Chia sẻ trách nhiệm vì hành tinh xanh

Chủ tịch Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) Sultan Al Jaber tiếp tục hối thúc các quốc gia đẩy mạnh hỗ trợ tài chính cho các nền kinh tế đang phát triển trước tình trạng ấm lên toàn cầu. Chia sẻ gánh nặng tài chính được xem là chìa khóa giúp thế giới sớm hiện thực hóa các mục tiêu bảo vệ hành tinh xanh.
Chia sẻ trách nhiệm vì hành tinh xanh

Trả lời phỏng vấn báo chí, Chủ tịch COP28 Al Jaber khẳng định, đã đến lúc mang đến một thỏa thuận công bằng hơn cho phần nam bán cầu, nhất là trong vấn đề tài chính khí hậu. Ông nhất trí với việc đề ra những kế hoạch và chương trình tham vọng hơn để ngăn chặn tình trạng ấm lên toàn cầu, song cũng nhấn mạnh, thế giới cần có kế hoạch hành động thực tế đi kèm những điều kiện hỗ trợ tài chính dễ tiếp cận cho các nước nghèo.

Chủ tịch COP28 kêu gọi thế giới đến năm 2030 tăng gấp ba lần số tiền đầu tư cho công nghệ sạch, tài chính thích ứng và chuyển đổi năng lượng tại các nước đang phát triển.

Hiện có tới 600 triệu người dân châu Phi không có điện và việc không thể tiếp cận nguồn điện giá rẻ đang là vấn đề cấp bách nhất lúc này với nhiều nước châu Phi.

Trong nhiều năm qua, tài chính luôn là vấn đề được quan tâm và cũng là "điểm nghẽn" ở không ít cuộc đàm phán khí hậu ở tầm khu vực cũng như toàn cầu. Bởi lẽ, việc tăng tốc hành động vì khí hậu chỉ có thể xảy ra nếu các nước có đủ tiềm lực tài chính. Một chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, chương trình nghị sự về khí hậu là điều thiết thực và quan trọng với các nước châu Phi, nhưng châu lục này không muốn đánh đổi giữa chương trình nghị sự về khí hậu với chương trình nghị sự về phát triển. Hiện có tới 600 triệu người dân châu Phi không có điện và việc không thể tiếp cận nguồn điện giá rẻ đang là vấn đề cấp bách nhất lúc này với nhiều nước châu Phi.

Một bước tiến lớn đã được ghi nhận tại Hội nghị COP27 diễn ra ở Ai Cập vào tháng 11/2022, khi các bên nhất trí thành lập Quỹ tổn thất và thiệt hại để hỗ trợ chi phí mà các nước đang phát triển phải hứng chịu do các thảm họa tự nhiên. Đây là điều đáng hoan nghênh, cho thấy vấn đề san sẻ gánh nặng tài chính ngày càng được các quốc gia dành ưu tiên cao, song để đi từ cam kết đến thực tế còn cần nhiều nỗ lực. Chủ tịch Al Jaber nêu rõ, COP28 cần đạt được một thỏa thuận bảo đảm cân bằng giữa mong mỏi và thực tế, tức là một thỏa thuận có tính khả thi, có khả năng tiến triển và phù hợp với thực tế.

Là khu vực chỉ chiếm khoảng 2-3% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu nhưng châu Phi phải gánh chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu. Theo Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), biến đổi khí hậu tác động trực tiếp và tiêu cực đến cuộc sống hằng ngày của 88% dân số châu Phi. Những tổn thất này thường là do hạn hán nghiêm trọng, mực nước biển dâng cao, xói mòn bờ biển, bão lụt... Chuyện giúp châu Phi nâng cao năng lực tự bảo vệ trước tác động của biến đổi khí hậu ngày càng được quan tâm trong các chương trình nghị sự của các cuộc họp quốc tế. Giới chuyên gia cho rằng, Lục địa đen cần hơn 100 tỷ USD mỗi năm đến năm 2030 để đạt được tiến bộ trong giảm lượng khí thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB), tỷ trọng tài chính dành cho châu Phi trong tổng nguồn tài chính khí hậu toàn cầu chỉ tăng trung bình 3 điểm phần trăm giai đoạn 2010-2019, từ 23% lên 26%.

Trong khi đó, cái giá phải trả cho biến đổi khí hậu lại tăng lên từng ngày. Theo một nghiên cứu, một nửa số sông băng trên Trái đất, đặc biệt là những sông băng nhỏ, sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này do biến đổi khí hậu. Từ miền nam Ethiopia đến miền bắc Kenya và Somalia, có khoảng 22 triệu người bị mất an ninh lương thực trầm trọng do nạn hạn hán nghiêm trọng nhất trong bốn mươi năm qua xảy ra ở vùng Sừng châu Phi - vốn là khu vực dễ bị tổn thương bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Khẩn cấp bảo vệ Trái đất cũng như tương lai nhân loại là trách nhiệm không của riêng ai.

Nỗ lực chia sẻ gánh nặng tài chính về khí hậu đang trở nên khó khăn hơn khi các quốc gia đều cùng lúc đối mặt hàng loạt thách thức đan xen, như triển vọng tăng trưởng kinh tế bấp bênh, xung đột, dịch bệnh... Dù vậy, việc hành động công bằng để cùng tháo gỡ "quả bom hẹn giờ" khí hậu, khẩn cấp bảo vệ Trái đất cũng như tương lai nhân loại là trách nhiệm không của riêng ai.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.