Hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu

Thiên nhiên đang dồn dập gióng hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay. Khi các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, cực đoan dần trở thành điều “bình thường mới”, các hệ thống phòng ngừa, ứng phó cũng đứng trước yêu cầu cải tổ để trở nên hiệu quả hơn, nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Thiệt hại do lũ lụt tại hạt Kerr, bang Texas, ngày 5/7/2025. (Ảnh: The Texas Tribune)
Thiệt hại do lũ lụt tại hạt Kerr, bang Texas, ngày 5/7/2025. (Ảnh: The Texas Tribune)

Từ châu Á đến châu Âu, châu Mỹ, người dân các nước đang oằn mình chống chọi với các thảm họa thiên nhiên. Trận lũ quét kinh hoàng vừa qua ở bang Texas, Mỹ là một trong những trận lũ quét gây thiệt hại lớn nhất tại Xứ cờ hoa trong vòng 100 năm.

Các chuyên gia chỉ ra rằng, biến đổi khí hậu là thủ phạm chính khiến nền nhiệt tăng, dẫn tới sự xuất hiện nhiều hơn những cơn mưa có cường độ cao. Thậm chí, ông Gregory Pierce, đồng Giám đốc Trung tâm đổi mới Luskin thuộc Đại học California tại Los Angeles cảnh báo, số người chết do lũ lụt tại Mỹ sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới do biến đổi khí hậu và việc thiếu đầu tư vào hệ thống cảnh báo thiên tai.

Trong khi đó, hàng triệu người dân sống tại châu Âu, châu Á và châu Phi đang gồng mình dưới nắng nóng như thiêu đốt. Tháng 6 năm nay đã phá vỡ mọi kỷ lục về sức nóng tại khắp các châu lục.

Tại Hàn Quốc, số người mắc các bệnh liên quan nắng nóng đã tăng hơn 83% so với cùng kỳ năm 2024, khi nắng nóng đến sớm hơn bình thường.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) khẳng định, thế giới sẽ phải học cách sống chung với các đợt nắng nóng kéo dài.

Nhiều cuộc họp về khí hậu đã được tổ chức; nhiều lời cam kết chung tay hành động được đưa ra. Nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường sống được nâng cao rõ rệt trong những năm gần đây, song trên thực tế, mức độ khốc liệt tăng dần của các hiện tượng thời tiết cực đoan cho thấy thế giới vẫn còn thiếu những hành động mạnh mẽ, quyết liệt chống biến đổi khí hậu.

Tại các cuộc họp, vấn đề “gai góc”, gây nhiều tranh cãi nhất luôn là tài chính khí hậu và Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30), dự kiến diễn ra ở Brazil vào tháng 11 tới, cũng không ngoại lệ.

Tại Hội nghị COP29, các nước phát triển cam kết nâng mức tài chính khí hậu lên 300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035, một con số bị cho là vẫn còn quá thấp so với nhu cầu thực tế.

Theo giới chuyên gia, các nước đang phát triển sẽ cần khoảng 1.300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035 để thực hiện chuyển đổi xanh và ứng phó thiên tai ngày càng nghiêm trọng.

Brazil, nước chủ nhà COP30, khẳng định quyết tâm đưa hội nghị lần này trở thành “di sản” trong đổi mới các cam kết về khí hậu. Chính phủ Brazil nêu rõ, khủng hoảng khí hậu đã lên tới đỉnh điểm và nếu tình trạng nóng lên toàn cầu không được kiểm soát, Trái đất sẽ phải chịu sự thay đổi tàn khốc, ảnh hưởng mọi mặt của xã hội, kinh tế, môi trường và mỗi gia đình.

Câu chuyện về phản ứng nhanh nhạy, hiệu quả hơn với các thảm họa thiên nhiên cũng đang được chú ý.

Chuyên gia Jess Neumann, Đại học Reading (Anh) cho biết, trận lũ quét ở Texas đặt ra câu hỏi quan trọng về hiệu quả của hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch phòng chống lũ lụt. Sự sẵn sàng ứng phó của cộng đồng, khả năng nhận biết rủi ro, kỹ năng sơ tán… cần phải được nêu cao. Hệ thống chăm sóc sức khỏe cũng cần được cải tổ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), dù các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng diễn ra thường xuyên, mới chỉ có 21 trong số 57 quốc gia ở châu Âu có kế hoạch hành động quốc gia về ứng phó sóng nhiệt. Nhiều nước vẫn thiếu hệ thống làm mát cho cộng đồng hay chiến dịch tuyên truyền về nguy cơ sốc nhiệt đối với người dân.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, hành động vì khí hậu không phải là tùy chọn, mà là bắt buộc, bởi thời gian đang đếm ngược. Các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt đồng thời diễn ra thời gian qua đã phơi bày thực tế: Biến đổi khí hậu đang xảy ra với tốc độ đáng báo động và thế giới không còn thời gian để trì hoãn hành động.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.