Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong những năm qua, việc đẩy mạnh công tác dạy và học tiếng Việt cho các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài luôn được Ðảng, Nhà nước quan tâm bằng việc ban hành những chính sách thiết thực, hiệu quả. Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Ðào tạo đã biên soạn và phát hành các bộ sách, chương trình, tài liệu nhằm đáp ứng nguyện vọng học tập tiếng Việt của kiều bào ở khắp năm châu, góp phần thúc đẩy phong trào dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài.
Một lớp học tiếng Việt ở Trung tâm mầm non thần đồng Á-Âu tại thủ đô Moscow, Liên bang Nga. (Ảnh Anh Tú)
Một lớp học tiếng Việt ở Trung tâm mầm non thần đồng Á-Âu tại thủ đô Moscow, Liên bang Nga. (Ảnh Anh Tú)

Tiến sĩ Nguyễn Thu Quỳnh, Trường đại học Sư phạm (Ðại học Thái Nguyên) cho biết: Ngoài nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực giáo dục chất lượng cao cho các tỉnh miền núi phía bắc và cả nước, từ năm 2001, Trường đại học Sư phạm (Ðại học Thái Nguyên) còn được giao nhiệm vụ đào tạo tiếng Việt cho người nước ngoài. Trong số những học sinh được đào tạo tại trường, có một bộ phận không nhỏ là con em Việt kiều. Vì vậy, việc dạy học tiếng Việt thông qua hình thức tích hợp trải nghiệm văn hóa là một trong những phương pháp được nhà trường chú trọng.

Cụ thể, nhà trường đã sử dụng các hình thức tích hợp trải nghiệm văn hóa trong dạy học tiếng Việt cho con em Việt kiều như diễn kịch thông qua một số tác phẩm văn học tiêu biểu của Việt Nam như truyện ngụ ngôn, cổ tích, truyện ngắn... Với hình thức này, người học được phát triển các kỹ năng sử dụng tiếng Việt như là nghe-nói, kích thích trí tưởng tượng của người học, thúc đẩy sự sáng tạo trong quá trình nhận thức và thực hành ngôn ngữ.

Cùng với đó, tăng cường sự hiểu biết về văn học nghệ thuật, thúc đẩy sự đồng cảm, chia sẻ của người học với tiếng Việt và văn hóa Việt Nam. Phương pháp kể chuyện cổ tích cũng được nhà trường lựa chọn nhằm giúp người học có thêm hiểu biết về cuộc sống và văn hóa của Việt Nam, tăng cường thêm vốn từ vựng và nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ. Việc kể chuyện sáng tạo cũng giúp người học nâng cao chất lượng ngôn ngữ kể, tăng cường trí nhớ và trí tưởng tượng của mình.

Vận dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực vào dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, TS Ðỗ Phương Thảo, Giảng viên chính, Khoa Việt Nam học (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) chia sẻ: Trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy, nhóm nghiên cứu đã sử dụng hai hình thức dạy học tích hợp là: Tích hợp trong nội bộ môn học và tích hợp liên môn. Với tích hợp trong nội bộ môn học, các kỹ năng nghe-nói-đọc-viết sẽ được tích hợp trong một giờ dạy tiếng Việt nhằm tăng cường hiệu quả giáo dục và tiết kiệm thời gian cho người học.

Tích hợp liên môn là nhiều môn học liên quan được kết lại thành một môn học mới với chủ đề chung. Khi xác định được các hình thức dạy học tích hợp nào, giáo viên sẽ triển khai, tiến hành các bước nhằm mục đích phát triển năng lực bản thân, tìm tòi, khám phá của người học trong dạy, học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, hướng đến những cách học mới mẻ, tích cực, đạt được kết quả cao.

Bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc, đặc biệt là tiếng mẹ đẻ chính là sức mạnh, tài sản vô hình của mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng để gắn kết giữa các cộng đồng với nhau. Ðiều này đặc biệt có ý nghĩa với Việt Nam khi hàng ngàn năm văn hóa được cô đọng trong ngôn ngữ tiếng Việt. Vì vậy, việc giữ gìn, nuôi dưỡng và phát triển tiếng Việt là điều cần thiết đối với người Việt và đối với người Việt Nam ở nước ngoài là vô cùng quan trọng.

Ðinh Hoàng Linh, Vụ trưởng Thông tin Văn hóa, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao)

Nhu cầu học tiếng Việt của người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng tăng. Việc học tiếng Việt với nhiều mục đích khác nhau như để giao tiếp trong gia đình, cộng đồng nhằm gìn giữ ngôn ngữ mẹ đẻ, văn hóa Việt Nam... Ðể hỗ trợ cộng đồng duy trì tiếng Việt, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, theo Phó Vụ trưởng Giáo dục Thường xuyên (Bộ Giáo dục và Ðào tạo) Lê Thị Hằng, trong thời gian qua, Bộ Giáo dục và Ðào tạo đã triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp trong các nghị quyết, đề án bằng việc ban hành các văn bản chỉ đạo để tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển, cập nhật chương trình, tài liệu dạy học và tổ chức hoạt động dạy học, kiểm tra, đánh giá năng lực sử dụng tiếng Việt.

Từ năm 2013 đến nay, hằng năm Bộ Giáo dục và Ðào tạo phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên tình nguyện dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài. Mỗi năm có khoảng 65 đến 70 giáo viên từ nhiều quốc gia tham dự và được cấp chứng nhận hoàn thành lớp bồi dưỡng, trở thành nòng cốt trong phong trào dạy và học tiếng Việt của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tại các nước sở tại.

Mặc dù đã nhận được sự quan tâm, ưu tiên triển khai nhưng theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, việc tổ chức dạy, học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài còn gặp nhiều bất cập. Phần lớn những người sử dụng thành thạo tiếng Việt trong cộng đồng đang già đi, khiến nguy cơ mai một ngôn ngữ trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tăng cao. Ngoài ra, đội ngũ giáo viên dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay không có kinh nghiệm sư phạm nên việc truyền đạt kiến thức cho học sinh còn nhiều hạn chế.

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo, để công tác dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài triển khai hiệu quả, các cơ quan liên quan trong nước cần phối hợp với cơ quan đại diện Việt Nam ở ngoài nước và các hội người Việt Nam ở nước ngoài tuyên truyền, nâng cao nhận thức của kiều bào về tầm quan trọng, lợi ích của việc học tiếng Việt. Vận động người Việt Nam ở nước ngoài khuyến khích con em tham gia học tiếng Việt. Các cơ quan, đơn vị liên quan thường xuyên thông tin cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài về các hoạt động hỗ trợ, dạy học tiếng Việt được tổ chức ở trong nước. Tổ chức các hoạt động nhằm động viên, khuyến khích các giáo viên, học sinh kiều bào có đóng góp tích cực cho phong trào dạy và học tiếng Việt.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.