Vấn đề sống còn trước thực trạng biến đổi khí hậu nghiêm trọng

Nhiều nơi trên thế giới, nhất là tại một số khu vực ở châu Á, đang trải qua những đợt nắng nóng khốc liệt nhất trong lịch sử.

Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)
Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)

Trước thực trạng báo động về biến đổi khí hậu, Hội nghị toàn cầu về Đóng góp do quốc gia tự quyết định (Hội nghị NDC toàn cầu 2025) vừa diễn ra tại thủ đô Berlin của Đức đã hối thúc cộng đồng quốc tế biến cam kết thành hành động.

Thủ đô New Delhi của Ấn Độ, nơi sinh sống của hơn 30 triệu người, đang phải chống chọi với đợt nắng nóng lịch sử khi Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) phát cảnh báo đỏ. Nhiệt độ tại nhiều khu vực dao động từ 41-45°C, cao hơn trung bình nhiều năm từ 3-4°C.

Vùng Punjab thuộc Pakistan ghi nhận nhiệt độ lên tới 50°C, mức nhiệt được coi là “sát ngưỡng sinh tồn”.

Các chuyên gia đánh giá, đợt nắng nóng ở Nam Á hiện nay là một trong những sự kiện khí hậu cực đoan nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Chính quyền địa phương đã phát đi hàng loạt cảnh báo y tế khẩn cấp và ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca nhập viện vì sốc nhiệt, kiệt sức và mất nước.

Giới khoa học khẳng định, những đợt nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng ngẫu nhiên, mà là hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu. Trong đó, khu vực Bắc Cực được đánh giá đang ở “tiền tuyến” của biến đổi khí hậu.

Nhiệt độ tại Iceland đã tăng kỷ lục trong tháng 5 vừa qua, cao hơn 13°C so với nhiệt độ tối đa trung bình hằng ngày của tháng 5 giai đoạn 1991-2020. Dự báo các kỷ lục nhiệt độ cao ghi nhận tại Iceland và Greenland trong tháng 5 vừa qua có thể tái diễn với tần suất 100 năm/ lần.

Do ảnh hưởng của đợt nắng nóng, băng tại Greenland đã tan chảy với tốc độ nhanh chóng. Giám đốc bộ phận khí hậu tại Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Chris Hewitt cảnh báo, băng ở Bắc Cực sẽ tiếp tục nóng lên nhanh hơn 3,5 lần so với phần còn lại của thế giới và khiến mực nước biển dâng nhanh.

Theo nghiên cứu mới công bố, khoảng 4 tỷ người (49% dân số toàn cầu) đã trải qua thêm ít nhất 30 ngày nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu.

WMO và Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cảnh báo, Trái đất sẽ trải qua các mức nhiệt cao hơn trong vài năm tới và có thể đối mặt với hình thái thời tiết cực đoan nguy hiểm hơn và gây thương vong lớn hơn.

Theo dự báo trong giai đoạn từ năm 2025-2029, khoảng 80% khả năng thế giới sẽ phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ hằng năm. Dự báo, lần đầu tiên (có khả năng vào trước năm 2030) nhiệt độ trung bình hằng năm có thể vượt mục tiêu đặt ra tại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu là hạn chế nhiệt độ Trái đất không tăng quá 2°C, hoặc 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trước những nguy cơ đe dọa cuộc sống con người, cộng đồng quốc tế đang tăng cường hợp tác để hành động nhằm hạn chế biến đổi khí hậu. Trước Hội nghị về Biến đổi Khí hậu Bonn năm 2025, các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia từ hơn 50 quốc gia đã tham dự Hội nghị NDC toàn cầu 2025 để thảo luận về việc đẩy nhanh thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định. Năm nay, tất cả các quốc gia phải nộp báo cáo đóng góp cam kết cho giai đoạn đến năm 2035.

Giới chuyên gia kêu gọi, các Chính phủ nhanh chóng đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường năng lực y tế cộng đồng và phát triển hạ tầng đô thị có khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Thế giới không còn thời gian để trì hoãn. Thích ứng với biến đổi khí hậu là vấn đề sống còn đối với cả hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.