹ thuật.

Dự án được triển khai trên cơ sở Quyết định số 1126/QĐ-TTg ngày 23/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề xuất khoản vay và Quyết định số 2834/QĐ-UBND ngày 24/8/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ về phê duyệt chủ trương đầu tư.

Với tổng kinh phí dự kiến hơn 1.495 tỷ đồng, nguồn lực thực hiện được huy động từ vốn vay, vốn viện trợ không hoàn lại và vốn đối ứng. Trong cơ cấu tài chính này, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) cung cấp khoản vay, còn Quỹ Quản lý nước và tài nguyên thiên nhiên (WARM) hỗ trợ viện trợ không hoàn lại.

Trọng tâm của dự án là giải quyết đồng bộ các vấn đề về hạ tầng thoát nước, xử lý nước thải và quản trị đô thị. Ba hợp phần được thiết kế nhằm cải thiện năng lực tiêu thoát nước, giảm thiểu ngập lụt gắn với phát triển không gian công cộng; nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị thông qua tăng cường thu gom, xử lý nước thải; đồng thời bổ sung hỗ trợ kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, triển khai dự án và vận hành đô thị hiệu quả.

Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn công tác là công trình Thủy điện Hòa Bình mở rộng. Ông Phạm Hồng Phương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đã giới thiệu tổng quan về tầm vóc và ý nghĩa chiến lược của dự án Thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Ông Phạm Hồng Phương cho biết, dự án có tổng công suất lắp máy 480 MW với hai tổ máy, mỗi tổ máy đạt công suất 240 MW. Công trình đã hoàn thành thi công và chính thức đi vào vận hành từ tháng 12 năm 2025, đáp ứng hoàn toàn đúng tiến độ đề ra.

Việc đưa hai tổ máy mới vào hoạt động đã nâng tổng công suất của toàn bộ cụm Thủy điện Hòa Bình lên mức 2.400 MW, sánh ngang với Thủy điện Sơn La để trở thành một trong hai quần thể thủy điện lớn nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Với quy mô gồm hai tổ máy, dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 9.220 tỷ đồng. Cơ cấu tài chính được xây dựng theo hướng kết hợp nguồn lực của chủ đầu tư với vốn huy động từ các tổ chức tín dụng, trong đó vốn tự có chiếm 30%, còn 70% được huy động thông qua các khoản vay thương mại.

Đáng chú ý, dự án dự kiến tiếp cận khoản vay nước ngoài trị giá 70 triệu EUR, tương đương khoảng 1.900 tỷ đồng, từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), không có bảo lãnh của Chính phủ. Phần vốn vay còn lại sẽ được thu xếp từ các ngân hàng thương mại trong nước.

Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn EVN cho biết: Kể từ khi đi vào vận hành cuối năm 2025 đến nay, dự án đã phát điện đạt xấp xỉ 1,4 tỷ kWh, phát huy vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp nguồn điện phủ đỉnh cho hệ thống điện quốc gia, nhất là trong các tháng cao điểm mùa khô năm 2026.

Dự án bổ sung trung bình 488 GWh điện sạch mỗi năm, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của gần 180.000 hộ gia đình, đồng thời cắt giảm tới 225.120 tấn phát thải khí CO₂ hàng năm nhờ giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn điện nhiệt điện than.

Đánh giá cao những kết quả ấn tượng này, Bộ trưởng Éléonore Caroit nhấn mạnh, với tư cách là người đứng đầu cơ quan đặc trách về các đối tác quốc tế của Pháp, bà đặc biệt coi trọng việc trực tiếp đến kiểm tra thực địa để đánh giá tác động thực tế của các nguồn vốn vay do AFD tài trợ.

Bà Éléonore Caroit khẳng định nước Pháp cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc thực hiện "Chương trình nghị sự 4P" bao gồm con người, hành tinh, thịnh vượng và đối tác. Phía Pháp bảo đảm hỗ trợ các quốc gia đang phát triển cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

“Nước Pháp tôn trọng và ủng hộ các cam kết khí hậu của Việt Nam, đặc biệt là tinh thần hợp tác đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định trong chuyến thăm cấp cao tại Paris vừa qua”, Bộ trưởng Éléonore Caroit khẳng định.

Đô thị Hòa Bình trước bài toán thích ứng khí hậu

Sau khi hoàn thành chuyến kiểm tra tại công trình Thủy điện Hòa Bình mở rộng, đoàn công tác cùng đại diện chính quyền địa phương và Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình đã di chuyển đến khu vực đô thị Hòa Bình để khảo sát thực địa Dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu.

Sau đó, đoàn công tác sau đó tiếp tục di chuyển đến vị trí dự kiến xây dựng Nhà máy xử lý nước thải khu vực bờ trái sông Đà. Tại đây, các chuyên gia kỹ thuật đã giới thiệu chi tiết về công nghệ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt và mục tiêu nâng cao chất lượng môi trường nước đô thị.

Dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu khu vực đô thị Hòa Bình hướng tới mục tiêu gia tăng khả năng chống chịu khí hậu cho khoảng 136.000 người dân đô thị Hòa Bình, trực tiếp giảm thiểu rủi ro ngập lụt cho 41.000 người và cung cấp dịch vụ thu gom, xử lý nước thải đạt chuẩn cho gần 25.000 cư dân.

Phát biểu tổng kết chuyến thăm, Bộ trưởng Éléonore Caroit khẳng định sự hài lòng trước những kết quả giải ngân và vận hành xuất sắc của Tập đoàn Điện lực Việt Nam tại dự án Thủy điện Hòa Bình mở rộng. Bộ trưởng tin tưởng rằng Dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu khu vực đô thị Hòa Bình sắp tới cũng sẽ được triển khai với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả cao nhất. Những nỗ lực chung này không chỉ góp phần giúp Việt Nam hiện thực hóa các cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) và nâng cao năng lực tự cường trước thiên tai, mà còn thắt chặt hơn nữa mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Cộng hòa Pháp trong giai đoạn phát triển mới.

Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân, Bộ trưởng Éléonore Caroit đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa AFD với chính quyền địa phương và các đối tác Việt Nam nhằm trực tiếp nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư.

Bà chỉ ra rằng dự án tại Hòa Bình nằm trong một chuỗi các chương trình do Pháp hỗ trợ trải dài trên nhiều tỉnh, thành phố của Việt Nam, tập trung vào quản lý tài nguyên nước, chống ngập lụt, kè bờ chống sạt lở và nâng cao khả năng tự cường đô thị, xử lý nước thải, thoát nước đô thị, giao thông và bảo vệ không gian sống trước tác động của biến đổi khí hậu

Về định hướng hợp tác, Bộ trưởng khẳng định chính sách của Pháp luôn dựa trên nguyên tắc đối tác bình đẳng, lấy việc đáp ứng chính xác nhu cầu và mục tiêu ưu tiên của Chính phủ Việt Nam làm trọng tâm.

Bộ trưởng Éléonore Caroit trân trọng gửi cảm ơn tới Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương đã dành sự tin tưởng cho các đối tác Pháp, đồng thời khẳng định AFD cùng các doanh nghiệp Pháp cam kết luôn sẵn sàng đồng hành, đóng góp nguồn lực và kỹ thuật cho sự phát triển bền vững của Việt Nam.