Hành động thực chất vì khí hậu

Cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon kêu gọi Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) tập trung vào hành động cụ thể, thay vì chỉ đưa ra tầm nhìn. Giữa lúc nhu cầu tiêu thụ năng lượng trên toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng, việc đạt mục tiêu giảm khí thải là nhiệm vụ cấp bách của các quốc gia.
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Trong chuyến thăm Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), nước chủ nhà Hội nghị COP28 dự kiến diễn ra vào tháng 11/2023, cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nêu rõ: Nhiều quốc gia, cá nhân đã đưa ra các tầm nhìn; chúng ta không cần thêm tầm nhìn mà cần một COP với giải pháp và hành động. Hồi tháng 11/2022, Hội nghị COP27 tại Ai Cập khép lại với một bước tiến đáng kể, khi các nước đạt được thỏa thuận về quỹ đền bù cho những tổn thất liên quan biến đổi khí hậu mà các nước đang phát triển phải gánh chịu. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn cho rằng, COP27 chưa đạt nhiều tiến triển về giảm khí thải từ nhiên liệu hóa thạch làm trái đất ấm lên.

Giảm phát thải cũng chính là mục tiêu mà COP28 tập trung hướng tới. Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28 nhận định: Thế giới dường như vẫn chưa tìm đúng lộ trình để thực hiện các mục tiêu trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Theo ông Jaber, để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Ông Jaber cũng lưu ý rằng, thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại. Ðây cũng chính là hồi chuông cảnh báo các quốc gia phải tập trung vào mục tiêu giảm phát thải; ngành năng lượng cần nhanh chóng phi carbon hóa, giảm khí methane và tăng cường khí hydro.

Để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại.

(Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28)

Việc sử dụng trở lại nhiên liệu hóa thạch đã phủ bóng đen lên các mục tiêu khí hậu. Chẳng hạn, Ðức đã không đạt được mục tiêu giảm khí thải CO2 trong năm 2022 do tình hình xung đột tại Ukraine khiến Ðức buộc phải quay lại sử dụng nhiều than và dầu hơn. Tổ chức tư vấn năng lượng Agora Energiewende cho biết, trong năm 2022, nền kinh tế Ðức đã phát thải 761 triệu tấn khí nhà kính, chỉ ít hơn 1 tấn so với năm trước đó và vượt mục tiêu đề ra là 756 triệu tấn.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Ðức Olaf Scholz vẫn nhiều lần nhấn mạnh rằng, sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một biện pháp tạm thời để đối phó cuộc khủng hoảng năng lượng và nước Ðức vẫn đang trên đà hướng tới mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2045.Ðức cam kết đầu tư khoảng 400 tỷ euro để mở rộng phát triển năng lượng tái tạo từ nay đến năm 2030.

Còn tại Mỹ, tổ chức nghiên cứu Rhodium cho biết, lượng khí thải CO2 của Mỹ năm 2022 tăng 1,3% so với năm 2021, khiến Mỹ khó đáp ứng cam kết toàn cầu giảm 50%-52% khí thải CO2 vào năm 2030.

Năm 2022, thế giới đối mặt với hàng loạt thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, từ những đợt sóng nhiệt kỷ lục đến các trận siêu bão. Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao. Cũng theo WMO, thế giới đã tiến gần đến mức giới hạn tăng nhiệt là 1,5 oC trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres thông báo sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khí hậu vào tháng 9/2023 và khẳng định, hội nghị tới sẽ không có chỗ cho sự thụt lùi, đổ lỗi hoặc các cam kết cũ. Sau những lời cam kết, các quốc gia cần bắt tay vào hành động giảm phát thải một cách nghiêm túc, quyết liệt và có trách nhiệm nhằm ứng phó với tình trạng khẩn cấp của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.