Hành động thực chất vì khí hậu

Cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon kêu gọi Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) tập trung vào hành động cụ thể, thay vì chỉ đưa ra tầm nhìn. Giữa lúc nhu cầu tiêu thụ năng lượng trên toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng, việc đạt mục tiêu giảm khí thải là nhiệm vụ cấp bách của các quốc gia.
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Trong chuyến thăm Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), nước chủ nhà Hội nghị COP28 dự kiến diễn ra vào tháng 11/2023, cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nêu rõ: Nhiều quốc gia, cá nhân đã đưa ra các tầm nhìn; chúng ta không cần thêm tầm nhìn mà cần một COP với giải pháp và hành động. Hồi tháng 11/2022, Hội nghị COP27 tại Ai Cập khép lại với một bước tiến đáng kể, khi các nước đạt được thỏa thuận về quỹ đền bù cho những tổn thất liên quan biến đổi khí hậu mà các nước đang phát triển phải gánh chịu. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn cho rằng, COP27 chưa đạt nhiều tiến triển về giảm khí thải từ nhiên liệu hóa thạch làm trái đất ấm lên.

Giảm phát thải cũng chính là mục tiêu mà COP28 tập trung hướng tới. Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28 nhận định: Thế giới dường như vẫn chưa tìm đúng lộ trình để thực hiện các mục tiêu trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Theo ông Jaber, để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Ông Jaber cũng lưu ý rằng, thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại. Ðây cũng chính là hồi chuông cảnh báo các quốc gia phải tập trung vào mục tiêu giảm phát thải; ngành năng lượng cần nhanh chóng phi carbon hóa, giảm khí methane và tăng cường khí hydro.

Để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại.

(Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28)

Việc sử dụng trở lại nhiên liệu hóa thạch đã phủ bóng đen lên các mục tiêu khí hậu. Chẳng hạn, Ðức đã không đạt được mục tiêu giảm khí thải CO2 trong năm 2022 do tình hình xung đột tại Ukraine khiến Ðức buộc phải quay lại sử dụng nhiều than và dầu hơn. Tổ chức tư vấn năng lượng Agora Energiewende cho biết, trong năm 2022, nền kinh tế Ðức đã phát thải 761 triệu tấn khí nhà kính, chỉ ít hơn 1 tấn so với năm trước đó và vượt mục tiêu đề ra là 756 triệu tấn.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Ðức Olaf Scholz vẫn nhiều lần nhấn mạnh rằng, sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một biện pháp tạm thời để đối phó cuộc khủng hoảng năng lượng và nước Ðức vẫn đang trên đà hướng tới mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2045.Ðức cam kết đầu tư khoảng 400 tỷ euro để mở rộng phát triển năng lượng tái tạo từ nay đến năm 2030.

Còn tại Mỹ, tổ chức nghiên cứu Rhodium cho biết, lượng khí thải CO2 của Mỹ năm 2022 tăng 1,3% so với năm 2021, khiến Mỹ khó đáp ứng cam kết toàn cầu giảm 50%-52% khí thải CO2 vào năm 2030.

Năm 2022, thế giới đối mặt với hàng loạt thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, từ những đợt sóng nhiệt kỷ lục đến các trận siêu bão. Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao. Cũng theo WMO, thế giới đã tiến gần đến mức giới hạn tăng nhiệt là 1,5 oC trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres thông báo sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khí hậu vào tháng 9/2023 và khẳng định, hội nghị tới sẽ không có chỗ cho sự thụt lùi, đổ lỗi hoặc các cam kết cũ. Sau những lời cam kết, các quốc gia cần bắt tay vào hành động giảm phát thải một cách nghiêm túc, quyết liệt và có trách nhiệm nhằm ứng phó với tình trạng khẩn cấp của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.