Cưới nhau hơn bốn năm, chưa bao giờ tôi thấy bình thản được trước những chuyến công tác của chồng. Nếu ai nói có thể quen được với nỗi cô đơn thì ấy là ngụy biện. Lần nào tiễn chồng đi, tôi cũng có cảm giác hụt hẫng, chông chênh, hoài nghi. Khang khoác ba lô lên vai, choàng tay ôm lấy tôi, nụ hôn sượt nhanh qua má. Anh vẫn giữ được thói quen hôn tạm biệt vợ đúng như giao ước của hai đứa trước khi cưới. Nhưng gần đây, chuyến đi nào của anh cũng kéo dài hơn dự kiến vài ngày, có khi cả tuần. Những dự cảm bất an cứ lấp ló giữa hoài nghi và tin yêu, len lỏi sau những tháng ngày mòn mỏi đợi chờ tình yêu đơm hoa kết trái. Nhất là vừa tối hôm qua, mẹ chồng tôi gọi chúng tôi đến ăn cơm. Lúc tôi rửa bát, bà đứng bên, giọng chắc nịch như một tối hậu thư: “Tôi đợi anh chị từ giờ đến cuối năm, nếu không bầu bí gì thì để tôi còn tính”…
Tôi hiểu cái sự tính toán ấy của bà khi thi thoảng như vô tình bà thẽ thọt bảo: “Cái Duyên (người yêu cũ của Khang) giỏi giang xinh đẹp thế mà vẫn độc thân. Hôm trước nó đến biếu bố mẹ hộp thuốc xoa bóp của Hàn Quốc. Khổ, con bé vẫn nặng tình quá!”. Da mặt tôi tê xuội…
Khang đi rồi, tôi mang chai rượu trong tủ ra nhấm nháp. Vị cay nồng của rượu quê khiến tôi nhớ nhà cồn cào. Lâu lắm rồi tôi không về quê bởi chẳng thể chịu nổi ánh mắt đục mờ ngân ngấn của bà nội, tiếng ho khan của bố cứa vào ba gian nhà lặng ngắt, nhất là tiếng thở dài cố nén của dì Phai khi thoáng thấy cái bụng lép kẹp của tôi. Nhiều lần bà bảo người phụ nữ lấy chồng lãi mỗi đứa con, dì Phai cười xòa: “Thời này các cô cậu ấy còn phải phấn đấu sự nghiệp, vả lại vợ chồng ăn đời ở kiếp được với nhau là duyên phận, sao lại kể đến lỗ lãi”. Lần nào tôi về quê, dì Phai cũng dúi vào ba-lô một chai rượu hanh hanh vàng và bảo đó là rượu bổ cho hai vợ chồng cùng uống, hoặc nếu nhà có khách khứa đến chơi thì mời họ chén rượu quê. Giữa thành phố ồn ã, hàng quán nhậu nhiều như nấm sau mưa, chẳng bao giờ tôi sợ thất thố nếu có khách đến bất ngờ. Có lẽ dì hiểu một đứa cố tỏ ra cứng cỏi như tôi lúc cô đơn nhất vẫn chỉ biết tìm đến rượu.
*
Tôi và Khang quen nhau từ một dự án lai tạo giống hoa cây cảnh có khả năng thích nghi với nhiều loại hình thổ nhưỡng. Anh là trai Hà Nội gốc nhưng lại say mê với hoa lá cỏ cây. Còn tôi, một cô gái tỉnh lẻ, tốt nghiệp loại xuất sắc và có một dung mạo ưa nhìn. Nhưng bố mẹ Khang vẫn phản đối cuộc hôn nhân này bởi không môn đăng hộ đối. Gia cảnh của tôi khá phức tạp. Bố mẹ tôi buôn chuyến lên mạn ngược. Năm tôi lên tám tuổi, trong một chuyến đi dài ngày, mẹ không trở về. Mẹ sang bên kia biên giới dốc toàn bộ vốn liếng vào một phi vụ làm ăn lớn, nhưng nghe đâu là ở lại làm vợ bé một tay buôn giàu có. Chẳng biết cuộc sống có khấm khá không mà suốt bao năm mẹ chưa một lần trở về, kể cả khi bà ngoại qua đời. Bố để tôi ở với bà nội rồi rong ruổi với những chuyến đi đằng đẵng, bố muốn kiếm tìm cơ hội đổi đời hay muốn tìm lại người vợ bội bạc của mình?! Tôi lớn lên trong sự chăm bẵm của bà và nỗi đợi chờ vô vọng.
Năm tôi học lớp mười, bố gá nghĩa cùng dì Phai, người đàn bà quá lứa nhỡ thì bố gặp được ở một bản làng vùng biên. Những chuyến đi của bố ngắn hơn. Căn nhà ngói cũ nép mình dưới chân đê bấy lâu rặt tiếng thở dài của bà nội giờ cũng xao động hơn bởi tiếng nói cười xởi lởi của dì Phai. Còn tôi vẫn lầm lì như một cái bóng, cả ngày giao tiếp với mọi người chỉ bằng lời mời cơm. Về nhà tôi hơn một năm mà dì Phai vẫn chưa có mang, bà nội tôi thi thoảng lại thở dài thườn thượt “cây độc không trái, gái độc không con”. Không khí gia đình lúc nào cũng nặng nề u ám, mắt ai cũng buồn như màu khói. Bà nội tôi không chê dì Phai về nết ăn nết ở, nhưng nỗi mong mỏi có được đứa cháu đích tôn khiến bà dường như vẫn coi dì là “người dưng”. Và mọi yêu thương của bà vẫn dồn cả cho tôi.
Tôi lên đại học, dì Phai có mang và sinh ra em Nhi bé tẹo như một con mèo. Bà nội lại héo hắt trong nỗi hoang mang “cha già con cọc”, vẫn giữ khoảng cách mẹ chồng nàng dâu với những quan niệm hà khắc cố hữu. Tôi biết bà vẫn âm thầm nuôi hy vọng dì Phai sẽ sinh cho bà một đứa cháu trai. Nhưng khi em Nhi được hai tuổi thì bố tôi bị đột quỵ. Bao nhiêu vốn liếng dành dụm tan theo những đợt điều trị dài ngày mà bố vẫn nằm liệt giường. Mọi gánh nặng gia đình dồn lên đôi vai gầy khô của dì Phai. Ngày ngày, dì ra đồng bãi gom những bầu hoa cây cảnh loại hai, chất lên chiếc xe máy cũ rích đi bán rong ở các khu trọ của cánh thị dân nghèo. Bà nội thương con mà hóa lẩn thẩn lúc nhớ lúc quên, ngày ngày dắt em Nhi thơ thẩn vào ra quanh khoảnh sân đầy nắng. Nhiều lần bà vô tình gọi dì Phai bằng tên mẹ tôi, chỉ có tôi vẫn rành rẽ vẹn nguyên trong tình yêu thương của bà.
Học xong đại học, tôi quyết tâm trụ lại thành phố. Ngoài tám tiếng ở viện nghiên cứu, tôi làm đủ nghề để trang trải cuộc sống và có tiền gửi về cho dì Phai thêm thắt thuốc thang cho bà và bố. Tôi nhận lời yêu Khang bởi tìm được ở anh sự che chở nương tựa, hay đó là giải pháp tình thế để tôi bứt mình khỏi những éo le ngột ngạt, chính tôi cũng không định hình được. Bố mẹ chồng vẫn bảo hai chúng tôi hợp nhau chỉ ở cái sự viển vông và tôi luôn bị mang tiếng là “lôi kéo” Khang, nên anh không an phận với một vị trí vững chắc mà bố mẹ đã sắp xếp, lại cứ mải mê với những dự án ở chốn heo hút quê mùa. Tôi luôn phải gồng mình lên để chứng tỏ với mọi người rằng, sự lựa chọn của Khang là đúng. Nhưng nỗi đợi chờ mòn mỏi có một đứa con khiến tôi thấy mình lạc lõng ở ngay chính tổ ấm mà mình cố công vun đắp.
*
Tôi dừng xe trước trụ cổng có vồng hoa giấy xanh um, lác đác vài bông đỏ rọi. Cây hoa giấy đó bố tôi trồng sau ngày cưới mẹ. Khi mẹ tôi bỏ đi, bố uất ức mang dao chặt trụi tận gốc cây. Tôi vẫn nhớ như ghim vào lòng cái buổi chiều ngàn ngạt gió ấy, bố cầm dao chém lia lịa. Có những nhát dao va vào tường gạch chát chúa. Tôi khóc thổn thức. Những cánh hoa giấy nở muộn tao tác bay, dạt vào chân tường đỏ bầm như những vệt máu. Bà nội sợ dân làng đi qua xì xào bàn tán về sự tan đàn xẻ nghé, hì hụi kéo những cành lổng chổng vào bên trong cổng, những đầu gai đâm vào bàn tay gầy guộc rớm máu. Đông qua xuân tới, cây hoa giấy lại bật mầm mơn mởn. Nhìn những chồi non mỡ màng bụ bẫm, bố bần thần không nỡ phá đi, cây lại có cơ hội vươn cành, lá ken rườm rà xanh ngắt nhưng suốt mấy mùa, hoa nở ít hẳn đi. Đến khi dì Phai về nhà tôi thì cây đã bám sum suê trên trụ cổng, tôi thấy dì cầm kéo bấm bớt những cành ngang, đến mùa, hoa chợt bừng nở, rực rỡ đến ngỡ ngàng.
Tôi đi qua đoạn ngõ lập khập, bước chân như rối lại bởi hai bên vệ cổng la liệt những chậu sen đã rạc lá, những vồng hoa ngũ sắc tơi tả sau trận mưa gió. Em Nhi thấy tôi khẽ reo lên. Bà chống gối đứng dậy lấy chiếc khăn mặt ướt đưa cho tôi, giọng ấm áp: “Chị ngồi xuống ăn cơm với em rồi lấy cháo lên bón cho bố chị. Mẹ nó phải đi bán nốt chỗ hoa nở muộn, hôm nào cũng trưa trật mới về”. Tôi lau qua khuôn mặt lem nhem bụi lẫn lớp phấn phai bạc, bàn tay chạm vào những gồ ghề, hốc hác. Thanh xuân đã phai nhạt hay chính lòng tôi đang bải hoải rã rời bởi cuộc hôn nhân của mình. Có tiếng mở cổng và tiếng xe máy rì rì đi vào sân. Bố ú ớ không tròn tiếng nhưng thể hiện rõ sự hào hứng. Tôi bưng bát cháo lại gần bố. Thân hình bố lọt thỏm dưới lớp chăn con công đỏ sậm. Từ ngoài sân tiếng dì Phai đon đả:
- Công việc bận rộn hay sao mà lâu quá mới thấy chị Vân về quê vậy? Hôm trước, anh Khang ghé qua biếu bà chai dầu xoa bóp của Hàn Quốc, bà dùng bảo thích lắm!
Mặt tôi nóng bừng. Chai dầu xoa ấy là của Duyên biếu bố mẹ chồng tôi. Vậy mà Khang mang về đây như một cách bày tỏ sự quan tâm chu đáo. Chạm ánh mắt lấp lánh đến tội nghiệp của dì Phai, một cảm giác tủi thẹn tự ái chợt dâng ứ trong tôi.
- Anh ấy còn biếu bố mấy thang thuốc bổ với củ sâm ngâm mật ong của đồng bào gì ở Tây Nguyên đấy và bảo sắp tới sẽ đưa bố vào đó chữa trị một thời gian, biết đâu gặp thầy gặp thuốc mà bố khỏe lại…
Tôi thẫn người. Cảm giác tủi thân tan ra theo tiếng thở dài nhè nhẹ. Bố ngước đôi mắt chậm chạp đờ đẫn nhìn tôi, bàn tay khô gầy của bố run rẩy cầm tay tôi đặt vào tay dì Phai, nắm chặt. Những ngón tay lành lạnh của tôi ấm dần lên trong bàn tay khô sần ran rát. Dì Phai thì thầm:
- Hôm nào hai vợ chồng thu xếp, dì đưa lên quê dì cắt thuốc, ông lang này giỏi lắm. Khang là một chàng trai tốt. Có đứa con, duyên nợ vợ chồng sẽ bền chặt hơn…
Tôi cúi đầu đáp khẽ rồi bần thần đứng dậy. Bên hiên, cây hoa ngũ sắc lấp ló những mầm hoa muộn như đang nhen nhóm hy vọng. Một vạt gió cuối thu se sẽ thoảng qua. Tôi bỗng thấy lòng mình dịu đi những chênh vênh…
