Bước chuyển quan trọng của Syria

Toàn cảnh một phiên họp Quốc hội Syria ở thủ đô Damascus. (Ảnh: SANA/TTXVN)
Toàn cảnh một phiên họp Quốc hội Syria ở thủ đô Damascus. (Ảnh: SANA/TTXVN)

Những ngày đầu tháng 12/2025, Syria đón nhận nhiều tín hiệu tích cực trên hành trình tái thiết và hội nhập. Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề và bị cô lập về ngoại giao, kinh tế, Syria đang có những bước đi chứng minh quyết tâm hướng tới sự ổn định, vừa tối đa hóa viện trợ nước ngoài, vừa nỗ lực cân bằng quan hệ với các nước lớn và các nước trong khu vực.

Tính chính danh của chính quyền Syria chỉ có thể được cộng đồng quốc tế công nhận thông qua những kết quả cải thiện đời sống cho người dân. Ngày 4/12, một phái đoàn của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã đến Syria, đánh dấu chuyến thăm chính thức đầu tiên của cơ quan này tới quốc gia Trung Đông sau hơn một thập kỷ xung đột.

Theo đại diện của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, chuyến công tác truyền đạt kỳ vọng của cộng đồng quốc tế về quá trình chuyển tiếp toàn diện, tăng trưởng bao trùm và chống khủng bố tại quốc gia Trung Đông.

Canada mới đây tuyên bố đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố. Anh và Mỹ cũng đã cho phép Syria mở lại đại sứ quán tại các nước này. Một năm đã trôi qua kể từ khi chính quyền của cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad sụp đổ vào ngày 8/12/2024.

Không thể phủ nhận rằng, tình hình Syria đang bước vào quỹ đạo ổn định hơn, với những cơ hội phát triển rộng mở so với giai đoạn bị cấm vận, cô lập trước đó. Từ việc tổ chức Hội nghị Đối thoại quốc gia, ban hành Tuyên bố Hiến pháp cho đến khôi phục quan hệ với các quốc gia trong khu vực, được nhiều nước dỡ bỏ lệnh trừng phạt, đã cho thấy nỗ lực của chính quyền mới nhằm thiết lập lại cấu trúc chính trị và khôi phục kinh tế đất nước.

Dù vậy, những bước tiến tích cực nêu trên chưa đủ để che lấp các thách thức của Syria. Với một đất nước chìm trong nội chiến trong suốt hơn một thập kỷ, là nơi tranh giành ảnh hưởng của các nước trong khu vực và quốc tế, Syria đối mặt sự chia rẽ sâu sắc từ bên trong lẫn bên ngoài.

Quỹ đạo tương lai của quốc gia Trung Đông này gắn chặt với “bàn cờ chiến lược” của các nước như Mỹ, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Israel…, với những tính toán lợi ích nhằm gia tăng tầm ảnh hưởng của các nước tại Trung Đông.

Cách đây vài tháng, khi Mỹ tuyên bố dỡ bỏ cấm vận đối với Syria, các chuyên gia đã nhận định rằng, đây không phải quyết định mang tính bộc phát của Washington mà là sự điều chỉnh chiến lược đã được xem xét kỹ dựa trên những thay đổi về tình hình chính trị tại Syria.

Xứ Cờ hoa đã nhận ra các biện pháp trừng phạt không đạt hiệu quả như mong muốn, trong khi chính quyền mới ở Syria nỗ lực thúc đẩy cải tổ để giành được niềm tin từ cộng đồng quốc tế.

Dỡ bỏ cấm vận là cách để Mỹ duy trì tầm ảnh hưởng tại khu vực Trung Đông và là bước đi phù hợp xu thế bởi trước đó Anh, Liên minh châu Âu (EU) cũng đã tuyên bố dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt với Syria.

Hiện Syria đang theo đuổi chính sách ngoại giao cân bằng với các nước lớn, đồng thời hướng đến giải quyết các vấn đề an ninh với các quốc gia trong khu vực. Mâu thuẫn sắc tộc cũng là một vấn đề nan giải tại Syria.

Nhiều năm xung đột đã làm gia tăng chia rẽ sắc tộc, khiến việc quản lý thống nhất các phe phái trở nên khó khăn. Các nhà chức trách Syria đang xúc tiến điều tra vụ bạo lực sắc tộc tại tỉnh Sweida ở miền nam nước này vào hồi tháng 7 vừa qua khiến hàng trăm người thiệt mạng.

Cuộc chiến “huynh đệ tương tàn” trong hơn 10 năm qua cũng biến Syria thành vùng đất màu mỡ cho tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) hoành hành. Theo Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR), từ đầu năm 2025 đến nay, các tay súng IS đã tiến hành 215 vụ tấn công tại các khu vực ở miền đông và đông bắc Syria, khiến gần 100 người chết.

Với nhiều thách thức phía trước, tương lai của Syria vẫn là một bài toán hóc búa. Lời giải cho bài toán này không chỉ nằm ở nỗ lực cải cách, thúc đẩy hòa giải dân tộc và tái thiết đất nước của quốc gia Trung Đông mà còn nằm ở sự hợp tác, hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế. Dư luận kỳ vọng Syria sẽ nắm bắt những cơ hội để hồi sinh từ tro tàn chiến tranh.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.