Chia sẻ trách nhiệm vì hành tinh xanh

Chủ tịch Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) Sultan Al Jaber tiếp tục hối thúc các quốc gia đẩy mạnh hỗ trợ tài chính cho các nền kinh tế đang phát triển trước tình trạng ấm lên toàn cầu. Chia sẻ gánh nặng tài chính được xem là chìa khóa giúp thế giới sớm hiện thực hóa các mục tiêu bảo vệ hành tinh xanh.
Chia sẻ trách nhiệm vì hành tinh xanh

Trả lời phỏng vấn báo chí, Chủ tịch COP28 Al Jaber khẳng định, đã đến lúc mang đến một thỏa thuận công bằng hơn cho phần nam bán cầu, nhất là trong vấn đề tài chính khí hậu. Ông nhất trí với việc đề ra những kế hoạch và chương trình tham vọng hơn để ngăn chặn tình trạng ấm lên toàn cầu, song cũng nhấn mạnh, thế giới cần có kế hoạch hành động thực tế đi kèm những điều kiện hỗ trợ tài chính dễ tiếp cận cho các nước nghèo.

Chủ tịch COP28 kêu gọi thế giới đến năm 2030 tăng gấp ba lần số tiền đầu tư cho công nghệ sạch, tài chính thích ứng và chuyển đổi năng lượng tại các nước đang phát triển.

Hiện có tới 600 triệu người dân châu Phi không có điện và việc không thể tiếp cận nguồn điện giá rẻ đang là vấn đề cấp bách nhất lúc này với nhiều nước châu Phi.

Trong nhiều năm qua, tài chính luôn là vấn đề được quan tâm và cũng là "điểm nghẽn" ở không ít cuộc đàm phán khí hậu ở tầm khu vực cũng như toàn cầu. Bởi lẽ, việc tăng tốc hành động vì khí hậu chỉ có thể xảy ra nếu các nước có đủ tiềm lực tài chính. Một chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, chương trình nghị sự về khí hậu là điều thiết thực và quan trọng với các nước châu Phi, nhưng châu lục này không muốn đánh đổi giữa chương trình nghị sự về khí hậu với chương trình nghị sự về phát triển. Hiện có tới 600 triệu người dân châu Phi không có điện và việc không thể tiếp cận nguồn điện giá rẻ đang là vấn đề cấp bách nhất lúc này với nhiều nước châu Phi.

Một bước tiến lớn đã được ghi nhận tại Hội nghị COP27 diễn ra ở Ai Cập vào tháng 11/2022, khi các bên nhất trí thành lập Quỹ tổn thất và thiệt hại để hỗ trợ chi phí mà các nước đang phát triển phải hứng chịu do các thảm họa tự nhiên. Đây là điều đáng hoan nghênh, cho thấy vấn đề san sẻ gánh nặng tài chính ngày càng được các quốc gia dành ưu tiên cao, song để đi từ cam kết đến thực tế còn cần nhiều nỗ lực. Chủ tịch Al Jaber nêu rõ, COP28 cần đạt được một thỏa thuận bảo đảm cân bằng giữa mong mỏi và thực tế, tức là một thỏa thuận có tính khả thi, có khả năng tiến triển và phù hợp với thực tế.

Là khu vực chỉ chiếm khoảng 2-3% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu nhưng châu Phi phải gánh chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu. Theo Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), biến đổi khí hậu tác động trực tiếp và tiêu cực đến cuộc sống hằng ngày của 88% dân số châu Phi. Những tổn thất này thường là do hạn hán nghiêm trọng, mực nước biển dâng cao, xói mòn bờ biển, bão lụt... Chuyện giúp châu Phi nâng cao năng lực tự bảo vệ trước tác động của biến đổi khí hậu ngày càng được quan tâm trong các chương trình nghị sự của các cuộc họp quốc tế. Giới chuyên gia cho rằng, Lục địa đen cần hơn 100 tỷ USD mỗi năm đến năm 2030 để đạt được tiến bộ trong giảm lượng khí thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB), tỷ trọng tài chính dành cho châu Phi trong tổng nguồn tài chính khí hậu toàn cầu chỉ tăng trung bình 3 điểm phần trăm giai đoạn 2010-2019, từ 23% lên 26%.

Trong khi đó, cái giá phải trả cho biến đổi khí hậu lại tăng lên từng ngày. Theo một nghiên cứu, một nửa số sông băng trên Trái đất, đặc biệt là những sông băng nhỏ, sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này do biến đổi khí hậu. Từ miền nam Ethiopia đến miền bắc Kenya và Somalia, có khoảng 22 triệu người bị mất an ninh lương thực trầm trọng do nạn hạn hán nghiêm trọng nhất trong bốn mươi năm qua xảy ra ở vùng Sừng châu Phi - vốn là khu vực dễ bị tổn thương bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Khẩn cấp bảo vệ Trái đất cũng như tương lai nhân loại là trách nhiệm không của riêng ai.

Nỗ lực chia sẻ gánh nặng tài chính về khí hậu đang trở nên khó khăn hơn khi các quốc gia đều cùng lúc đối mặt hàng loạt thách thức đan xen, như triển vọng tăng trưởng kinh tế bấp bênh, xung đột, dịch bệnh... Dù vậy, việc hành động công bằng để cùng tháo gỡ "quả bom hẹn giờ" khí hậu, khẩn cấp bảo vệ Trái đất cũng như tương lai nhân loại là trách nhiệm không của riêng ai.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.