Doanh nghiệp sử dụng AI có trách nhiệm

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng trở thành công cụ phổ biến, thậm chí còn được ví như “thế lực” mới có thể tác động nhiều mặt tới đời sống kinh tế - xã hội. Vì thế, việc sử dụng công cụ này một cách có trách nhiệm đang là vấn đề được đặt ra, đặc biệt với cộng đồng doanh nghiệp.
Hệ thống giám sát người lái bằng công nghệ AI do Việt Nam phát triển.
Hệ thống giám sát người lái bằng công nghệ AI do Việt Nam phát triển.

Giải bài toán hai mặt của công nghệ

Sau 2 năm bùng nổ của ChartGPT (một chatbot AI của Công ty OpenAI có trụ sở tại Mỹ), thế giới đang chứng kiến những bước tiến mới về nghiên cứu và ứng dụng AI. Công nghệ này đang tạo ra “cơn sốt” đầu tư trên toàn cầu khi thu hút khoảng 1.400 tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu AI từ các tập đoàn công nghệ cho giai đoạn 2024 - 2027.

Nhiều chuyên gia đánh giá, Việt Nam cũng đã có những bước tiến dài trong việc tiếp cận và phổ biến AI. Nước ta đang đứng ở trình độ trung bình cao về nghiên cứu và ứng dụng công nghệ này.

Không ai có thể phủ nhận những lợi ích to lớn của AI mang lại cho cộng đồng doanh nghiệp khi nó giúp nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất, kinh doanh bằng việc thay thế con người trong những công đoạn đơn giản, mang tính lặp lại với hiệu suất tăng nhiều lần. Đặc biệt AI tạo sinh. Một hệ thống AI có khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh hoặc các phương tiện truyền thông khác dựa trên các dữ liệu đầu vào đang mở ra những tiềm năng to lớn mà công nghệ có thể mang lại cho con người.

Tuy nhiên, khi nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang rất hào hứng và cởi mở với công nghệ mới thì PGS Đinh Ngọc Minh, Khoa Công nghệ và kỹ thuật, Trường đại học RMIT, lại bày tỏ lo ngại về việc sử dụng AI một cách có trách nhiệm và đạo đức ở Việt Nam trong bối cảnh hành lang pháp lý ở nước ta về vấn đề này còn rất hạn chế.

Theo PGS Đinh Ngọc Minh, hiện các doanh nghiệp đầu tư rất nhiều vào AI. Việc đầu tư là cần thiết vì những ảnh hưởng sâu rộng của công nghệ này. Nhưng để phát triển công nghệ thật sự bền vững thì ứng dụng của nó phải tạo ra tác động tích cực cho xã hội chứ không chỉ dừng lại ở giá trị lợi nhuận, lợi ích của doanh nghiệp. “ChartGPT là công cụ mới cho con người nhưng không ai có thể kiểm soát được tính đúng hay sai của nội dung mà nó đưa ra. Khi sử dụng không có trách nhiệm hay đạo đức, con người hoàn toàn có thể “huấn luyện” công cụ này theo một ý đồ xấu, vượt qua phạm vi cá nhân, có thể liên quan tới cả lợi ích quốc gia. Đây là bài học cho các doanh nghiệp khi phát triển công cụ AI”.

Đồng tình với nhận định này, ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud đánh giá, lợi thế của doanh nghiệp Việt hiện nay chính là tính “mở” với công nghệ mới. Nhưng doanh nghiệp cần đánh giá đầy đủ những tác động hai chiều của công nghệ.

“Chúng ta cần cân bằng giữa xã hội và phát triển công nghệ. Quan điểm của chúng tôi là con người vẫn là số một. AI phát triển phục vụ sự hạnh phúc và thịnh vượng của người dân. Sau đó mới đến phát triển dữ liệu như thế nào để bảo đảm tính chân thực của công nghệ này”, ông Việt chia sẻ.

Là một trong những thành viên trong nhóm tư vấn chính sách về trí tuệ nhân tạo của Chính phủ Australia, ông Nguyễn Tuấn Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty ANSCenter cho biết, sau một thời gian phát triển “nóng”, nhiều quốc gia cũng đang khá dè dặt với những rủi ro và thách thức mà công nghệ này đặt ra. Việt Nam có cơ hội rất lớn để tiếp cận công nghệ này song cần đi cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý để bảo đảm tính chuẩn mực, trách nhiệm và minh bạch khi nghiên cứu và ứng dụng.

Thúc đẩy AI có trách nhiệm tại Việt Nam

Theo đuổi nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo trong nhiều năm, anh Phạm Thanh Hà, hiện đang là Giám đốc Công nghệ của một Tập đoàn luôn tâm niệm, mọi nghiên cứu và giải pháp phải luôn bảo đảm tính minh bạch, được kiểm soát.

“Giới công nghệ có một thuật ngữ khi nhắc tới AI tạo sinh, đó là “ảo giác”. Nó chính là trạng thái không thể kiểm chứng, xác thực được những kết quả mà AI tạo ra. Chính vì vậy, điều quan trọng đối với các nhà phát triển như chúng tôi chính là phải bảo đảm tính “trong suốt” của đầu vào. Đó là tính rõ ràng, có kiểm soát và có trách nhiệm”, anh Hà chia sẻ.

Lấy thí dụ về những rủi ro từ trí tuệ nhân tạo, TS Võ Sĩ Nam, Giám đốc Trung tâm Tin Y sinh, Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn Vingroup (VinBigdata), cho biết, trong lĩnh vực y sinh, Việt Nam đã có nhiều thành tựu khi ứng dụng AI trong giải mã gen với độ chính xác và hiệu quả rất cao. Tuy nhiên, nguy cơ rủi ro là hiện hữu khi dữ liệu về sức khỏe, đặc biệt là dữ liệu gen của người dùng bị lộ khi các doanh nghiệp không bảo đảm vấn đề bảo mật. Đã có nhiều trường hợp xảy ra trên thế giới khi dữ liệu gen bị khai thác và sử dụng vào mục đích kiểm soát con người. Chính vì vậy, cần có những quy định chặt chẽ hơn trong việc sử dụng AI tại Việt Nam.

Ngăn chặn rủi ro từ AI là chủ đề được quan tâm hàng đầu trên thế giới. Cuối năm 2023, Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu đã đạt được thỏa thuận chính trị về các điều khoản của Dự luật trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là bước tiến mới trong tiến trình xây dựng quy định pháp lý toàn diện đầu tiên trên thế giới trong lĩnh vực AI. Một số quốc gia cũng đã bước đầu dự thảo hoặc ban hành những quy định và công cụ để quản lý AI một cách có trách nhiệm. Tại Việt Nam, tháng 6 vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành bộ nguyên tắc nhằm thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các hệ thống AI an toàn, có trách nhiệm, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực và kiểm soát rủi ro.

PGS Đinh Ngọc Minh đánh giá, việc ban hành bộ nguyên tắc cho thấy, nước ta đã thể hiện sự quan tâm rất lớn tới phát triển bền vững công nghệ này. Trong bộ nguyên tắc, tôi đánh giá rất cao vấn đề làm sao có thể kiểm soát và truy suất những hoạt động của AI. Đây sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp tuân thủ yếu tố đạo đức và trách nhiệm đối với nghiên cứu và ứng dụng AI.

Có thể bạn quan tâm

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Mới nhưng không lạ

Có thể nói, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang ở giai đoạn phân hoá khốc liệt bậc nhất trong lịch sử. 

Nhiều ngân hàng lớn đang chuẩn bị triển khai các kế hoạch huy động vốn quy mô lớn qua kênh trái phiếu. Ảnh: NAM ANH

Sự đảo chiều trên thị trường trái phiếu

Ngân hàng vốn được xem là khu vực “khỏe” nhất trên thị trường vốn, nhưng nay cũng đã bước vào cuộc đua huy động trái phiếu với mức lãi suất tiệm cận lãi vay. Nhiều đợt phát hành trái phiếu gần đây của các ngân hàng ghi nhận lãi suất lên tới 8-9%/năm, cao hơn đáng kể so cùng kỳ năm trước.

Các hãng hàng không linh hoạt áp dụng nhiều giải pháp để tiết giảm chi phí. Ảnh: KỲ DUYÊN

Kích cầu hàng không, du lịch để thúc đẩy tăng trưởng

Cú sốc giá nhiên liệu đặt các hãng hàng không và lữ hành đứng trước thử thách mới, không chỉ là cạnh tranh về giá mà phải xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải-lưu trú-dịch vụ-điểm đến và đặc biệt là phải xây dựng nền tảng phát triển bền vững để thích ứng tốt hơn trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.

Đừng chủ quan với “hàng cơ bản”

“Hàng cơ bản” là khái niệm chỉ cổ phiếu (CP) của doanh nghiệp (DN) có vị thế đầu ngành, thương hiệu lớn và nền tảng kinh doanh vững chắc. Nhưng trong thời gian gần đây, không ít hàng cơ bản vẫn có thể giảm giá 15-20% chỉ trong thời gian ngắn, đưa không ít nhà đầu tư (NĐT) vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Tính đến nay, đã có 42 ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất lại gặp áp lực

Khi tín dụng tăng nhanh còn tiền gửi tăng chậm, áp lực lãi suất bắt đầu quay lại hệ thống ngân hàng. Ở mặt khác, ngân hàng đang chịu áp lực phải bảo đảm mức lãi vay ở mức thấp nhất có thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Những dự án được đầu tư hạ tầng đồng bộ thường ghi nhận giá trị bất động sản tăng rõ rệt. Ảnh: NAM ANH

“Cơn sốt” kỳ vọng của bất động sản

Liên tiếp các dự án hạ tầng lớn được công bố, giá chào bán bất động sản tại nhiều nơi bị đẩy lên cao. Các chuyên gia cảnh báo, thị trường đang được dẫn dắt bởi kỳ vọng nhiều hơn nền tảng.

Các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng đồng loạt điều chỉnh hạ lãi suất. Ảnh: NAM ANH

Thế khó của ngành ngân hàng

Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng đang hoạt động trong bối cảnh nhiều sức ép đan xen. Các ngân hàng một mặt phải thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, mặt khác, mục tiêu tăng trưởng được điều chỉnh thấp hơn so với năm 2025.

Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2.

Nhiều vướng mắc ngăn bước các đại dự án

Nhiều dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn đang gặp khó trong việc đạt các mốc tiến độ đã đặt ra. Vướng mắc về mặt bằng, tái định cư và thủ tục liên quan vẫn là những lý do "muôn thuở".

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Trụ cột an sinh mới từ quỹ hưu trí bổ sung

Sau 10 năm thí điểm, khuôn khổ pháp lý cho chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã được hoàn thiện nhằm góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội, tăng thu nhập cho người lao động khi về hưu. Đây cũng là một công cụ tài chính hỗ trợ phát triển thị trường vốn trong dài hạn.