Tâm điểm của thị trường chứng khoán trong những ngày gần đây dồn vào cổ phiếu VCG của Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Vinaconex) và ACV của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) khi liên tiếp bị bán tháo, trắng bên mua.
Đà giảm đến từ tâm lý
Cụ thể, cổ phiếu VCG rơi xuống vùng giá thấp nhất hơn 6 tháng, khiến vốn hóa thu hẹp còn khoảng 12.800 tỷ đồng. Trong khi đó, chỉ trong hai phiên (26-27/1), cổ phiếu ACV đã giảm tổng cộng hơn 15%, xóa gần như toàn bộ đà hồi phục suốt một tháng, kéo vốn hóa “bốc hơi” hơn 30.000 tỷ đồng, còn khoảng 184.000 tỷ đồng, mức thấp tương đương đầu năm.
Tính đến phiên 28/1, lực cầu bắt đáy đã xuất hiện, giúp ACV hồi phục hơn 3%. Tuy nhiên, đà tăng này thiếu bền vững khi dòng tiền chủ yếu đến từ nhà đầu tư cá nhân, trong lúc khối nước ngoài vẫn duy trì bán ròng khoảng 44 tỷ đồng ngay từ đầu phiên, cho thấy tâm lý thận trọng chưa hề giảm bớt. Với VCG, áp lực cung vẫn chiếm ưu thế, cổ phiếu chỉ thu hẹp đà giảm còn 1,77%, dừng ở 19.450 đồng/cổ phiếu.
Diễn biến suy yếu của cả hai mã diễn ra trong bối cảnh Vinaconex và ACV đều chuẩn bị bước vào các đợt thanh tra theo kế hoạch năm 2026 của Thanh tra Chính phủ. Theo đó, Vinaconex sẽ được thanh tra trong quý II, tập trung vào việc chấp hành pháp luật về đầu tư xây dựng và kinh doanh bất động sản tại các dự án do doanh nghiệp làm chủ đầu tư. ACV cũng sẽ được kiểm tra ngay trong quý I, với trọng tâm là quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước giai đoạn 2021-2025.
Dù vậy, cần nhấn mạnh đây đều là các cuộc thanh tra định kỳ, đã được lên kế hoạch từ tháng 11/2025, không phải động thái đột xuất. Trong khi đó, cả hai doanh nghiệp đều ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý III/2025 khi ACV báo doanh thu thuần tăng 37% so cùng kỳ năm trước, còn Vinaconex đạt lợi nhuận kỷ lục nhờ hoàn tất thoái toàn bộ vốn tại Công ty CP Đầu tư và phát triển Du lịch Vinaconex (mã: VCR), chủ đầu tư dự án bất động sản nghỉ dưỡng Cát bà Amatina.
Bên cạnh kết quả kinh doanh tích cực, ACV hiện còn đang triển khai nhiều dự án hạ tầng hàng không trọng điểm. Cập nhật trạng thái mới nhất cho thấy, ACV dự kiến bố trí khoảng 2.200 tỷ đồng cho khu hàng không dân dụng tại Cảng hàng không Tuy Hòa.
Trong đó, riêng dự án xây dựng Nhà ga hành khách T2 (Sân bay quốc tế Long Thành) có tổng mức đầu tư khoảng 1.830 tỷ đồng. Ngoài ra, các hạng mục khu bay như nâng cấp đường cất hạ cánh và hoàn thiện hệ thống thoát nước sẽ được đầu tư khoảng 1.300 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước.
Điểm hẹn sân bay Long Thành
Nếu ACV giữ vai trò chủ lực ở các dự án đầu tư, vận hành cảng hàng không, thì Vinaconex lại đứng ở tuyến đầu của lĩnh vực thi công hạ tầng, là một trong những nhà thầu xây dựng lớn nhất cả nước.
Doanh nghiệp này đã hiện diện trên hàng loạt công trình giao thông trọng điểm, đặc biệt là các tuyến cao tốc xuyên suốt Bắc - Nam, với nhiều gói thầu thuộc giai đoạn 2 như Bãi Vọt - Hàm Nghi, Vũng Áng - Bùng hay Vân Phong - Nha Trang.
Đặc biệt, gần đây, Vinaconex đã tham gia vào nhiều gói thầu tại dự án Sân bay quốc tế Long Thành. Cụ thể, tháng 8/2025, Vinaconex có mặt trong liên danh trúng thầu tại gói thầu 4.12: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình đường cất hạ cánh số 2, đường lăn và các hạng mục đồng bộ khác, có giá trị 2.570 tỷ đồng.
Trước đó, Vinaconex cũng đã từng có mặt trong liên danh được trúng gói thầu 5.10 có quy mô lớn nhất của của dự án Sân bay quốc tế Long Thành giai đoạn 1 năm 2023 gồm thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách sân bay giá trị khoảng 35.200 tỷ đồng.
Không chỉ dừng lại ở gói thầu 5.10, Vinaconex còn liên tiếp hiện diện tại nhiều gói thầu khác của Sân bay quốc tế Long Thành giai đoạn 1 như 4.6, 4.7, 4.12, 4.8 và 3.4. Tổng giá trị các phần việc tham gia lên tới gần 68.000 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, dự án xây dựng Sân bay quốc tế Long Thành do ACV làm chủ đầu tư, được quy hoạch xây dựng chia làm ba giai đoạn với tổng mức đầu tư là 336.600 tỷ đồng (tương đương hơn 16 tỷ USD). Dự án gồm 15 gói thầu, trong đó 3 gói đã hoàn thành, 12 gói đang triển khai thi công. Tổng giá trị khối lượng thực hiện đến nay đạt 67% giá trị hợp đồng.
Điều đáng nói, trong quá trình thực hiện giai đoạn 1 của dự án, đã xảy ra rất nhiều tranh cãi. Tại thời điểm cạnh tranh gói thầu 5.10, ngoài liên danh có mặt của Vietur (có sự góp mặt của Vinaconex) còn xuất hiện của 2 liên danh khác là Hoa Lư (đứng đầu là Coteccons) và CHEC-BCEG-Vietnam Contractors (đứng đầu là phía Trung Quốc).
Ngay sau khi kết quả được công bố, Liên danh Hoa Lư từng gửi văn bản khiếu nại, đặt vấn đề về năng lực kỹ thuật của thành viên đứng đầu phía Vietur và bày tỏ lo ngại điều này có thể ảnh hưởng đến uy tín và chất lượng công trình.
Trước các khiếu nại liên quan đến kết quả lựa chọn nhà thầu, ACV cho biết, quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu đã được thực hiện đầy đủ, đúng quy trình và tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu. Đại diện bên mời thầu khẳng định việc thẩm định hồ sơ kỹ thuật được tiến hành thận trọng, khách quan và minh bạch.
Nhìn tổng thể, Vinaconex và ACV chưa ghi nhận thông tin tiêu cực mang tính bản chất nào về hoạt động kinh doanh hay pháp lý. Vì vậy, đà giảm sâu của VCG và ACV nhiều khả năng phản ánh yếu tố tâm lý và tin đồn hơn là sự suy yếu nội tại.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường nhạy cảm với thông tin thanh tra, áp lực ngắn hạn có thể còn kéo dài. Những phiên tới sẽ là phép thử để xác định đây chỉ là nhịp “rũ hàng” nhất thời hay mở đầu cho một chu kỳ điều chỉnh sâu hơn của nhóm cổ phiếu hạ tầng.
