Vấn đề sống còn trước thực trạng biến đổi khí hậu nghiêm trọng

Nhiều nơi trên thế giới, nhất là tại một số khu vực ở châu Á, đang trải qua những đợt nắng nóng khốc liệt nhất trong lịch sử.

Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)
Người dân tắm biển tránh nóng tại Alexandria, Ai Cập hồi tháng 7/2024. (Nguồn: THX/TTXVN)

Trước thực trạng báo động về biến đổi khí hậu, Hội nghị toàn cầu về Đóng góp do quốc gia tự quyết định (Hội nghị NDC toàn cầu 2025) vừa diễn ra tại thủ đô Berlin của Đức đã hối thúc cộng đồng quốc tế biến cam kết thành hành động.

Thủ đô New Delhi của Ấn Độ, nơi sinh sống của hơn 30 triệu người, đang phải chống chọi với đợt nắng nóng lịch sử khi Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) phát cảnh báo đỏ. Nhiệt độ tại nhiều khu vực dao động từ 41-45°C, cao hơn trung bình nhiều năm từ 3-4°C.

Vùng Punjab thuộc Pakistan ghi nhận nhiệt độ lên tới 50°C, mức nhiệt được coi là “sát ngưỡng sinh tồn”.

Các chuyên gia đánh giá, đợt nắng nóng ở Nam Á hiện nay là một trong những sự kiện khí hậu cực đoan nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Chính quyền địa phương đã phát đi hàng loạt cảnh báo y tế khẩn cấp và ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca nhập viện vì sốc nhiệt, kiệt sức và mất nước.

Giới khoa học khẳng định, những đợt nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng ngẫu nhiên, mà là hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu. Trong đó, khu vực Bắc Cực được đánh giá đang ở “tiền tuyến” của biến đổi khí hậu.

Nhiệt độ tại Iceland đã tăng kỷ lục trong tháng 5 vừa qua, cao hơn 13°C so với nhiệt độ tối đa trung bình hằng ngày của tháng 5 giai đoạn 1991-2020. Dự báo các kỷ lục nhiệt độ cao ghi nhận tại Iceland và Greenland trong tháng 5 vừa qua có thể tái diễn với tần suất 100 năm/ lần.

Do ảnh hưởng của đợt nắng nóng, băng tại Greenland đã tan chảy với tốc độ nhanh chóng. Giám đốc bộ phận khí hậu tại Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Chris Hewitt cảnh báo, băng ở Bắc Cực sẽ tiếp tục nóng lên nhanh hơn 3,5 lần so với phần còn lại của thế giới và khiến mực nước biển dâng nhanh.

Theo nghiên cứu mới công bố, khoảng 4 tỷ người (49% dân số toàn cầu) đã trải qua thêm ít nhất 30 ngày nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu.

WMO và Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cảnh báo, Trái đất sẽ trải qua các mức nhiệt cao hơn trong vài năm tới và có thể đối mặt với hình thái thời tiết cực đoan nguy hiểm hơn và gây thương vong lớn hơn.

Theo dự báo trong giai đoạn từ năm 2025-2029, khoảng 80% khả năng thế giới sẽ phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ hằng năm. Dự báo, lần đầu tiên (có khả năng vào trước năm 2030) nhiệt độ trung bình hằng năm có thể vượt mục tiêu đặt ra tại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu là hạn chế nhiệt độ Trái đất không tăng quá 2°C, hoặc 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trước những nguy cơ đe dọa cuộc sống con người, cộng đồng quốc tế đang tăng cường hợp tác để hành động nhằm hạn chế biến đổi khí hậu. Trước Hội nghị về Biến đổi Khí hậu Bonn năm 2025, các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia từ hơn 50 quốc gia đã tham dự Hội nghị NDC toàn cầu 2025 để thảo luận về việc đẩy nhanh thực hiện đóng góp do quốc gia tự quyết định. Năm nay, tất cả các quốc gia phải nộp báo cáo đóng góp cam kết cho giai đoạn đến năm 2035.

Giới chuyên gia kêu gọi, các Chính phủ nhanh chóng đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường năng lực y tế cộng đồng và phát triển hạ tầng đô thị có khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Thế giới không còn thời gian để trì hoãn. Thích ứng với biến đổi khí hậu là vấn đề sống còn đối với cả hành tinh.

Có thể bạn quan tâm

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.