Bình ổn thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu đang lưu hành đã giảm đáng kể sau các vụ việc xảy ra hồi đầu năm ở một số doanh nghiệp bất động sản và việc điều chỉnh chính sách. Các doanh nghiệp và tổ chức phát hành đang gặp khó khăn trong việc vừa phải giữ được tăng trưởng, vừa phải thực hiện nghĩa vụ nợ, cùng với việc cải thiện tính minh bạch thông tin và thực hiện Nghị định 65.
Trong tháng 9, các nhà phát hành trái phiếu bất động sản chỉ có hai giao dịch với tổng cộng 2,8 nghìn tỷ đồng. Ảnh: NAM ANH
Trong tháng 9, các nhà phát hành trái phiếu bất động sản chỉ có hai giao dịch với tổng cộng 2,8 nghìn tỷ đồng. Ảnh: NAM ANH

Việc giám sát chính sách chặt chẽ hơn về chất lượng tín dụng của trái phiếu phi ngân hàng, bao gồm cả mức dư nợ 455 nghìn tỷ đồng của các nhà phát triển bất động sản, sẽ là một cách tiếp cận quan trọng để khôi phục niềm tin của thị trường, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư cá nhân có năng lực. Nghị định 65 đưa ra hướng dẫn chặt chẽ hơn về tiêu chí bán trái phiếu và sửa đổi định nghĩa về nhà đầu tư cá nhân đủ điều kiện đang ảnh hưởng đến nhu cầu trái phiếu.

Tháng 9/2022, phát hành trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục tăng trưởng chậm, đạt 16,1 nghìn tỷ đồng, giảm 18,27% theo tháng và 76,44% so cùng kỳ năm 2021. Do ảnh hưởng từ các vụ việc gian lận liên quan phát hành và giao dịch trái phiếu, khối lượng phát hành chưa được cải thiện. Đáng chú ý, các nhà phát hành bất động sản chỉ có hai giao dịch với tổng cộng 2,8 nghìn tỷ đồng giao dịch trong tháng 9. Thị trường đang cần thêm thời gian để thích ứng với Nghị định 65 và thị trường trái phiếu doanh nghiệp chính có thể phải đợi đến năm sau để phát triển tốt hơn. Các tổ chức tín dụng tiếp tục dẫn đầu thị trường với 22 giao dịch lên tới 10,2 nghìn tỷ đồng, dù đã giảm 40,2% so tháng trước. Giao dịch lớn nhất vào tháng 9 là của Vietinbank, trị giá 3.000 tỷ đồng.

Các nhà phát hành trái phiếu bất động sản phát hành 2,8 nghìn tỷ đồng. Con số này tăng 55,6% so với tháng trước. Các giao dịch đáng chú ý là Nova Thảo Điền tăng 2,3 nghìn tỷ đồng và Sơn Kim huy động 500 tỷ đồng. Trong các lĩnh vực khác, Masan phát hành 1,5 nghìn tỷ đồng kỳ hạn 5 năm với lãi suất hằng năm 9,5%, cố định trong hai kỳ đầu và sau đó thả nổi ở mức 3,975%/năm cộng với tỷ lệ tham chiếu. Trái phiếu được sử dụng cho mục đích tái cấp vốn bao gồm cả việc thanh toán tiền gốc của BondMSN012023 đến hạn vào ngày 9/3/2023.

Thị trường trái phiếu chính trong chín tháng năm 2022 có tổng số tiền thu được là 246,32 nghìn tỷ đồng. Con số này chỉ bằng 35,87% của năm 2021. Trái phiếu ngân hàng chiếm 58% tổng giá trị và công ty phát hành bất động sản chiếm 21%. Các đơn vị tư nhân vẫn chiếm ưu thế và trái phiếu cung cấp công khai chỉ chiếm 3,87%.

Việc triển khai Nghị định 65 có ảnh hưởng rất lớn tới thị trường trái phiếu. Lượng trái phiếu mua lại sớm đạt 17,2 nghìn tỷ đồng trong tháng 9. Ngoài ra, một số tổ chức phát hành như Công ty CP Đầu tư phát triển công nghiệp và vận tải TCD đã hoãn đợt phát hành trái phiếu trị giá 990 tỷ đồng theo kế hoạch. Các doanh nghiệp đã hạn chế hoạt động phát hành trái phiếu, đồng thời tăng cường mua lại trái phiếu để giảm bớt áp lực nợ sắp đến hạn. Sẽ cần thêm thời gian để thị trường thích ứng với quy định mới.

Trong chín tháng đầu năm, hoạt động mua lại trái phiếu phi ngân hàng tăng 2,34 lần so với cùng kỳ năm 2021, đạt 75,5 nghìn tỷ đồng. Điều này đã giúp giảm bớt gánh nặng đáo hạn đối với nợ trái phiếu doanh nghiệp. Nếu loại trừ các trái phiếu ngân hàng có rủi ro tương đối thấp, tổng dư nợ trái phiếu của các tổ chức phát hành doanh nghiệp phi ngân hàng là 908,8 nghìn tỷ đồng. Điều này sẽ đặt câu hỏi về chất lượng tín dụng của các tổ chức phát hành phi ngân hàng, nơi mà tổ chức phát hành bất động sản chiếm 50% với 455 nghìn tỷ đồng.

Trái phiếu bất động sản chỉ chiếm khoảng 4% tổng số vốn vay của cả nước. Lĩnh vực này đang trải qua một số khó khăn, bao gồm quy trình pháp lý trong việc mua lại đất, tăng chi phí tài chính và thắt chặt tín dụng. Nhiều nhà phát triển bất động sản có đòn bẩy tài chính rất thấp trong khi họ có thể đa dạng hóa nguồn thu nhập.

Ngoài ra, tính đến ngày 30/6/2022, trong tổng số 905 nghìn tỷ đồng trái phiếu phi ngân hàng đang lưu hành, các ngân hàng thương mại tại Việt Nam nắm giữ 284 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 2,37% tổng tài sản sinh lãi. Con số này là không đáng kể đối với toàn bộ hệ thống ngân hàng, nhưng cần chú ý đến mức độ tác động đối với các ngân hàng riêng lẻ, trái phiếu phi ngân hàng có thể làm suy giảm chất lượng tài sản của họ trong thời gian tới.

Tuy nhiên, tình hình chung đang cho thấy, sau khoảng thời gian hỗn loạn trong hai năm qua, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã bình ổn trở lại.

Có thể bạn quan tâm

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.