Vấn đề sống còn trước thực trạng biến đổi khí hậu nghiêm trọng

Nhiều nơi trên thế giới, nhất là tại một số khu vực ở châu Á, đang trải qua những đợt nắng nóng khốc liệt nhất trong lịch sử.

Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)
Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)

Trước thực trạng báo động về biến đổi khí hậu, Hội nghị toàn cầu về Đóng góp do quốc gia tự quyết định (Hội nghị NDC toàn cầu 2025) vừa diễn ra tại thủ đô Berlin của Đức đã hối thúc cộng đồng quốc tế biến cam kết thành hành động.

Thủ đô New Delhi của Ấn Độ, nơi sinh sống của hơn 30 triệu người, đang phải chống chọi với đợt nắng nóng lịch sử khi Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) phát cảnh báo đỏ. Nhiệt độ tại nhiều khu vực dao động từ 41-45°C, cao hơn trung bình nhiều năm từ 3-4°C.

Vùng Punjab thuộc Pakistan ghi nhận nhiệt độ lên tới 50°C, mức nhiệt được coi là “sát ngưỡng sinh tồn”.

Các chuyên gia đánh giá, đợt nắng nóng ở Nam Á hiện nay là một trong những sự kiện khí hậu cực đoan nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Chính quyền địa phương đã phát đi hàng loạt cảnh báo y tế khẩn cấp và ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca nhập viện vì sốc nhiệt, kiệt sức và mất nước.

Giới khoa học khẳng định, những đợt nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng ngẫu nhiên, mà là hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu. Trong đó, khu vực Bắc Cực được đánh giá đang ở “tiền tuyến” của biến đổi khí hậu.

Nhiệt độ tại Iceland đã tăng kỷ lục trong tháng 5 vừa qua, cao hơn 13°C so với nhiệt độ tối đa trung bình hằng ngày của tháng 5 giai đoạn 1991-2020. Dự báo các kỷ lục nhiệt độ cao ghi nhận tại Iceland và Greenland trong tháng 5 vừa qua có thể tái diễn với tần suất 100 năm/ lần.

Do ảnh hưởng của đợt nắng nóng, băng tại Greenland đã tan chảy với tốc độ nhanh chóng. Giám đốc bộ phận khí hậu tại Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Chris Hewitt cảnh báo, băng ở Bắc Cực sẽ tiếp tục nóng lên nhanh hơn 3,5 lần so với phần còn lại của thế giới và khiến mực nước biển dâng nhanh.

Theo nghiên cứu mới công bố, khoảng 4 tỷ người (49% dân số toàn cầu) đã trải qua thêm ít nhất 30 ngày nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu.

WMO và Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cảnh báo, Trái đất sẽ trải qua các mức nhiệt cao hơn trong vài năm tới và có thể đối mặt với hình thái thời tiết cực đoan nguy hiểm hơn và gây thương vong lớn hơn.

Theo dự báo trong giai đoạn từ năm 2025-2029, khoảng 80% khả năng thế giới sẽ phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ hằng năm. Dự báo, lần đầu tiên (có khả năng vào trước năm 2030) nhiệt độ trung bình hằng năm có thể vượt mục tiêu đặt ra tại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu là hạn chế nhiệt độ Trái đất không tăng quá 2°C, hoặc 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trước những nguy cơ đe dọa cuộc sống con người, cộng đồng quốc tế đang tăng cường hợp tác để hành động nhằm hạn chế biến đổi khí hậu. Trước Hội nghị về Biến đổi Khí hậu Bonn năm 2025, các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia từ hơn 50 quốc gia đã tham dự Hội nghị NDC toàn cầu 2025 để thảo luận về việc đẩy nhanh thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định. Năm nay, tất cả các quốc gia phải nộp báo cáo đóng góp cam kết cho giai đoạn đến năm 2035.

Giới chuyên gia kêu gọi, các Chính phủ nhanh chóng đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường năng lực y tế cộng đồng và phát triển hạ tầng đô thị có khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Thế giới không còn thời gian để trì hoãn. Thích ứng với biến đổi khí hậu là vấn đề sống còn đối với cả hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.