Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong những năm qua, việc đẩy mạnh công tác dạy và học tiếng Việt cho các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài luôn được Ðảng, Nhà nước quan tâm bằng việc ban hành những chính sách thiết thực, hiệu quả. Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Ðào tạo đã biên soạn và phát hành các bộ sách, chương trình, tài liệu nhằm đáp ứng nguyện vọng học tập tiếng Việt của kiều bào ở khắp năm châu, góp phần thúc đẩy phong trào dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài.
Một lớp học tiếng Việt ở Trung tâm mầm non thần đồng Á-Âu tại thủ đô Moscow, Liên bang Nga. (Ảnh Anh Tú)
Một lớp học tiếng Việt ở Trung tâm mầm non thần đồng Á-Âu tại thủ đô Moscow, Liên bang Nga. (Ảnh Anh Tú)

Tiến sĩ Nguyễn Thu Quỳnh, Trường đại học Sư phạm (Ðại học Thái Nguyên) cho biết: Ngoài nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực giáo dục chất lượng cao cho các tỉnh miền núi phía bắc và cả nước, từ năm 2001, Trường đại học Sư phạm (Ðại học Thái Nguyên) còn được giao nhiệm vụ đào tạo tiếng Việt cho người nước ngoài. Trong số những học sinh được đào tạo tại trường, có một bộ phận không nhỏ là con em Việt kiều. Vì vậy, việc dạy học tiếng Việt thông qua hình thức tích hợp trải nghiệm văn hóa là một trong những phương pháp được nhà trường chú trọng.

Cụ thể, nhà trường đã sử dụng các hình thức tích hợp trải nghiệm văn hóa trong dạy học tiếng Việt cho con em Việt kiều như diễn kịch thông qua một số tác phẩm văn học tiêu biểu của Việt Nam như truyện ngụ ngôn, cổ tích, truyện ngắn... Với hình thức này, người học được phát triển các kỹ năng sử dụng tiếng Việt như là nghe-nói, kích thích trí tưởng tượng của người học, thúc đẩy sự sáng tạo trong quá trình nhận thức và thực hành ngôn ngữ.

Cùng với đó, tăng cường sự hiểu biết về văn học nghệ thuật, thúc đẩy sự đồng cảm, chia sẻ của người học với tiếng Việt và văn hóa Việt Nam. Phương pháp kể chuyện cổ tích cũng được nhà trường lựa chọn nhằm giúp người học có thêm hiểu biết về cuộc sống và văn hóa của Việt Nam, tăng cường thêm vốn từ vựng và nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ. Việc kể chuyện sáng tạo cũng giúp người học nâng cao chất lượng ngôn ngữ kể, tăng cường trí nhớ và trí tưởng tượng của mình.

Vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực vào dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, TS Ðỗ Phương Thảo, Giảng viên chính, Khoa Việt Nam học (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) chia sẻ: Trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy, nhóm nghiên cứu đã sử dụng hai hình thức dạy học tích hợp là: Tích hợp trong nội bộ môn học và tích hợp liên môn. Với tích hợp trong nội bộ môn học, các kỹ năng nghe-nói-đọc-viết sẽ được tích hợp trong một giờ dạy tiếng Việt nhằm tăng cường hiệu quả giáo dục và tiết kiệm thời gian cho người học.

Tích hợp liên môn là nhiều môn học liên quan được kết lại thành một môn học mới với chủ đề chung. Khi xác định được các hình thức dạy học tích hợp nào, giáo viên sẽ triển khai, tiến hành các bước nhằm mục đích phát triển năng lực bản thân, tìm tòi, khám phá của người học trong dạy, học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, hướng đến những cách học mới mẻ, tích cực, đạt được kết quả cao.

Bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc, đặc biệt là tiếng mẹ đẻ chính là sức mạnh, tài sản vô hình của mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng để gắn kết giữa các cộng đồng với nhau. Ðiều này đặc biệt có ý nghĩa với Việt Nam khi hàng ngàn năm văn hóa được cô đọng trong ngôn ngữ tiếng Việt. Vì vậy, việc giữ gìn, nuôi dưỡng và phát triển tiếng Việt là điều cần thiết đối với người Việt và đối với người Việt Nam ở nước ngoài là vô cùng quan trọng.

Ðinh Hoàng Linh, Vụ trưởng Thông tin Văn hóa, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao)

Nhu cầu học tiếng Việt của người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng tăng. Việc học tiếng Việt với nhiều mục đích khác nhau như để giao tiếp trong gia đình, cộng đồng nhằm gìn giữ ngôn ngữ mẹ đẻ, văn hóa Việt Nam... Ðể hỗ trợ cộng đồng duy trì tiếng Việt, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, theo Phó Vụ trưởng Giáo dục Thường xuyên (Bộ Giáo dục và Ðào tạo) Lê Thị Hằng, trong thời gian qua, Bộ Giáo dục và Ðào tạo đã triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp trong các nghị quyết, đề án bằng việc ban hành các văn bản chỉ đạo để tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển, cập nhật chương trình, tài liệu dạy học và tổ chức hoạt động dạy học, kiểm tra, đánh giá năng lực sử dụng tiếng Việt.

Từ năm 2013 đến nay, hằng năm Bộ Giáo dục và Ðào tạo phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên tình nguyện dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài. Mỗi năm có khoảng 65 đến 70 giáo viên từ nhiều quốc gia tham dự và được cấp chứng nhận hoàn thành lớp bồi dưỡng, trở thành nòng cốt trong phong trào dạy và học tiếng Việt của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tại các nước sở tại.

Mặc dù đã nhận được sự quan tâm, ưu tiên triển khai nhưng theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, việc tổ chức dạy, học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài còn gặp nhiều bất cập. Phần lớn những người sử dụng thành thạo tiếng Việt trong cộng đồng đang già đi, khiến nguy cơ mai một ngôn ngữ trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tăng cao. Ngoài ra, đội ngũ giáo viên dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay không có kinh nghiệm sư phạm nên việc truyền đạt kiến thức cho học sinh còn nhiều hạn chế.

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, để công tác dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài triển khai hiệu quả, các cơ quan liên quan trong nước cần phối hợp với cơ quan đại diện Việt Nam ở ngoài nước và các hội người Việt Nam ở nước ngoài tuyên truyền, nâng cao nhận thức của kiều bào về tầm quan trọng, lợi ích của việc học tiếng Việt. Vận động người Việt Nam ở nước ngoài khuyến khích con em tham gia học tiếng Việt. Các cơ quan, đơn vị liên quan thường xuyên thông tin cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài về các hoạt động hỗ trợ, dạy học tiếng Việt được tổ chức ở trong nước. Tổ chức các hoạt động nhằm động viên, khuyến khích các giáo viên, học sinh kiều bào có đóng góp tích cực cho phong trào dạy và học tiếng Việt.

Có thể bạn quan tâm

Từ 17/8, Trường nội trú liên cấp Thanh Nưa đã tổ chức tiếp nhận, dạy Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 tại ngôi trường mới. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên giảm 272 đơn vị, cơ sở giáo dục công lập

Tại Quyết định số 1894/QĐ-UBND ngày 22/8, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã phê duyệt phương án sắp xếp tổng thể các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Theo đó, toàn tỉnh Điện Biên giảm từ 466 đơn vị xuống còn 194 đơn vị (giảm 272 đơn vị).

Lê Văn Đại (thứ 2 từ trái sang) cùng các thí sinh tham dự cuộc thi. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Sinh viên Việt Nam xuất sắc đoạt giải quán quân cuộc thi tiếng Trung toàn thế giới

Từ niềm đam mê điện ảnh Hoa ngữ, đến quyết tâm học giỏi ngôn ngữ, văn hóa Trung Quốc, thí sinh Lê Văn Đại, Trường đại học Ngoại ngữ (ULIS), Đại học Quốc gia Hà Nội đã có cơ hội thể hiện tài năng cùng 157 thí sinh của 139 quốc gia và xuất sắc đoạt giải quán quân khu vực châu Á cuộc thi tiếng Trung toàn thế giới Nhịp cầu Hán ngữ.

(Ảnh: Trường đại học Ngoại thương)

Học phí đại học chính quy khối trường kinh tế năm 2026

Mức học phí của nhiều cơ sở giáo dục đại học năm 2026 dự kiến được điều chỉnh tăng theo lộ trình, tạo nên mặt bằng học phí mới. Khối các trường kinh tế đưa ra mức học phí đại học chính quy cho các ngành/chương trình đào tạo chuẩn năm 2026 từ 20 đến 48 triệu đồng/năm học, có thể tăng vào các năm tiếp theo của khoá học. 

Thủ trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2 kiểm tra học viên vượt sông trong diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp. (Ảnh: NGỌC DŨNG)

[Ảnh] Ở nơi "lấy chất lượng đào tạo là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị"

Trường Sĩ quan Lục quân 2 (Đại học Nguyễn Huệ) hiện là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu lục quân cấp phân đội hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam. 65 năm kể từ khi ra đời, Trường Sĩ quan Lục quân 2 luôn kiên định phương châm lấy “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.

Toàn cảnh Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy.

[Ảnh] Trường biên giới Thanh Thủy trước ngày khai giảng

Những ngày này, chủ đầu tư, đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang để kịp bàn giao, vận hành thử nghiệm ngày 25/8 trước khi đưa vào sử dụng trong năm học mới 2026-2027

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo đánh giá về công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 với những số liệu tích cực về kết quả nhập học của thí sinh năm nay. Ông cũng cho biết công tác quản lý tuyển sinh đang hướng tới việc chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị quy trình bằng dữ liệu.

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu” với sự tham dự của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, đại biểu trong và ngoài nước. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Thêm góc nhìn đa chiều về văn hiến Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn” do Trường đại học Văn Hiến tổ chức ngày 22/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã quy tụ khoảng 250 nhà khoa học, học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên.

Không khí mua sắm trang thiết bị, dụng cụ học tập và sách giáo khoa khá nhộn nhịp tại các điểm bán lẻ sách tại vùng nội thị Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau: Giải tỏa nỗi lo thiếu sách giáo khoa đầu năm học mới

Tâm lý lo sợ thiếu sách lẻ, thiếu bộ sách theo đúng bộ chương trình khiến thị trường thiết bị trường học những ngày này trở nên căng thẳng. Tại vùng sông nước Cà Mau, nhiều phụ huynh và học sinh chạy đôn chạy đáo khắp các nhà sách để tìm mua đủ bộ sách giáo khoa khi ngày khai giảng năm học mới 2026-2027 đang cận kề…

Kệ sách giáo khoa ở nhà sách trên đường Phùng Hưng lúc 13 giờ 30 phút ngày 22/8 đang trống nhiều chỗ do hết sách. (Ảnh: DQT)

Ngành giáo dục Huế không yêu cầu học sinh phải có đầy đủ sách ngay từ đầu năm học

Giữa tháng 7/2026, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế thông báo chủ trương cho học sinh toàn thành phố mượn sách giáo khoa từ năm học 2026-2027. Cuối tháng 7, các trường rà soát, tổng hợp nhu cầu từ phụ huynh để làm cơ sở đặt mua sách. Tuy nhiên, đến sát năm học mới, việc cung ứng sách vẫn chưa hoàn tất.

Lãnh đạo Đại học Kinh tế Quốc dân trao Giấy khen cho sinh viên xuất sắc. (Ảnh: Ngọc Mai)

Hơn 50% sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân tốt nghiệp loại xuất sắc

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp Đại học chính quy năm 2026 cho 5.724 sinh viên. Đáng chú ý, hơn 50% sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, trong đó 17 sinh viên đạt điểm GPA 4.0/4.0, số lượng kỷ lục từ khi tính điểm theo hệ 4 từ trước đến nay. 

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Các đại biểu cắt băng khánh thành và vận hành thử Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Trường mới vùng biên, thêm điều kiện để học sinh yên tâm học tập

Sáng 22/8, tỉnh Sơn La đã tổ chức lễ khánh thành và vận hành thử 2 công trình Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn và xã Lóng Phiêng. Các công trình trường học biên giới hoàn thành trước thềm năm học mới, tạo thêm điều kiện để học sinh vùng cao, vùng biên giới yên tâm học tập, rèn luyện.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Ia Púch hỗ trợ xây dựng trường học trên địa bàn. (Ảnh: THANH BÌNH)

Dựng mái trường nơi biên cương Tổ quốc

Giữa nắng mưa biên giới Ia Púch, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vẫn miệt mài đổ mồ hôi trên công trường xây dựng trường nội trú. Mỗi ngày công của người lính không chỉ bảo đảm tiến độ điểm trường trước năm học mới, mà còn củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” nơi biên cương.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hà Nội: Đổi mới kiểm tra, đánh giá, tiến tới xét tuyển vào lớp 10

Năm học mới 2026-2027, ngành giáo dục Thủ đô sẽ tập trung thực hiện một số điểm mới, trong đó có việc đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng cải tiến chất lượng. Thành phố sẽ tổ chức các đợt đánh giá chung,  xác thực kết quả đánh giá thường xuyên, để có thể tiến tới xét vào lớp 10.

Dù quá trưa nhưng các nhà sách trên địa bàn phường Rạch Giá, tỉnh An Giang vẫn còn đông phụ huynh tìm mua sách cho con để chuẩn bị năm học mới. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Chủ động điều tiết nhu cầu sách giáo khoa

Năm học 2026-2027 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành giáo dục cả nước khi chính thức vận hành bộ sách giáo khoa dùng chung thống nhất trên toàn quốc theo chỉ đạo của Chính phủ, Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp. (Ảnh: chinhphu.vn)

Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 21/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc triển khai xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp chặt chẽ Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026-2027; xây dựng phương án cung ứng cụ thể, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8.