Các đầu tàu kinh tế đang hụt hơi

Triển vọng kinh tế toàn cầu đang trở nên ảm đạm hơn những ngày gần đây khi các nền kinh tế đầu tàu của châu lục và thế giới như Đức, Trung Quốc, Mỹ đều đang hụt hơi, lâm vào suy thoái hoặc suy giảm tăng trưởng. Các yếu tố thuận lợi về thời tiết, việc Trung Quốc mở cửa trở lại... không đủ để đưa các nền kinh tế đầu tàu thoát khỏi vùng nguy hiểm.
Đưa hàng lên các tàu chở hàng tại một bến container ở cảng Hamburg, Đức, ngày 18/7/2022. (Ảnh: Reuters)
Đưa hàng lên các tàu chở hàng tại một bến container ở cảng Hamburg, Đức, ngày 18/7/2022. (Ảnh: Reuters)

Nền kinh tế đầu tàu của châu Âu là Đức đã lâm vào suy thoái và triển vọng trong những tháng tới cũng khá ảm đạm. Văn phòng thống kê Liên bang (Destatis) vừa công bố số liệu cho biết GDP của nền kinh tế số một châu Âu đã giảm 0,3% trong quý I/2023.

Cùng với mức giảm 0,5% trong quý IV/2022, kinh tế Đức đã ghi nhận hai quý tăng trưởng âm liên tiếp và chính thức rơi vào suy thoái kỹ thuật.

Nền kinh tế đầu tàu của châu Âu là Đức đã lâm vào suy thoái và triển vọng trong những tháng tới cũng khá ảm đạm. Văn phòng thống kê Liên bang (Destatis) vừa công bố số liệu cho biết GDP của nền kinh tế số một châu Âu đã giảm 0,3% trong quý I/2023.

Kinh tế Đức suy yếu là do tác động từ lạm phát khiến các hộ gia đình chi tiêu ít hơn cho thực phẩm, đồ uống, quần áo, giày dép và đồ nội thất so với quý trước. Lượng ô-tô mới bán ra cũng giảm, một phần có thể là do chính phủ ngừng các gói trợ cấp từ cuối năm 2022. Cùng với nhu cầu hàng hóa yếu, chi tiêu của chính phủ cũng giảm trong ba tháng đầu năm.

Theo Viện nghiên cứu kinh tế Ifo, chỉ số môi trường kinh doanh đã giảm nhiều hơn dự kiến vào tháng 5, đánh dấu lần giảm đầu tiên sau sáu tháng tăng liên tiếp.

Nhà kinh tế Carsten Brzeski của ING đánh giá rằng, những yếu tố thuận lợi như thời tiết mùa đông ấm áp, hoạt động công nghiệp phục hồi sau khi thị trường Trung Quốc mở cửa trở lại và nới lỏng chuỗi cung ứng... không đủ để đưa nền kinh tế đầu tàu này thoát khỏi vùng nguy hiểm.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu suy thoái tiếp tục kéo dài, Đức sẽ rơi vào một cuộc khủng hoảng kinh tế thật sự. Khi đó, tỷ lệ thất nghiệp và vỡ nợ sẽ gia tăng, hàng hóa ứ đọng, sản xuất đình đốn, thị trường chứng khoán và các ngân hàng sụp đổ… Tất cả sẽ tạo nên một kịch bản ác mộng cho nền kinh tế đầu tàu châu Âu.

Trong khi đó, nền kinh tế số một thế giới là Mỹ cũng đang bên bờ vực suy thoái. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) cuối tuần qua dự báo, kinh tế Mỹ sẽ suy thoái nhẹ trong năm nay.

Các chuyên gia của FED dự báo tăng trưởng GDP thực tế của Mỹ sẽ giảm tốc trong hai quý tới, sau đó GDP sẽ bắt đầu giảm nhẹ vào quý IV/2023 và quý I/2024.

Trong tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp về chính sách lãi suất diễn ra vào đầu tháng 6, FED cho rằng các điều kiện tài chính bị thắt chặt sẽ dẫn đến một cuộc suy thoái nhẹ bắt đầu vào cuối năm nay, sau đó nền kinh tế Mỹ có thể sẽ phục hồi với tốc độ vừa phải.

Các chuyên gia của FED dự báo tăng trưởng GDP thực tế của Mỹ sẽ giảm tốc trong hai quý tới, sau đó GDP sẽ bắt đầu giảm nhẹ vào quý IV/2023 và quý I/2024.

Những thách thức chủ yếu mà nền kinh tế lớn nhất thế giới đang phải đối mặt bao gồm tỷ lệ lạm phát cao, nguy cơ bất ổn tài chính, kinh tế toàn cầu tăng trưởng yếu và môi trường bên ngoài không thuận lợi…

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hôm 26/5 nhận định rằng, tốc độ tăng trưởng chậm lại có thể khiến tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ tăng nhẹ vào năm sau.

Trong khi đó, hiện nay các thành viên Ủy ban Thị trường Mở liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách của FED - vẫn bất đồng về những việc cần làm tiếp theo để đối phó những thách thức kinh tế. Một số ý kiến cho rằng cần phải tiếp tục củng cố các chính sách tại các cuộc họp sắp tới nhằm đẩy nhanh tiến trình kéo lạm phát trở về mức 2%.

Tuy nhiên, một số khác lại cho rằng nếu nền kinh tế tiếp tục phát triển theo xu hướng hiện tại thì việc củng cố các chính sách có thể không cần thiết.

Tại châu Á, nền kinh tế đầu tàu là Trung Quốc cũng đang tăng trưởng chậm lại và đối mặt không ít khó khăn, dù Trung Quốc vẫn được xem là động lực tăng trưởng quan trọng của châu lục và toàn cầu.

Phát biểu tại một hội nghị ở Bắc Kinh, Phó Giám đốc Văn phòng IMF phụ trách khu vực châu Á và Thái Bình Dương, ông Thomas Helbling cho rằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chịu tác động lớn nếu sự đứt gãy địa chính trị gia tăng. Nền kinh tế Trung Quốc vì thế có thể tăng trưởng chậm lại trong trung hạn.

Nhập khẩu của Trung Quốc giảm mạnh trong tháng 4, trong khi xuất khẩu tăng chậm lại, cho thấy nhu cầu trong và ngoài nước vẫn ì ạch.

Số liệu Hải quan Trung Quốc công bố đầu tháng 5 cho thấy nhập khẩu của nước này trong tháng 4 giảm 7,9% so với cùng kỳ năm ngoái, giảm nhiều so với mức giảm 1,4% tháng trước đó. Xuất khẩu chỉ tăng 8,5%, cũng giảm so với mức tăng gần 15% trong tháng 3. Việc dòng chảy thương mại giảm mạnh làm dấy lên lo ngại về nhu cầu bên ngoài và rủi ro với kinh tế Trung Quốc.

Đặc biệt trong bối cảnh đà phục hồi tại nước này vẫn mong manh khi cả xuất khẩu và nhập khẩu đều từng chịu ảnh hưởng từ các biện pháp chống dịch và môi trường bên ngoài không thuận lợi.

Giới phân tích cho rằng, “niềm tin tăng trưởng” của kinh tế thế giới năm nay chủ yếu được đặt vào khu vực châu Á và Thái Bình Dương. Đây vẫn được xem là khu vực năng động nhất trong các khu vực lớn trên thế giới vào năm 2023. Tăng trưởng kinh tế của khu vực này chủ yếu được thúc đẩy nhờ triển vọng lạc quan của kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ. Giống như phần còn lại của thế giới, nhu cầu nội địa dự kiến sẽ vẫn là động lực tăng trưởng lớn nhất trên khắp châu Á trong năm nay.

Dù tăng trưởng kinh tế Trung Quốc có dấu hiệu chậm lại, nhưng việc Bắc Kinh mở cửa trở lại sẽ vẫn được xem là “phao cứu sinh” cho nhiều nền kinh tế châu Á và thế giới, bởi đây là yếu tố chính thúc đẩy tiêu dùng và nhu cầu của ngành dịch vụ.

Việc “mây đen phủ bóng” các nền kinh tế đầu tàu của châu lục và thế giới cho thấy bức tranh chung của thế giới vẫn nhiều gam mầu tối và các thách thức trong năm nay hết sức lớn.

Một báo cáo mới công bố của Liên hợp quốc đã dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt 2,3% vào năm 2023 nhưng cảnh báo rằng đối với nhiều nước đang phát triển, triển vọng đã xấu đi trong bối cảnh các điều kiện tín dụng bị thắt chặt và chi phí tài chính bên ngoài gia tăng.

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều khó khăn, bất ổn và trong bối cảnh đó lãnh đạo các nước lớn, các định chế tài chính cần tích cực hợp tác hơn nữa tìm “tiếng nói chung” để kiềm chế lạm phát, ổn định chuỗi cung ứng, kích cầu sản xuất, tiêu dùng, thực hiện các sáng kiến hợp tác mới trên quy mô khu vực và toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.