Vấn đề sống còn trước thực trạng biến đổi khí hậu nghiêm trọng

Nhiều nơi trên thế giới, nhất là tại một số khu vực ở châu Á, đang trải qua những đợt nắng nóng khốc liệt nhất trong lịch sử.

Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)
Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)

Trước thực trạng báo động về biến đổi khí hậu, Hội nghị toàn cầu về Đóng góp do quốc gia tự quyết định (Hội nghị NDC toàn cầu 2025) vừa diễn ra tại thủ đô Berlin của Đức đã hối thúc cộng đồng quốc tế biến cam kết thành hành động.

Thủ đô New Delhi của Ấn Độ, nơi sinh sống của hơn 30 triệu người, đang phải chống chọi với đợt nắng nóng lịch sử khi Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) phát cảnh báo đỏ. Nhiệt độ tại nhiều khu vực dao động từ 41-45°C, cao hơn trung bình nhiều năm từ 3-4°C.

Vùng Punjab thuộc Pakistan ghi nhận nhiệt độ lên tới 50°C, mức nhiệt được coi là “sát ngưỡng sinh tồn”.

Các chuyên gia đánh giá, đợt nắng nóng ở Nam Á hiện nay là một trong những sự kiện khí hậu cực đoan nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Chính quyền địa phương đã phát đi hàng loạt cảnh báo y tế khẩn cấp và ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca nhập viện vì sốc nhiệt, kiệt sức và mất nước.

Giới khoa học khẳng định, những đợt nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng ngẫu nhiên, mà là hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu. Trong đó, khu vực Bắc Cực được đánh giá đang ở “tiền tuyến” của biến đổi khí hậu.

Nhiệt độ tại Iceland đã tăng kỷ lục trong tháng 5 vừa qua, cao hơn 13°C so với nhiệt độ tối đa trung bình hằng ngày của tháng 5 giai đoạn 1991-2020. Dự báo các kỷ lục nhiệt độ cao ghi nhận tại Iceland và Greenland trong tháng 5 vừa qua có thể tái diễn với tần suất 100 năm/ lần.

Do ảnh hưởng của đợt nắng nóng, băng tại Greenland đã tan chảy với tốc độ nhanh chóng. Giám đốc bộ phận khí hậu tại Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Chris Hewitt cảnh báo, băng ở Bắc Cực sẽ tiếp tục nóng lên nhanh hơn 3,5 lần so với phần còn lại của thế giới và khiến mực nước biển dâng nhanh.

Theo nghiên cứu mới công bố, khoảng 4 tỷ người (49% dân số toàn cầu) đã trải qua thêm ít nhất 30 ngày nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu.

WMO và Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cảnh báo, Trái đất sẽ trải qua các mức nhiệt cao hơn trong vài năm tới và có thể đối mặt với hình thái thời tiết cực đoan nguy hiểm hơn và gây thương vong lớn hơn.

Theo dự báo trong giai đoạn từ năm 2025-2029, khoảng 80% khả năng thế giới sẽ phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ hằng năm. Dự báo, lần đầu tiên (có khả năng vào trước năm 2030) nhiệt độ trung bình hằng năm có thể vượt mục tiêu đặt ra tại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu là hạn chế nhiệt độ Trái đất không tăng quá 2°C, hoặc 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trước những nguy cơ đe dọa cuộc sống con người, cộng đồng quốc tế đang tăng cường hợp tác để hành động nhằm hạn chế biến đổi khí hậu. Trước Hội nghị về Biến đổi Khí hậu Bonn năm 2025, các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia từ hơn 50 quốc gia đã tham dự Hội nghị NDC toàn cầu 2025 để thảo luận về việc đẩy nhanh thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định. Năm nay, tất cả các quốc gia phải nộp báo cáo đóng góp cam kết cho giai đoạn đến năm 2035.

Giới chuyên gia kêu gọi, các Chính phủ nhanh chóng đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường năng lực y tế cộng đồng và phát triển hạ tầng đô thị có khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Thế giới không còn thời gian để trì hoãn. Thích ứng với biến đổi khí hậu là vấn đề sống còn đối với cả hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.