Hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu

Thiên nhiên đang dồn dập gióng hồi chuông báo động về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay. Khi các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, cực đoan dần trở thành điều “bình thường mới”, các hệ thống phòng ngừa, ứng phó cũng đứng trước yêu cầu cải tổ để trở nên hiệu quả hơn, nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Thiệt hại do lũ lụt tại hạt Kerr, bang Texas, ngày 5/7/2025. (Ảnh: The Texas Tribune)
Thiệt hại do lũ lụt tại hạt Kerr, bang Texas, ngày 5/7/2025. (Ảnh: The Texas Tribune)

Từ châu Á đến châu Âu, châu Mỹ, người dân các nước đang oằn mình chống chọi với các thảm họa thiên nhiên. Trận lũ quét kinh hoàng vừa qua ở bang Texas, Mỹ là một trong những trận lũ quét gây thiệt hại lớn nhất tại Xứ cờ hoa trong vòng 100 năm.

Các chuyên gia chỉ ra rằng, biến đổi khí hậu là thủ phạm chính khiến nền nhiệt tăng, dẫn tới sự xuất hiện nhiều hơn những cơn mưa có cường độ cao. Thậm chí, ông Gregory Pierce, đồng Giám đốc Trung tâm đổi mới Luskin thuộc Đại học California tại Los Angeles cảnh báo, số người chết do lũ lụt tại Mỹ sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới do biến đổi khí hậu và việc thiếu đầu tư vào hệ thống cảnh báo thiên tai.

Trong khi đó, hàng triệu người dân sống tại châu Âu, châu Á và châu Phi đang gồng mình dưới nắng nóng như thiêu đốt. Tháng 6 năm nay đã phá vỡ mọi kỷ lục về sức nóng tại khắp các châu lục.

Tại Hàn Quốc, số người mắc các bệnh liên quan nắng nóng đã tăng hơn 83% so với cùng kỳ năm 2024, khi nắng nóng đến sớm hơn bình thường.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) khẳng định, thế giới sẽ phải học cách sống chung với các đợt nắng nóng kéo dài.

Nhiều cuộc họp về khí hậu đã được tổ chức; nhiều lời cam kết chung tay hành động được đưa ra. Nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường sống được nâng cao rõ rệt trong những năm gần đây, song trên thực tế, mức độ khốc liệt tăng dần của các hiện tượng thời tiết cực đoan cho thấy thế giới vẫn còn thiếu những hành động mạnh mẽ, quyết liệt chống biến đổi khí hậu.

Tại các cuộc họp, vấn đề “gai góc”, gây nhiều tranh cãi nhất luôn là tài chính khí hậu và Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30), dự kiến diễn ra ở Brazil vào tháng 11 tới, cũng không ngoại lệ.

Tại Hội nghị COP29, các nước phát triển cam kết nâng mức tài chính khí hậu lên 300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035, một con số bị cho là vẫn còn quá thấp so với nhu cầu thực tế.

Theo giới chuyên gia, các nước đang phát triển sẽ cần khoảng 1.300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035 để thực hiện chuyển đổi xanh và ứng phó thiên tai ngày càng nghiêm trọng.

Brazil, nước chủ nhà COP30, khẳng định quyết tâm đưa hội nghị lần này trở thành “di sản” trong đổi mới các cam kết về khí hậu. Chính phủ Brazil nêu rõ, khủng hoảng khí hậu đã lên tới đỉnh điểm và nếu tình trạng nóng lên toàn cầu không được kiểm soát, Trái đất sẽ phải chịu sự thay đổi tàn khốc, ảnh hưởng mọi mặt của xã hội, kinh tế, môi trường và mỗi gia đình.

Câu chuyện về phản ứng nhanh nhạy, hiệu quả hơn với các thảm họa thiên nhiên cũng đang được chú ý.

Chuyên gia Jess Neumann, Đại học Reading (Anh) cho biết, trận lũ quét ở Texas đặt ra câu hỏi quan trọng về hiệu quả của hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch phòng chống lũ lụt. Sự sẵn sàng ứng phó của cộng đồng, khả năng nhận biết rủi ro, kỹ năng sơ tán… cần phải được nêu cao. Hệ thống chăm sóc sức khỏe cũng cần được cải tổ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), dù các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng diễn ra thường xuyên, mới chỉ có 21 trong số 57 quốc gia ở châu Âu có kế hoạch hành động quốc gia về ứng phó sóng nhiệt. Nhiều nước vẫn thiếu hệ thống làm mát cho cộng đồng hay chiến dịch tuyên truyền về nguy cơ sốc nhiệt đối với người dân.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, hành động vì khí hậu không phải là tùy chọn, mà là bắt buộc, bởi thời gian đang đếm ngược. Các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt đồng thời diễn ra thời gian qua đã phơi bày thực tế: Biến đổi khí hậu đang xảy ra với tốc độ đáng báo động và thế giới không còn thời gian để trì hoãn hành động.

Có thể bạn quan tâm

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng.