Hành động thực chất vì khí hậu

Cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon kêu gọi Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) tập trung vào hành động cụ thể, thay vì chỉ đưa ra tầm nhìn. Giữa lúc nhu cầu tiêu thụ năng lượng trên toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng, việc đạt mục tiêu giảm khí thải là nhiệm vụ cấp bách của các quốc gia.
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)
Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Trong chuyến thăm Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), nước chủ nhà Hội nghị COP28 dự kiến diễn ra vào tháng 11/2023, cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nêu rõ: Nhiều quốc gia, cá nhân đã đưa ra các tầm nhìn; chúng ta không cần thêm tầm nhìn mà cần một COP với giải pháp và hành động. Hồi tháng 11/2022, Hội nghị COP27 tại Ai Cập khép lại với một bước tiến đáng kể, khi các nước đạt được thỏa thuận về quỹ đền bù cho những tổn thất liên quan biến đổi khí hậu mà các nước đang phát triển phải gánh chịu. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn cho rằng, COP27 chưa đạt nhiều tiến triển về giảm khí thải từ nhiên liệu hóa thạch làm trái đất ấm lên.

Giảm phát thải cũng chính là mục tiêu mà COP28 tập trung hướng tới. Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28 nhận định: Thế giới dường như vẫn chưa tìm đúng lộ trình để thực hiện các mục tiêu trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Theo ông Jaber, để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Ông Jaber cũng lưu ý rằng, thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại. Ðây cũng chính là hồi chuông cảnh báo các quốc gia phải tập trung vào mục tiêu giảm phát thải; ngành năng lượng cần nhanh chóng phi carbon hóa, giảm khí methane và tăng cường khí hydro.

Để có thể kiềm chế mức nhiệt tăng ở 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này, khí thải toàn cầu phải giảm 43% vào năm 2030. Thế giới hiện có khoảng 8 tỷ người và dự kiến tăng lên 9,7 tỷ người vào năm 2050. Mức năng lượng sẽ phải tăng 30% so với mức hiện tại.

(Ông Sultan Al Jaber, đặc phái viên về khí hậu của UAE, Chủ tịch COP28)

Việc sử dụng trở lại nhiên liệu hóa thạch đã phủ bóng đen lên các mục tiêu khí hậu. Chẳng hạn, Ðức đã không đạt được mục tiêu giảm khí thải CO2 trong năm 2022 do tình hình xung đột tại Ukraine khiến Ðức buộc phải quay lại sử dụng nhiều than và dầu hơn. Tổ chức tư vấn năng lượng Agora Energiewende cho biết, trong năm 2022, nền kinh tế Ðức đã phát thải 761 triệu tấn khí nhà kính, chỉ ít hơn 1 tấn so với năm trước đó và vượt mục tiêu đề ra là 756 triệu tấn.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Ðức Olaf Scholz vẫn nhiều lần nhấn mạnh rằng, sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một biện pháp tạm thời để đối phó cuộc khủng hoảng năng lượng và nước Ðức vẫn đang trên đà hướng tới mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2045.Ðức cam kết đầu tư khoảng 400 tỷ euro để mở rộng phát triển năng lượng tái tạo từ nay đến năm 2030.

Còn tại Mỹ, tổ chức nghiên cứu Rhodium cho biết, lượng khí thải CO2 của Mỹ năm 2022 tăng 1,3% so với năm 2021, khiến Mỹ khó đáp ứng cam kết toàn cầu giảm 50%-52% khí thải CO2 vào năm 2030.

Năm 2022, thế giới đối mặt với hàng loạt thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, từ những đợt sóng nhiệt kỷ lục đến các trận siêu bão. Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao. Cũng theo WMO, thế giới đã tiến gần đến mức giới hạn tăng nhiệt là 1,5 oC trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres thông báo sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khí hậu vào tháng 9/2023 và khẳng định, hội nghị tới sẽ không có chỗ cho sự thụt lùi, đổ lỗi hoặc các cam kết cũ. Sau những lời cam kết, các quốc gia cần bắt tay vào hành động giảm phát thải một cách nghiêm túc, quyết liệt và có trách nhiệm nhằm ứng phó với tình trạng khẩn cấp của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2022 cao hơn khoảng 1,15oC so với thời kỳ tiền công nghiệp; và tám năm qua là khoảng thời gian ghi nhận nhiệt độ trên toàn cầu ở mức cao kỷ lục do nồng độ khí gây hiệu ứng nhà kính tăng cao.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.