EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hiệp định FTA được EU và 4 thành viên sáng lập khối MERCOSUR (Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay) ký kết hồi tháng 1/2026 đã thiết lập một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao phủ hơn 700 triệu dân, từng bước xóa bỏ thuế quan đối với hơn 90% dòng giao dịch thương mại giữa hai khối-khu vực hiện chiếm 30% GDP toàn cầu.

MERCOSUR xuất khẩu chủ yếu nông sản và khoáng sản sang EU và đẩy mạnh xuất khẩu máy móc, hóa chất và dược phẩm sang Nam Mỹ. Với nội dung thỏa thuận hiệp định, MERCOSUR sẽ loại bỏ 91% thuế đối với hàng hóa châu Âu, trong khi EU dỡ bỏ 92% thuế áp lên hàng hóa từ các nước Nam Mỹ, giúp các doanh nghiệp EU tiết kiệm khoảng 4 tỷ euro tiền thuế mỗi năm và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thúc đẩy đầu tư vào các chuỗi cung ứng then chốt, trong đó có các nguyên liệu thô chiến lược.

EU coi thỏa thuận với MERCOSUR là một phần trong chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ, củng cố chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Thỏa thuận này cho phép các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận các thị trường và quy mô lớn hơn. Đức và Tây Ban Nha hoan nghênh bước đi mới đây của EC, cho rằng hiệp định FTA với các quốc gia Nam Mỹ sẽ tạo thêm cơ hội tăng trưởng, mở rộng thị trường và giúp EU nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động thương mại toàn cầu.

Dù chưa nhận được sự phê chuẩn chính thức của Nghị viện châu Âu (EP), song quyết định của EC được đưa ra sau khi Argentina và Uruguay phê chuẩn hiệp định. Theo Người phát ngôn thương mại của EU Olof Gill, việc triển khai tạm thời sẽ bắt đầu vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai kể từ khi EU và Uruguay - quốc gia MERCOSUR đầu tiên hoàn tất phê chuẩn, trao đổi công hàm ngoại giao. Hiệp định sẽ được áp dụng đối với các nước đã phê chuẩn, trong khi Brazil và Paraguay dự kiến hoàn tất thủ tục trong thời gian tới.

Dù được đa số các quốc gia thành viên EU ủng hộ, song thỏa thuận với MERCOSUR đang đối mặt với sự phản đối quyết liệt từ Pháp, Ba Lan cùng các hiệp hội nông dân. Pháp dẫn đầu các nước phản đối vì lo ngại nông sản giá rẻ từ Brazil và các quốc gia Nam Mỹ gây sức ép cạnh tranh đối với ngành nông nghiệp trong nước. Các tổ chức nông nghiệp cho rằng hiệp định sẽ tạo áp lực lớn cho lĩnh vực nông nghiệp châu Âu do bị cạnh tranh từ các sản phẩm giá rẻ và không đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của EU. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi quyết định mới đây của EC là “một bất ngờ tồi tệ” và chưa tôn trọng đầy đủ vai trò của EP khi chưa được EP thông qua.

Sự phản đối của một số nước EU khiến thỏa thuận với các quốc gia Nam Mỹ đối mặt nhiều rào cản pháp lý. EP đã bỏ phiếu chuyển hồ sơ thỏa thuận lên Tòa án Tư pháp EU (CJEU) và các nghị sĩ đã thông qua yêu cầu CJEU xác định xem liệu thỏa thuận có phù hợp với chính sách của khối hay không, qua đó có thể làm trì hoãn việc thực thi thỏa thuận.

Trong bối cảnh còn những ý kiến trái chiều, EU đứng trước bài toán vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân và duy trì sự ổn định xã hội trong nội khối.

Có thể bạn quan tâm

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.