Nếu chỉ nhìn vào chỉ số VN-Index, năm 2025 sẽ được xem là giai đoạn rực rỡ nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam khi liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới, thậm chí có thời điểm vượt mốc 1.800 điểm - vùng cao nhất trong suốt 25 năm. Thế nhưng, phía sau bức tranh chỉ số rực rỡ ấy lại là một nghịch lý: 2025 đồng thời cũng là một trong những năm khó giao dịch nhất, ngay cả với những nhà đầu tư lâu năm.
Định giá thị trường đang ở mức hấp dẫn
Nhận định về thị trường năm 2025, ông Nguyễn Tuấn Anh, nhà sáng lập FinPeace (đơn vị cung cấp giải pháp đào tạo và đầu tư) cho rằng, dù chỉ số tăng cao nhưng đây lại là một năm mà ngay cả các danh mục cân bằng cũng cho hiệu quả kém. Việc tập trung vào nhóm cổ phiếu dẫn dắt không hề dễ dàng, trong khi phân bổ dàn trải lại khiến hiệu suất bị kéo xuống rõ rệt.
Theo ông Tuấn Anh, bối cảnh vĩ mô toàn cầu là yếu tố quan trọng làm gia tăng độ khó của thị trường, đặc biệt là những biến số khó lường từ chính sách thương mại của Mỹ, trong đó sự kiện “The Liberation Day tariffs” (Biểu thuế ngày giải phóng) dưới thời ông Donald Trump đã tạo ra cú sốc lớn. Khi chỉ số hồi phục và liên tục lập đỉnh mới, nghịch lý xuất hiện khi tâm lý nhà đầu tư vẫn tiêu cực, do cổ phiếu nắm giữ không tăng tương xứng với diễn biến của thị trường chung.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thành Trung, nhà sáng lập kiêm CEO FinSuccess (đơn vị quản lý tài sản, đào tạo và tư vấn đầu tư tài chính) cho rằng, mức tăng của VN-Index trong năm 2025 mang tính tập trung rất cao. Nếu loại trừ các cổ phiếu có ảnh hưởng lớn thuộc nhóm Vingroup, bức tranh tăng trưởng của thị trường trở nên kém tích cực hơn nhiều.
Hiện, phần lớn cổ phiếu còn lại chỉ tăng khoảng 6% và nếu tiếp tục loại thêm các mã ngân hàng lớn như TCB, VPB hay CTG, thì mức tăng thực chất của thị trường chỉ còn dao động trong khoảng 3 - 5%.
Tuy nhiên, từ một góc nhìn khác, Công ty Chứng khoán KIS cho rằng, mặt bằng cổ phiếu trên thị trường thực tế đã trải qua một nhịp điều chỉnh khá sâu so với vùng giá giao dịch trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2025. Thống kê của KIS cho thấy, hơn 30% số cổ phiếu trên sàn HSX đã giảm từ 10-20% so với đỉnh thiết lập trong giai đoạn này, trong khi khoảng 32% số mã còn lại thậm chí điều chỉnh hơn 20%.
Điều đó đồng nghĩa với việc hơn 62% số cổ phiếu đã bước qua một chu kỳ điều chỉnh đáng kể, dù chỉ số chung vẫn neo ở vùng cao, qua đó khiến mặt bằng định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn so với bức tranh thể hiện trên đồ thị chỉ số.
Bên cạnh đó, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong chín tháng đầu năm đạt khoảng 499.000 tỷ đồng, tăng tới 30% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này không chỉ vượt xa con số 16% của cùng kỳ năm 2024, mà còn tạo sự tương phản rõ nét so với mức suy giảm 13% ghi nhận trong năm 2023.
“Diễn biến này cho thấy nền kinh tế cùng khu vực doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phục hồi và tăng trưởng tích cực hơn”, Chứng khoán KIS nhận định.
Nhiều yếu tố hỗ trợ thị trường trong năm 2026
Cũng theo Chứng khoán KIS, ngoài yếu tố định giá, thị trường còn được hỗ trợ bởi hiệu ứng mùa vụ, khi dữ liệu lịch sử cho thấy tháng 1 và tháng 2 thường là giai đoạn mang lại lợi nhuận tốt nhất cho nhà đầu tư.
Nhận định này dựa trên phân tích lợi nhuận bất thường, tức lợi nhuận hàng tháng sau khi loại trừ mức sinh lời bình quân năm nhằm loại bỏ xu hướng tăng dài hạn và làm rõ các mô hình mùa vụ. Dữ liệu giai đoạn 2001 - 2024, được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ khác nhau, cho thấy hiệu ứng tháng Giêng duy trì tính nhất quán ngay cả khi thị trường thay đổi về quy mô và cấu trúc.
Đặc biệt, từ năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam còn được kỳ vọng có thêm động lực mới khi một số cổ phiếu ngân hàng niêm yết trên UPCoM (sàn dành cho các công ty chưa niêm hoặc chưa đủ điều kiện niêm yết) như KLB, VBB và BVB triển khai kế hoạch chuyển niêm yết sang Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE).
Trong đó, KienlongBank là trường hợp có tiến độ rõ ràng nhất, với phiên giao dịch cuối cùng trên UPCoM vào ngày 6/1/2026. Sau thời điểm này, toàn bộ hơn 578 triệu cổ phiếu đang lưu hành sẽ được chuyển sang niêm yết tại HoSE. Hiện vốn hóa của KienlongBank đạt hơn 9.485 tỷ đồng, với thị giá quanh mức 16.400 đồng/CP, tăng hơn 40% so với cuối năm 2024.
Cùng xu hướng, BVBank dự kiến niêm yết HoSE trong năm 2026 song song với kế hoạch tăng vốn thêm 3.504 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên gần 10.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 10/2025, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế 506 tỷ đồng, tổng tài sản ước đạt 127.477 tỷ đồng và đặt mục tiêu mở rộng mạnh giai đoạn 2026-2030.
Trong khi đó, VietBank đã thông qua phương án đưa hơn 1,07 tỷ cổ phiếu VBB lên HoSE chậm nhất trong quý I/2026. Với thị giá khoảng 10.300 đồng/CP, vốn hóa hiện đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 9/2025, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt 866 tỷ đồng, tổng tài sản tăng 16% và nợ xấu tiếp tục được cải thiện.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, nhà sáng lập FinPeace cho rằng, nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index vẫn có dư địa tăng khoảng 20% nhờ mặt bằng định giá của phần còn lại đang ở mức thấp. Năm 2026 vẫn là “năm mua được”, với kịch bản xấu nhất VN-Index vẫn có thể tăng ít nhất khoảng 8% ngay cả khi các biến số vĩ mô diễn biến bất lợi.
Đồng quan điểm, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS cho rằng, VN-Index đang vận hành ở vùng điểm cao nhất trong năm 2025 và khép lại năm với trạng thái tích cực. Thị trường thời gian qua phân hóa mạnh khi nhóm cổ phiếu “họ Vin” đóng vai trò dẫn dắt, trong khi gần đây dòng tiền đã quay trở lại rõ nét hơn ở các nhóm ngân hàng, dầu khí, chứng khoán và điện.
Diễn biến này cho thấy triển vọng tăng trưởng của thị trường trong năm 2026 vẫn khả quan, dù sự phân hóa chưa thể sớm chấm dứt. Theo đó, khả năng VN-Index vượt mốc 1.800 điểm là rất sáng, nhờ nền tích lũy đã được hình thành vững chắc, thậm chí có thể xảy ra ngay trong quý I/2026.
Tuy nhiên, đi kèm đà tăng nhanh, thị trường năm 2026 nhiều khả năng sẽ xuất hiện các nhịp rung lắc mạnh. Theo vị chuyên gia này, yếu tố then chốt cần theo dõi là thanh khoản, bởi đà tăng bền vững chỉ có thể được duy trì khi dòng tiền lan tỏa rộng sang nhiều nhóm ngành lớn, thay vì chỉ tập trung vào một vài cổ phiếu trụ cột.
Một số chuyên gia khác cũng cho rằng, động lực tăng trưởng của thị trường năm 2026 còn đến từ những nền tảng được chuẩn bị trong năm 2025, như việc đưa vào vận hành đồng bộ hệ thống KRX (hệ thống công nghệ thông tin quản lý giao dịch chứng khoán hiện đại) và kỳ vọng FTSE Russell (nhà cung cấp chỉ số và giải pháp đầu tư toàn cầu, thuộc sở giao dịch chứng khoán London) nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp.
Cùng với đó, Thông tư số 102/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/12/2025 đã giúp các tổ chức kinh doanh chứng khoán nâng cao năng lực quản trị rủi ro, cải thiện chất lượng dịch vụ và gia tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư, đặc biệt là khối nước ngoài. Những thay đổi này đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường.
Tựu trung lại, bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đứng trước ngưỡng cửa của một chu kỳ mới, nơi cơ hội không còn nằm ở việc “đi theo chỉ số” mà ở khả năng đọc đúng dòng tiền, hiểu rõ mức độ phân hóa và kiên nhẫn với những giá trị thật. Trong bối cảnh đó, bản lĩnh lựa chọn và kỷ luật đầu tư sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả hơn cả.
