Hướng tới chuẩn hóa năng lực nhân sự theo các tiêu chuẩn kinh tế số quốc tế

Sự bùng nổ của AI và Big Data đã tái định nghĩa nền kinh tế toàn cầu, biến thương mại điện tử từ việc mua bán trực tuyến thành một hệ sinh thái số phức tạp. Thực tế này dẫn đến sự thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao - những chuyên gia vừa am hiểu kinh doanh, vừa làm chủ công nghệ thông minh.

Thứ Tư, ngày 01/04/2026 - 18:19

Hội thảo mở ngành đào tạo thương mại điện tử, Trường đại học Ngoại thương.

Trước yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực dẫn dắt nền kinh doanh số, Trường đại học Ngoại thương chính thức ra mắt Chương trình “Thương mại số thông minh và Đổi mới kinh doanh” (Smart Digital Commerce and Business Innovation - SBI), đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc chuẩn hóa năng lực nhân sự theo các tiêu chuẩn kinh tế số quốc tế.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thoan, giảng viên bộ môn Thương mại điện tử, Trường đại học Ngoại thương, việc xúc tiến chương trình SBI là bước đi chiến lược nhằm đón đầu xu hướng giáo dục và đáp ứng nhu cầu cấp bách của thị trường. Việt Nam hiện nằm trong top 5 thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng trưởng cao, quy mô thương mại điện tử đạt 32 tỷ USD vào năm 2024 và được dự báo sẽ chạm mốc 63 tỷ USD vào năm 2030. Sự tăng trưởng bùng nổ này đang tạo ra nhiều cơ hội mới, nhưng cũng đồng thời kéo theo “cơn khát nhân lực” với yêu cầu cao về chất lượng chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ.

Theo thống kê, hiện có tới 60% doanh nghiệp thương mại điện tử gặp khó khăn trong khâu tuyển dụng. Cùng với đó, chỉ 30% nhân lực đang làm việc tại các công ty giải pháp thương mại điện tử được đào tạo chính quy, bài bản.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thoan trong buổi học trải nghiệm Chương trình "Thương mại số thông minh và Đổi mới kinh doanh" cho học sinh lớp 12.

Nhu cầu nhân lực không chỉ dừng lại ở các vị trí truyền thống mà chuyển dịch sang các lĩnh vực chuyên sâu như Quản lý gian hàng sàn thương mại điện tử, Digital Marketing, Data Analysis (phân tích dữ liệu) và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Chính phủ đã đặt mục tiêu cụ thể trong Quyết định 1568/QĐ-BCT năm 2025 là khuyến khích 60% cơ sở giáo dục đại học triển khai đào tạo chuyên ngành liên quan thương mại điện tử và đào tạo 1.000.000 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân, cán bộ quản lý nhà nước, sinh viên về kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử.

Nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách này, Trường đại học Ngoại thương đã chủ động xây dựng chương trình đào tạo chiến lược SBI. Đây là nỗ lực nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hướng tới tầm nhìn năm 2045.

Chương trình SBI được xây dựng dựa trên triết lý đào tạo hướng đến phát triển tư duy thương mại số thông minh, ứng dụng đổi mới sáng tạo và công nghệ tiên tiến nhằm giải quyết các thách thức thực tiễn. Triết lý này nhất quán với triết lý giáo dục chung của nhà trường là “Giáo dục hướng tới khai phóng, gắn với thực tiễn, nuôi dưỡng tính trung thực, tinh thần trách nhiệm và năng lực sáng tạo”.

Nội dung chương trình SBI được thiết kế xoay quanh ba trụ cột quan trọng là: E-commerce (Thương mại điện tử); Digital Commerce (Thương mại số), Digital Business (Kinh doanh số), Business Intelligence (Kinh doanh thông minh); Công nghệ số và Đổi mới kinh doanh. Sinh viên tốt nghiệp sẽ được trang bị khả năng áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ, nhất là phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), và quản lý chuỗi cung ứng thông minh, từ đó tối ưu hóa quá trình ra quyết định. Giáo dục trong lĩnh vực này còn chú trọng trang bị cho sinh viên kiến thức để phát triển khả năng tư duy chiến lược và ứng biến nhanh chóng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh số hóa.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Trưởng bộ môn Thương mại điện tử, Trường đại học Ngoại thương cho biết, với chương trình SBI, sinh viên sẽ được học cách khai thác các công nghệ cốt lõi của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 như Blockchain, Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet of Things (IoT), VR, AR vào việc giải quyết các bài toán kinh doanh thực tiễn và xây dựng mô hình kinh doanh số. “Chương trình cũng được đào tạo theo hướng ứng dụng cao, với sự tham gia trực tiếp của các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp trong quá trình đào tạo và thực hành nghề nghiệp. Điều này bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao - những chuyên gia vừa am hiểu kinh doanh, vừa làm chủ công nghệ thông minh giúp kiến tạo các giải pháp đột phá cho doanh nghiệp; có thể thích ứng ngay với các xu hướng mới của thị trường như thương mại điện tử xuyên biên giới hay bán hàng đa kênh (Omnichannel)”, ông Quân nhấn mạnh.

Với thông điệp “Kết nối công nghệ - Khơi nguồn đổi mới - Kiến tạo giá trị bền vững”, Chương trình Cử nhân chất lượng cao “Thương mại số thông minh và Đổi mới kinh doanh" khẳng định vai trò tiên phong của Trường đại học Ngoại thương trong việc cung cấp nguồn nhân lực thích ứng với công nghệ cao, phục vụ mục tiêu chuyển đổi số và phát triển kinh tế lớn mạnh của đất nước.

HỒNG MINH