Lựa chọn New Delhi là điểm đến cho thấy Moskva muốn củng cố những đối tác “bền vững và không lệ thuộc vào phương Tây”, đồng thời tái khẳng định vai trò của Ấn Độ trong tính toán chiến lược dài hạn của Nga.
Sau thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng, cả Moskva và New Delhi đều đã xác nhận chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Nga Vladimir Putin từ ngày 4 đến 5/12 tới, tham dự Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nga thường niên lần thứ 23, theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Trong chuyến thăm, nhà lãnh đạo Nga sẽ hội đàm với Thủ tướng Modi. Ông cũng sẽ có cuộc gặp riêng với Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu.
Theo thông báo từ New Delhi, Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nga là dịp để hai bên rà soát tiến triển hợp tác, đề ra định hướng tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và đặc quyền giữa hai nước, đồng thời trao đổi về các vấn đề khu vực và toàn cầu khác. Trong khi đó, Điện Kremlin nhấn mạnh, chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Putin sẽ đề cập các lĩnh vực then chốt trong quan hệ đối tác Nga-Ấn, từ chính trị, thương mại, kinh tế, đến hợp tác khoa học và kỹ thuật, văn hóa và nhân đạo. Moskva cũng lưu ý rằng, các cuộc hội đàm sẽ tập trung vào “các vấn đề quốc tế và khu vực hiện nay”.
Ý nghĩa của chuyến công du đang rất được đề cao, khi trong tuyên bố chính thức, Moskva nêu rõ “chuyến thăm có tầm quan trọng” đối với cả hai nước, nhất là diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương Nga-Ấn Độ tiếp tục được củng cố, kể cả sau khi Mỹ cảnh báo quốc gia Nam Á tiếp tục phải chịu các mức “thuế quan khổng lồ” nếu vẫn mua dầu của Nga. Sau gần 4 năm chịu sức ép trừng phạt và cô lập từ phương Tây do xung đột với Ukraine, Moskva vẫn nỗ lực tìm kiếm và duy trì những điểm tựa chiến lược bền vững, trong đó New Delhi được xem là một trong những đối tác then chốt.
Với Ấn Độ, bên cạnh nhấn mạnh sẵn sàng tăng cường hợp tác với các đối tác Mỹ và phương Tây, trong đó có thông qua Bộ Tứ (QUAD), New Delhi vẫn duy trì mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và đặc quyền với Moskva. Theo đuổi đường lối “tự chủ chiến lược”, Ấn Độ đánh giá cao Moskva như một đối tác quan trọng giúp bảo đảm an ninh, năng lượng và cân bằng cán cân đối ngoại. Với nền tảng vững chắc từ thời Liên Xô (trước đây), quan hệ Nga-Ấn Độ đã trải rộng trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, quốc phòng và năng lượng. Đó là lý do dù đối mặt nhiều áp lực, Moskva vẫn là một trong những nhà cung cấp quốc phòng chủ chốt cho New Delhi, trong khi Ấn Độ duy trì là một trong những khách hàng mua dầu lớn nhất của Nga.
Trở lại New Delhi tuần tới, Tổng thống Nga có chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên kể từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra đầu năm 2022, tín hiệu cho thấy Moskva mong muốn tái thiết lập mạnh mẽ vị thế quốc gia tại Nam Á và không gian Ấn Độ Dương. Đối diện áp lực từ phương Tây, quyết định thăm Ấn Độ, Nga khẳng định không bị cô lập và vẫn còn nhiều không gian để điều chỉnh chiến lược và duy trì ảnh hưởng. Hơn nữa, việc nhà lãnh đạo Nga thăm Ấn Độ cũng khẳng định nỗ lực đa dạng hóa đối tác của Moskva, tránh phụ thuộc quá nhiều vào bất kỳ đối tác nào khác.
Còn với Ấn Độ, duy trì và thúc đẩy quan hệ với Nga góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng, ổn định nguồn cung năng lượng, khi dầu giá rẻ từ Nga giúp “đất nước sông Hằng” kiểm soát lạm phát và giữ vững tăng trưởng trong giai đoạn khó khăn. Chưa kể, duy trì quan hệ tốt với Nga cũng giúp Ấn Độ giữ “đòn bẩy” trong đàm phán về các vấn đề thương mại, công nghệ và hợp tác quốc phòng với các đối tác khác. Vị thế trung gian của Ấn Độ giúp New Delhi chủ động các quyết định lớn và có chỗ đứng “không nghiêng hẳn về bên nào” trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu.
Rõ ràng, cả Nga và Ấn Độ đều có động cơ mạnh mẽ để duy trì mối quan hệ đối tác. Nga cần Ấn Độ cho những mục tiêu chiến lược dài hạn, trong khi New Delhi cần Moskva để bảo đảm an ninh, năng lượng và tự chủ ngoại giao. Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga vì thế không chỉ là chuyến thăm song phương, mà còn là lời nhắc rằng, trong một thế giới phân mảnh, các quốc gia tầm trung như Ấn Độ hoàn toàn có thể trở thành “bên giữ cân bằng” giữa các cực quyền lực. Trước áp lực và bất ổn từ bên ngoài, các quan hệ lâu bền dựa trên lợi ích chung vẫn có khả năng vượt qua sóng gió và mở ra những cấu trúc hợp tác mới trong khu vực Á-Âu.
