Đổi mới nghiên cứu và giảng dạy văn học trong bối cảnh hội nhập

Đổi mới nghiên cứu và giảng dạy văn học, trước hết là đổi mới cái nhìn, quan điểm, cách tiếp cận, lối nghĩ và hướng thực hành các hoạt động văn học. Đây vừa là nhu cầu nội tại mà đời sống văn chương đòi hỏi, vừa là yêu cầu của thời đại trong bối cảnh giao lưu, hội nhập quốc tế.
Đổi mới giảng dạy và đào tạo văn học ở nhà trường trong bối cảnh mới là một trong những vấn đề được tập trung phân tích trong các tham luận.
Đổi mới giảng dạy và đào tạo văn học ở nhà trường trong bối cảnh mới là một trong những vấn đề được tập trung phân tích trong các tham luận.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Viện Văn học, Hội thảo khoa học Những vấn đề mới trong nghiên cứu và giảng dạy văn học từ tầm nhìn hiện đại đã diễn ra vào ngày 21/12, tại Khối các Viện nghiên cứu quốc tế, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, Tiến sĩ Trần Thiện Khanh, Phó Viện trưởng Viện Văn học nhận định, vấn đề tầm nhìn hiện đại đặt ra trong Hội thảo được hiểu là khung tri thức mới, hệ hình tri thức hiện đại. Đó là thành quả của khoa học xã hội, nhân văn hiện đại và là kết quả của quá trình đổi mới ở Việt Nam.

Hội thảo tập trung thảo luận ở 2 tiểu ban với các vấn đề chính như: những thành tựu, kinh nghiệm và định hướng nghiên cứu văn học ở Việt Nam trong bối cảnh mới; những vấn đề mới về phương pháp tiếp cận, việc đánh giá những hiện tượng văn học mới, các di sản văn học… trong nghiên cứu văn học Việt Nam và văn học nước ngoài; mối quan hệ giữa nghiên cứu văn học ở viện hàn lâm với thực tiễn giảng dạy ở các trường đại học; vấn đề đổi mới giảng dạy và đào tạo văn học ở nhà trường trong bối cảnh mới.

Trình bày tham luận “Nên ứng xử như thế nào với tác phẩm văn học trong giảng dạy văn học của nhà trường phổ thông?”, Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết cho biết: “Mục đích của hầu hết các kỹ thuật dạy học hiện đại đều nhằm giúp các em kết hợp tư duy độc lập và hoạt động nhóm, khám phá cái hay, cái đẹp cùng các thông điệp, tư tưởng trong các tác phẩm văn học. Đó là việc mà bất kỳ giáo viên nào có ý thức phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh cũng đều thực hiện trong các tiết học, thông qua hệ thống câu hỏi tạo tình huống cho các em suy nghĩ, thảo luận, trao đổi”.

Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết cho rằng, ý kiến của giáo viên ngữ văn nên mang tính gợi mở, dẫn dắt cho học sinh suy nghĩ, trao đổi và thảo luận.

Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết cho rằng, ý kiến của giáo viên ngữ văn nên mang tính gợi mở, dẫn dắt cho học sinh suy nghĩ, trao đổi và thảo luận.

Trên tinh thần ấy, giáo viên có thể là người đặt ra vấn đề nhưng không hẳn là người chốt lại nội dung cuối cùng. Ý kiến của họ nên mang tính gợi mở, dẫn dắt cho học sinh suy nghĩ, trao đổi và thảo luận. Hơn nữa, giáo viên cũng cần đặt mình vào vai trò người tiếp nhận văn bản cùng với học sinh, thay vì đưa ra những kết luận theo khuôn mẫu.

Nhìn chung, các ý kiến tại Hội thảo đã phân tích, bàn luận những vấn đề xoay quanh mối quan hệ giữa nghiên cứu văn học một cách hàn lâm với thực tiễn giảng dạy trong các trường đại học. Từ đó, chỉ ra sự tương thích của các lý thuyết, phương pháp tiếp cận đối với thực tiễn văn học dân tộc và ảnh hưởng của các thành tựu nghiên cứu lý luận, phê bình văn học sử, góp phần việc xây dựng các chương trình đào tạo ngữ văn trong nhà trường.

Hội thảo là dịp để nhiều thế hệ cán bộ đã và đang công tác tại Viện Văn học, các nhà nghiên cứu, giảng dạy văn học trên toàn quốc có cơ hội gặp gỡ, công bố và chia sẻ những thành quả nghiên cứu khoa học mới. Các tham luận đạt chất lượng sẽ được lựa chọn để Viện Văn học xuất bản kỷ yếu.

Hội thảo đã nhận về gần 80 tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà giáo, nhà văn, nhà lý luận và phê bình văn học đến từ các viện nghiên cứu, hội nghiên cứu, các trường đại học trong và ngoài nước. Đặc biệt, Ban tổ chức cũng nhận được tham luận từ tác giả đến từ Trường đại học Quốc gia Saint Petersburg, Liên bang Nga với đề tài “Thực tiễn giảng dạy và học văn học Việt Nam tại khoa phương Đông” của trường đại học này.

Có thể bạn quan tâm

Từ 17/8, Trường nội trú liên cấp Thanh Nưa đã tổ chức tiếp nhận, dạy Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 tại ngôi trường mới. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên giảm 272 đơn vị, cơ sở giáo dục công lập

Tại Quyết định số 1894/QĐ-UBND ngày 22/8, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phê duyệt phương án sắp xếp tổng thể các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Theo đó, toàn tỉnh Điện Biên giảm từ 466 đơn vị xuống còn 194 đơn vị (giảm 272 đơn vị).

Toàn cảnh Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy.

[Ảnh] Trường biên giới Thanh Thủy trước ngày khai giảng

Những ngày này, chủ đầu tư, đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang để kịp bàn giao, vận hành thử nghiệm ngày 25/8 trước khi đưa vào sử dụng trong năm học mới 2026-2027

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo đánh giá về công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 với những số liệu tích cực về kết quả nhập học của thí sinh năm nay. Ông cũng cho biết công tác quản lý tuyển sinh đang hướng tới việc chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị quy trình bằng dữ liệu.

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu” với sự tham dự của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, đại biểu trong và ngoài nước. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Thêm góc nhìn đa chiều về văn hiến Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn” do Trường đại học Văn Hiến tổ chức ngày 22/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã quy tụ khoảng 250 nhà khoa học, học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên.

Không khí mua sắm trang thiết bị, dụng cụ học tập và sách giáo khoa khá nhộn nhịp tại các điểm bán lẻ sách tại vùng nội thị Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau: Giải tỏa nỗi lo thiếu sách giáo khoa đầu năm học mới

Tâm lý lo sợ thiếu sách lẻ, thiếu bộ sách theo đúng bộ chương trình khiến thị trường thiết bị trường học những ngày này trở nên căng thẳng. Tại vùng sông nước Cà Mau, nhiều phụ huynh và học sinh chạy đôn chạy đáo khắp các nhà sách để tìm mua đủ bộ sách giáo khoa khi ngày khai giảng năm học mới 2026-2027 đang cận kề…

Kệ sách giáo khoa ở nhà sách trên đường Phùng Hưng lúc 13 giờ 30 phút ngày 22/8 đang trống nhiều chỗ do hết sách. (Ảnh: DQT)

Ngành giáo dục Huế không yêu cầu học sinh phải có đầy đủ sách ngay từ đầu năm học

Giữa tháng 7/2026, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế thông báo chủ trương cho học sinh toàn thành phố mượn sách giáo khoa từ năm học 2026-2027. Cuối tháng 7, các trường rà soát, tổng hợp nhu cầu từ phụ huynh để làm cơ sở đặt mua sách. Tuy nhiên, đến sát năm học mới, việc cung ứng sách vẫn chưa hoàn tất.

Lãnh đạo Đại học Kinh tế Quốc dân trao Giấy khen cho sinh viên xuất sắc. (Ảnh: Ngọc Mai)

Hơn 50% sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân tốt nghiệp loại xuất sắc

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp Đại học chính quy năm 2026 cho 5.724 sinh viên. Đáng chú ý, hơn 50% sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, trong đó 17 sinh viên đạt điểm GPA 4.0/4.0, số lượng kỷ lục từ khi tính điểm theo hệ 4 từ trước đến nay. 

Các đại biểu cắt băng khánh thành và vận hành thử Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Trường mới vùng biên, thêm điều kiện để học sinh yên tâm học tập

Sáng 22/8, tỉnh Sơn La đã tổ chức lễ khánh thành và vận hành thử 2 công trình Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn và xã Lóng Phiêng. Các công trình trường học biên giới hoàn thành trước thềm năm học mới, tạo thêm điều kiện để học sinh vùng cao, vùng biên giới yên tâm học tập, rèn luyện.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Ia Púch hỗ trợ xây dựng trường học trên địa bàn. (Ảnh: THANH BÌNH)

Dựng mái trường nơi biên cương Tổ quốc

Giữa nắng mưa biên giới Ia Púch, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vẫn miệt mài đổ mồ hôi trên công trường xây dựng trường nội trú. Mỗi ngày công của người lính không chỉ bảo đảm tiến độ điểm trường trước năm học mới, mà còn củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” nơi biên cương.

Dù quá trưa nhưng các nhà sách trên địa bàn phường Rạch Giá, tỉnh An Giang vẫn còn đông phụ huynh tìm mua sách cho con để chuẩn bị năm học mới. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Chủ động điều tiết nhu cầu sách giáo khoa

Năm học 2026-2027 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành giáo dục cả nước khi chính thức vận hành bộ sách giáo khoa dùng chung thống nhất trên toàn quốc theo chỉ đạo của Chính phủ, Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp. (Ảnh: chinhphu.vn)

Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 21/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc triển khai xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp chặt chẽ Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026-2027; xây dựng phương án cung ứng cụ thể, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp giáo viên chuẩn bị chỗ ngủ nghỉ cho các cháu học sinh nội trú. (Ảnh: QUÀNG HÙNG)

Bộ đội Biên phòng Sơn La chung tay làm đẹp trường vùng biên

Những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Sơn La đã phối hợp tổ chức tổng vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên, lớp học tại 2 Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở biên giới xã Yên Sơn và Lóng Phiêng, sẵn sàng cho lễ khánh thành và vận hành thử vào sáng 22/8.